🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Người đàn ông không dám khóc: từ bi bắt đầu từ việc cho phép mình yếu đuối

Từ bi – bố thí · 8 phút đọc

Có một người đàn ông, ngoài mặt rất cứng. Đi làm về, mệt rã rời, nhưng không nói một lời than. Vợ hỏi có sao không, lắc đầu. Con hỏi ba mệt không, cười trừ. Đêm xuống, một mình ngồi ngoài hiên, hút thuốc, nhìn ra đường. Trong lòng nặng như có đá đè. Muốn khóc mà không khóc được. Vì từ nhỏ, người ta dạy anh: đàn ông không được khóc. Khóc là yếu đuối. Khóc là thua. Hôm nay, chúng ta nói về người đàn ông không dám khóc. Và việc cho phép mình yếu đuối, cũng là một cách từ bi.

Từ nhỏ, nhiều bé trai đã được dạy như vậy. Ngã thì đứng dậy, không được khóc. Bị đánh thì cắn răng, không được kêu. Lớn lên, đi làm, bị sếp mắng, bị khách hàng chửi, bị mất việc, bị nợ nần, cũng phải nuốt vào trong. Vì đàn ông là trụ cột. Trụ cột mà gãy thì nhà sập. Cho nên, dù trong lòng có bão, ngoài mặt vẫn phải yên. Lâu ngày, cái yên ấy thành một cái mặt nạ. Đeo riết, quên luôn mặt thật của mình ở đâu.

Nhưng con người không phải là đá. Nỗi buồn không nói ra, không biến mất. Nó chỉ chìm xuống, tích lại, rồi một ngày bùng ra theo cách xấu nhất. Có người bùng ra bằng cơn giận vô cớ với vợ con. Có người bùng ra bằng rượu, bằng thuốc lá, bằng những đêm không ngủ. Có người bùng ra bằng một cơn bệnh. Vì thân thể không chịu nổi nữa. Những thứ ấy, đều bắt đầu từ một câu dạy sai: đàn ông không được khóc.

Kinh Pháp Cú mở đầu bằng một câu kệ rất sâu: Ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo. Nếu với ý ô nhiễm, nói lên hay hành động, khổ não bước theo sau, như xe, chân vật kéo. Nghĩa là, mọi khổ vui đều bắt đầu từ ý, từ tâm. Tâm mình đang buồn mà mình cứ giả vờ vui, thì cái giả vờ ấy không làm khổ biến mất. Nó chỉ làm cho tâm thêm rối. Nhìn thẳng vào lòng mình, thấy mình đang buồn, đang mệt, đang sợ, mới là bước đầu để khổ vơi đi. Ý dẫn đầu. Thấy được ý mình, mới đổi được khổ của mình.

Hòa thượng Thích Thanh Từ dạy: Từ là ban vui, Bi là cứu khổ. Sự vui khổ của người xem như vui khổ của chính mình, chia vui sớt khổ cho nhau đấy là lòng từ bi. Người ta thường đọc câu này để thương người khác. Nhưng ít ai đọc ngược lại: vui khổ của chính mình, cũng xem như vui khổ của người. Mình khổ mà mình không thương mình, thì mình đang làm ngược lại lời dạy. Từ bi với người khác mà không từ bi với mình, thì từ bi ấy chưa trọn vẹn. Vì người gần mình nhất, chính là mình.

Vậy người đàn ông không dám khóc, nên làm gì? Có bốn điều nhỏ, làm được thì lòng nhẹ.

Thứ nhất, cho phép mình buồn. Buồn không phải là yếu. Buồn là tín hiệu của lòng mình, báo rằng mình đang mệt, đang quá tải. Một cái máy mà cứ chạy không nghỉ thì cũng hỏng. Một con người mà cứ gồng không nghỉ thì cũng đổ bệnh. Cho phép mình buồn, là cho phép mình được nghỉ. Nghỉ một chút, rồi đi tiếp, thì đi được xa hơn là cứ gồng mãi.

Thứ hai, khóc được thì cứ khóc. Nước mắt không phải là thua. Nước mắt là cách thân thể xả bớt áp lực. Khóc một trận, ngủ một giấc, sáng dậy lòng nhẹ hẳn. Nhiều người đàn ông, sau một lần dám khóc, mới biết mình đã gồng bao nhiêu năm. Khóc không làm mất đi sự mạnh mẽ. Mạnh mẽ thật là dám nhìn vào nỗi buồn của mình, chứ không phải là giấu nó đi.

Thứ ba, nói ra với một người tin được. Không cần nói với nhiều người. Chỉ cần một người: vợ, bạn thân, anh em, hoặc một người thầy. Nói một câu thôi: dạo này tôi mệt lắm. Nói ra, là khổ đã vơi đi một nửa. Vì khổ lớn nhất của người đàn ông, không phải là khổ vì việc. Mà là khổ vì phải khổ một mình. Có người nghe mình nói, là mình đã không còn một mình nữa.

Thứ tư, đừng trút giận lên người nhà. Nhiều người đàn ông, ngoài đường bị chèn ép, về nhà trút lên vợ con. Vợ con không phải là chỗ để trút giận. Họ là người đang chờ mình về với một bữa cơm nóng. Giận thì nói mình giận. Mệt thì nói mình mệt. Đừng biến nhà thành chỗ để xả cơn giận của mình. Nhà là chỗ để nghỉ, không phải chỗ để đánh.

Hòa thượng Thích Thanh Từ dạy: mới tập từ bi phải phát xuất từ gần lan dần ra xa. Người gần mình nhất, chính là mình. Thương mình trước, mới thương được người khác. Một người đàn ông mà lòng mình đầy oán, đầy mệt, đầy buồn không nói ra, thì làm sao thương được vợ con cho đúng? Thương vợ con, bắt đầu từ việc thương mình cho đúng. Ăn một bữa đàng hoàng. Ngủ một giấc đủ. Dám nói mình mệt. Dám khóc khi cần. Những việc ấy, không làm mất đi sự mạnh mẽ. Những việc ấy, làm cho sự mạnh mẽ có chỗ dựa.

Ngày nay, nếu trong nhà mình có một người đàn ông đang gồng mình, xin hãy nói với anh ấy một câu: anh mệt thì cứ nói, không sao đâu. Đừng cười khi anh ấy khóc. Đừng chê anh ấy yếu. Vì người đàn ông dám khóc, là người đàn ông dám thật với lòng mình. Và nếu chính mình là người đàn ông ấy, xin hãy nhớ: khóc không phải là thua. Buồn không phải là yếu. Cho phép mình yếu đuối một lúc, là cách thương mình đẹp nhất. Vì chỉ khi mình được phép yếu, mình mới có sức để mạnh lại.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 1 ("Ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo")
• Bước đầu Học Phật, bài 10: Từ bi (HT Thích Thanh Từ) — "Từ là ban vui, Bi là cứu khổ"; "sự vui khổ của người xem như vui khổ của chính mình"; "mới tập từ bi phải phát xuất từ gần lan dần ra xa"
Bài liên quanTừ bi diệt hận thù, là định luật ngàn thuBốn cách thương của người học Phật: từ, bi, hỷ, xảCho đi bằng lòng thông cảm: đặt mình vào chỗ người đang khổ