🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Thương người làm việc thiện mà bị cả nhà phản đối

Từ bi – bố thí · 8 phút đọc

Chị Lan ở xóm tôi hay đi nấu cơm từ thiện ở bệnh viện. Mỗi tuần hai buổi, chị dậy từ bốn giờ sáng, nấu mấy chục suất cơm, mang vào viện phát cho người nhà bệnh nhân nghèo. Việc tốt như vậy mà ở nhà chị chẳng ai ủng hộ. Chồng chị cằn nhằn: lo nhà chưa xong còn lo thiên hạ. Mẹ chồng chị nói: tiền đó để dành cho con ăn học có hơn không. Con chị thì hỏi: sao mẹ cứ đi hoài vậy mẹ? Chị kể với tôi, giọng buồn buồn: em làm việc tốt mà sao cả nhà cứ như em làm việc xấu vậy.

Tôi tin câu chuyện này quen lắm. Nhiều người làm việc thiện mà bị người thân phản đối. Không phải vì người thân xấu. Mà vì họ lo. Lo tiền nhà thiếu. Lo người đi làm thiện bị mệt, bị lừa, bị lợi dụng. Lo việc nhà không ai lo. Cái lo đó cũng là một dạng thương, chỉ là thương theo cách khác. Nhưng người làm thiện thì khổ. Khổ vì làm việc tốt mà không ai hiểu. Khổ vì muốn đi giúp người ngoài mà trong nhà thì lạnh nhạt. Có người nản quá bỏ luôn. Có người cứ làm mà lòng thì nặng trĩu.

Nhà Phật dạy về hạnh bố thí ba la mật. Trong sách Phật Học Tinh Hoa, cụ Nguyễn Duy Cần viết: Bồ Tát hành vô úy thí giống như các bậc anh hùng hiệp sĩ thời xưa, thi ân bất cầu báo. Làm ơn mà không cầu báo đáp. Câu đó áp vào chuyện này rất thấm. Người làm thiện mà còn mong cả nhà khen, còn mong chồng ủng hộ, còn mong mọi người ghi nhận, thì lòng còn vướng. Làm thiện mà lòng còn vướng vào lời khen thì chưa bền. Làm thiện mà không cần ai khen, cứ làm vì mình thấy đúng, thì việc thiện đó mới bền lâu.

Nhưng nói vậy không có nghĩa là cứ mặc kệ gia đình. Làm thiện mà nhà cửa lục đục thì việc thiện đó cũng chưa trọn. Người làm thiện khôn ngoan là người biết giữ cả hai: giữ việc thiện và giữ nhà yên. Giữ bằng cách nào? Trước hết, đừng cãi. Người thân phản đối mà mình cãi lại, nhà càng rối. Cãi thắng thì được gì? Được một trận cãi thắng, mất một mái nhà yên. Thà im lặng làm tiếp, để việc làm tự nói thay mình.

Thứ hai, làm nhỏ lại, đều đặn hơn. Có khi người thân phản đối không phải vì việc thiện, mà vì mình làm quá sức. Đi suốt ngày, nhà cửa bỏ bê, con cái thiếu mẹ, tiền bạc hao hụt. Như vậy thì ai mà ủng hộ cho được. Làm thiện nên bắt đầu từ nhỏ, từ sức mình. Một tuần một buổi thôi cũng được. Nấu mười suất cơm thôi cũng được. Làm ít mà đều, nhà không rối, người không mệt. Việc thiện nhỏ mà bền còn hơn việc thiện lớn mà làm được ba bữa rồi bỏ.

Thứ ba, cho người thân thấy việc thiện đó có ích như thế nào. Đừng nói đạo lý. Đạo lý nghe chán lắm. Hãy kể chuyện. Kể về bà cụ nằm viện nhận suất cơm mà rơm rớm nước mắt. Kể về đứa trẻ nhà nghèo được ăn no một bữa. Kể bằng giọng kể chuyện thường ngày, không lên gân. Người thân nghe chuyện thật thì tự họ sẽ hiểu. Hiểu rồi thì tự họ sẽ ủng hộ. Có khi họ còn đi cùng mình nữa.

Thứ tư, chăm nhà mình trước đã. Đây là điều quan trọng nhất mà nhiều người làm thiện hay quên. Muốn giúp người ngoài thì nhà mình phải yên trước. Cơm nhà phải đủ. Con cái phải được lo. Vợ chồng phải thuận. Nhà mình chưa yên mà đi lo thiên hạ thì người thân phản đối cũng phải. Làm thiện bắt đầu từ nhà mình. Nấu một bữa cơm ngon cho chồng con cũng là việc thiện. Dạy con ngoan cũng là việc thiện. Nhà yên rồi, đi giúp người ngoài mới nhẹ lòng.

Nhà Phật còn dạy về hạnh nhẫn nhục ba la mật. Nhẫn nhục mà không phải cố gắng ép lòng mà nhẫn, mà nhẫn một cách điềm đạm, tự nhiên. Người làm thiện bị phản đối mà vẫn giữ được lòng điềm đạm, không giận, không bỏ cuộc, không oán trách người thân, đó chính là nhẫn nhục ba la mật trong đời thường. Khó lắm. Nhưng làm được thì lòng mình vững lắm. Vững vì mình biết mình đang làm đúng, không cần ai phải khen mới đúng.

Thương người làm việc thiện mà bị cả nhà phản đối, nói cho cùng, là thương cả hai phía. Thương người làm thiện vì họ đang cô đơn trong việc tốt của mình. Thương cả người thân vì họ lo lắng theo cách của họ. Cả hai bên đều cần được hiểu. Người làm thiện cần một chút kiên nhẫn với gia đình. Gia đình cần một chút kiên nhẫn với người làm thiện. Rồi sẽ có ngày, cả nhà cùng nhau đi làm thiện. Ngày đó đến chậm cũng không sao. Việc tốt mà bền thì không vội.

Nếu hôm nay trong nhà mình có ai đang làm việc thiện mà mình chưa ủng hộ, hãy thử nhìn lại. Có khi họ không cần mình khen. Họ chỉ cần mình đừng cằn nhằn. Đừng phản đối. Để họ làm. Một việc tốt trong nhà mà được cả nhà lặng lẽ ủng hộ, thì phước đó cả nhà cùng hưởng. Còn nếu mình là người đang làm thiện mà bị phản đối, xin đừng nản. Cứ làm nhỏ lại, đều đặn, và giữ nhà yên trước đã. Việc thiện thật thì không cần ai vỗ tay. Nó tự đứng được bằng chính nó.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — trang 234 ("Bồ Tát hành Vô úy thí giống như các bậc anh hùng hiệp sĩ thời xưa, 'thi ân bất cầu báo'.")
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — trang 210-211 ("Nhẫn nhục Ba-La-Mật thì thấy như là người nhẫn nhục mà thực sự không phải cố gắng để nhẫn nhục, ép lòng mà nhẫn nhục, mà bởi nhẫn nhục (điềm đạm) một cách hết sức tự nhiên.")
Bài liên quanThương người trong cơn sayĐi chậm lại để chờ người đi sauThương người thợ hồ giữa trưa nắng