🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Đồng nghiệp mới vào nghề lúng túng: giúp một tay không mất gì

Từ bi – bố thí · 6 phút đọc

Cô gái mới vào làm, ngày đầu tiên đã lúng túng đủ thứ. Không biết máy in ở đâu. Không biết gửi giấy tờ cho ai. Không biết giờ nghỉ trưa ăn ở chỗ nào. Cô ngồi im ở bàn, không dám hỏi ai. Sợ người ta chê mình dốt. Sợ làm phiền. Đến chiều, cô vẫn chưa xong việc. Cô nghĩ, chắc mình không hợp với chỗ này.

Chị đồng nghiệp ngồi bên cạnh để ý. Chị ghé qua, hỏi nhỏ: em cần giúp gì không? Chị chỉ cho cô cách dùng máy in, chỉ cho cô ai là người nhận giấy tờ, rủ cô đi ăn trưa cùng. Chỉ những việc nhỏ như vậy. Nhưng từ hôm đó, cô gái mới làm việc tự tin hẳn. Cô không còn sợ đi làm nữa. Vì cô biết, ở đây có người sẵn sàng giúp mình.

Giúp đồng nghiệp mới là một dạng từ bi nơi làm việc. Nơi làm việc, ai cũng bận. Ai cũng có việc của mình. Giúp người khác, nhiều người nghĩ là mất thời gian của mình. Nhưng thật ra, giúp một đồng nghiệp mới không mất gì nhiều. Chỉ mất vài phút chỉ dẫn. Đổi lại, cả đội làm việc trơn tru hơn. Người mới hòa nhập nhanh hơn. Mình cũng nhẹ nhõm hơn, vì không phải sửa những sai sót do người ta không biết mà làm sai.

Có nơi, người cũ giữ kiến thức cho riêng mình. Sợ người mới giỏi hơn mình. Sợ mất vị trí. Họ để người mới tự mò mẫm, tự vấp ngã. Cách ấy, thoạt nhìn thì bảo vệ được mình. Nhưng lâu dài, nó làm cả đội yếu đi. Người mới chán nản, nghỉ việc. Người cũ phải gánh thêm việc. Không ai được lợi. Ngược lại, nơi nào người cũ sẵn sàng giúp người mới, nơi ấy giữ được người. Vì ai cũng muốn ở lại chỗ mà mình được giúp đỡ.

Trong đạo Phật có dạy về bốn cách giúp người: bố thí, ái ngữ, lợi hành và đồng sự. Giúp đồng nghiệp mới là làm cả bốn thứ. Mình cho đi kinh nghiệm. Mình nói lời nhẹ nhàng, đừng chê người ta dốt. Mình làm điều có ích là chỉ cho người ta làm đúng. Và mình cùng làm với người ta, cùng chia sẻ công việc. Người mới không chỉ học được việc. Họ còn học được cách đối xử với nhau trong đội.

Giúp đồng nghiệp cũng cần khéo léo. Đừng giúp theo kiểu dạy đời. Đừng nói sao cái này mà cũng không biết. Người mới nghe câu ấy sẽ co lại. Hãy giúp bằng giọng bình thường: hồi chị mới vào, chị cũng không biết cái này đâu. Một câu như vậy làm người mới thấy nhẹ hẳn. Vì họ biết, ai cũng từng lúng túng như mình. Không ai sinh ra đã biết hết.

Cũng đừng giúp rồi kể công. Đừng đi nói với cả phòng rằng mình đã dạy người mới cái này cái kia. Giúp rồi quên đi. Sách xưa dạy về bố thí mà không cột mình vào món cho. Cho đi rồi quên đi, lòng nhẹ như chưa từng cho. Người được giúp sẽ nhớ. Họ không cần mình nhắc. Đến lúc họ cứng cáp, họ sẽ giúp lại người mới khác. Lòng tốt cứ thế mà lan ra.

Từ bi nơi làm việc còn là biết thông cảm khi đồng nghiệp khó khăn. Đồng nghiệp xin nghỉ vì con ốm, mình làm giúp một phần việc, đừng cằn nhằn. Đồng nghiệp làm sai, mình nhắc nhẹ, đừng mách sếp ngay. Đồng nghiệp bị mắng oan, mình nói đỡ một câu. Những việc ấy nhỏ, nhưng làm cho nơi làm việc thành chỗ người ta muốn đến mỗi sáng, chứ không phải chỗ người ta sợ đến.

Ngày mai đi làm, thử để ý người mới nhất trong đội. Họ có đang lúng túng không? Họ có cần hỏi gì mà không dám hỏi không? Ghé qua, hỏi một câu: em cần giúp gì không? Chỉ một câu thôi. Nhưng với người mới, đó có thể là câu nói làm họ ở lại với công việc này. Giúp một tay không mất gì. Nhưng không giúp, có khi mình mất đi một đồng nghiệp tốt.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trường Bộ 31, Kinh Thiện Sinh — Bố thí, ái ngữ, lợi hành, đồng sự, không lường gạt (BudSas, Kinh Trường Bộ)
• Phật Học Tinh Hoa — tài thí, pháp thí, vô úy thí (tr. 231–232)
Bài liên quanHiến máu cứu người: cho đi một phần thân mìnhNhà trôi theo dòng lũ, thương là đến trước khi nước rútNgười đang bị đánh trong chính nhà mình: thương là đừng quay mặt