Chị Lan làm giúp việc cho một gia đình trong thành phố đã sáu năm. Sáng chị tới lúc sáu giờ. Nấu cơm, quét nhà, giặt đồ, đưa đón đứa nhỏ đi học. Chiều chị về lúc sáu giờ, khi cả nhà đã ăn cơm xong. Lương tháng của chị đủ gửi về quê nuôi hai đứa con ở với bà ngoại.
Sáu năm, chị Lan thuộc lòng thói quen của cả nhà. Biết ông chủ thích uống trà đặc buổi sáng. Biết bà chủ không ăn được cay. Biết đứa nhỏ sợ bóng tối, mỗi tối phải để đèn ngủ. Chị chăm sóc nhà người ta như chăm sóc nhà mình. Nhưng có những lúc chị thấy mình như người vô hình. Ăn cơm một mình trong bếp. Ngủ trưa trên ghế xếp ở góc nhà. Đi đâu cũng được dặn: "Chị đừng động vào đồ đó, đắt lắm."
Thương người giúp việc nhà không phải là chuyện tiền lương. Lương thì có hợp đồng. Thương là chuyện cách đối xử. Người giúp việc sống trong nhà mình, chăm sóc con mình, nấu cơm cho mình ăn. Vậy mà có nhà coi họ như cái máy. Hết việc thì thôi. Không một câu hỏi thăm. Không một lời cảm ơn.
Trong Luận Đại Trí Độ có câu: "Từ tâm vô lượng hay sanh phước đức lớn." Từ tâm là lòng thương rộng lớn, không giới hạn. Thương người trong nhà mình trước, rồi thương ra ngoài. Người giúp việc ở trong nhà mình mỗi ngày, nếu mình không thương được người đó thì thương ai.
Coi người giúp việc là người nhà thật sự nghĩa là gì. Nghĩa là ăn cơm thì mời chị ăn cùng, đừng để chị ăn sau một mình. Nghĩa là chị ốm thì cho chị nghỉ, đừng bắt chị làm cố. Nghĩa là Tết thì có một phần quà cho chị mang về quê, như quà cho người thân. Nghĩa là khi con mình hỗn với chị, mình phải dạy con tôn trọng chị, vì chị là người chăm sóc nó mỗi ngày.
Có bà chủ kể: "Nhà tôi có chị giúp việc mười năm. Lúc tôi sinh đứa thứ hai, chị thức trắng đêm trông cháu để tôi ngủ. Giờ chị về quê rồi, tôi vẫn gọi điện hỏi thăm. Con tôi vẫn gọi chị là dì." Đó là một gia đình biết thương người giúp việc. Họ không coi chị là người làm thuê. Họ coi chị là một phần của nhà.
Ngược lại, có nhà đổi giúp việc như đổi áo. Năm nào cũng tuyển người mới. Người làm không ở được lâu, vì họ thấy mình không được tôn trọng. Chủ nhà thì than: "Giờ tìm người giúp việc khó quá." Nhưng khó không phải vì thiếu người. Khó vì người ta không muốn ở lại nơi mình không được coi là người nhà.
Chị Lan vẫn làm ở nhà đó. Hỏi chị sao không đổi chỗ lương cao hơn, chị cười: "Bà chủ nhà này tốt. Bữa nào tôi mệt, bà bảo tôi nghỉ, bà tự nấu cơm. Tết bà cho tôi về quê sớm, còn dúi thêm tiền cho hai đứa nhỏ. Ở đây tôi thấy mình là người nhà." Một người giúp việc nói được câu đó, chủ nhà đã làm đúng lắm rồi.
Thương người giúp việc nhà là vậy. Không cần làm gì to tát. Chỉ cần nhớ: người ta rời quê, xa con, vào nhà mình làm việc. Mình cho họ một chỗ trong bữa cơm, một câu hỏi thăm, một sự tôn trọng. Đó là từ tâm vô lượng trong chính căn nhà mình. Phước đức lớn hay không, bắt đầu từ những điều nhỏ như thế.
Tết năm ngoái, chị Lan xin về quê sớm. Bà chủ không những đồng ý, mà còn chuẩn bị cho chị một túi quà. Bánh chưng, mứt, một phong bao lì xì cho hai đứa nhỏ ở quê. Bà nói: "Chị về ăn Tết với con đi. Nhà này thiếu chị mấy ngày cũng được. Con chị thì không thể thiếu mẹ." Chị Lan cầm túi quà, mắt đỏ hoe. Chị làm giúp việc nhiều nhà rồi. Nhưng chưa nhà nào coi chị như người thân đến vậy. Trên xe về quê, chị nhắn tin cho bà chủ: "Em cảm ơn chị. Năm sau em lại lên." Một người giúp việc mà muốn quay lại, đó là vì chủ nhà đã thương họ thật lòng. Thương nhau như vậy, nhà nào cũng yên ấm.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư