Sáng chủ nhật, bãi biển đầy rác. Chai nhựa nằm rải rác trên cát. Lưới rách quấn vào gốc cây. Hộp xốp vỡ vụn, trôi theo sóng. Mấy đứa trẻ chạy chơi, chân dẫm phải mảnh chai. Một con rùa mắc vào túi ni lông, nằm kẹt ở mép nước.
Biển nuôi người. Cá từ biển lên. Muối từ biển ra. Người làng sống nhờ biển bao đời nay. Vậy mà rác của người, cũng đổ ra biển. Rác trôi đi, tưởng là hết. Nhưng rác không hết. Nó quay lại. Cá ăn phải rác. Người ăn cá, ăn luôn cả rác. Biển bẩn, người cũng bẩn theo.
Trong Phật Học Tinh Hoa có câu: cái tâm đại từ bi của Phật bao giờ cũng hòa nhịp với cái tâm của chúng sinh trong giới hữu tình và vô tình. Hữu tình là loài có cảm giác, như người, như cá, như chim. Vô tình là cỏ cây, sông nước, đất đá. Từ bi không chỉ dành cho con người. Từ bi dành cho cả dòng nước, cả bãi cát, cả con cá dưới biển. Thương biển, cũng là thương người. Vì người sống nhờ biển.
Một nhóm bạn trẻ trong làng rủ nhau dọn một đoạn bờ biển. Không phải dọn cả bãi biển. Chỉ một đoạn ngắn, khoảng vài trăm mét. Sáng chủ nhật, mỗi người mang theo một cái bao, một đôi găng tay. Nhặt chai nhựa. Gỡ lưới rách. Thu hộp xốp. Làm từ sáng đến trưa, được mấy chục bao rác. Bãi biển sạch hơn hẳn. Nhìn thôi đã thấy nhẹ người.
Dọn rác cùng nhau vui hơn dọn một mình. Một mình nhặt, buồn và mệt. Nhiều người cùng nhặt, vừa làm vừa nói chuyện, vừa cười, công việc nhẹ hẳn. Trẻ con cũng tham gia. Chúng nhặt chai, thi xem ai nhặt được nhiều hơn. Vừa chơi vừa học được một điều: rác mình vứt ra, có người phải nhặt lại. Lần sau, chúng sẽ nghĩ trước khi vứt.
Trong sách Chuyển Họa Thành Phúc có viết: tu sửa đường sá, cầu cống để thuận tiện cho kẻ đi đường, hoặc cung cấp cơm ăn nước uống để cứu giúp người lúc đói khát. Nên tùy hoàn cảnh mà khuyên bảo, khuyến khích mọi người cùng nhau góp sức làm. Dọn bờ biển cũng là một việc như vậy. Việc chung, làm cùng nhau, ai cũng được hưởng. Biển sạch, ai tắm cũng thích. Cá sạch, ai ăn cũng yên tâm. Việc tốt cho chung, không của riêng ai.
Dọn rác là bố thí cho cả loài vật. Con rùa mắc túi ni lông, nếu không ai gỡ, nó sẽ chết. Con cá ăn phải mảnh nhựa, nó sẽ đau. Chim biển ăn phải xốp, nó sẽ không bay được nữa. Mình nhặt một cái túi ni lông lên, có khi là mình cứu một con vật. Việc nhỏ như vậy, mà là cứu mạng. Trong Liễu Phàm Tứ Huấn, mười điều thiện có một điều là thương tiếc mạng sống loài vật. Thương loài vật không phải là chuyện xa xôi. Thương loài vật bắt đầu từ việc đừng vứt rác ra biển.
Đừng xả rác rồi đi dọn rác cho có hình. Có người đi dọn bờ biển, chụp hình đăng lên, rồi hôm sau lại vứt rác xuống biển như cũ. Dọn rác một buổi, mà xả rác cả năm, thì bãi biển vẫn bẩn. Thương biển thật sự là giữ biển sạch từ bữa ăn của mình. Bớt dùng đồ nhựa một lần. Mang theo túi vải đi chợ. Vứt rác đúng chỗ. Những việc nhỏ đó, làm mỗi ngày, còn quý hơn một buổi dọn rác ồn ào.
Biển sạch cũng giúp người làng sống tốt hơn. Du khách đến, thấy bãi biển sạch, họ quay lại. Người bán hàng rong bán được nhiều hơn. Người làm du lịch có việc làm. Giữ biển sạch không chỉ là thương cá, thương rùa. Giữ biển sạch là giữ nồi cơm của cả làng. Việc tốt cho biển, cuối cùng cũng quay lại thành việc tốt cho người.
Nhóm bạn trẻ dọn xong đoạn bờ biển, họ không dừng lại. Họ hẹn nhau tháng nào cũng dọn một lần. Họ đặt thêm mấy thùng rác ở bãi biển. Họ nhắc nhau mang túi vải đi chợ. Việc nhỏ, làm đều, thành thói quen. Bãi biển sạch dần lên. Không phải sạch trong một ngày. Mà sạch dần, tháng này hơn tháng trước.
Một đoạn bờ biển. Một buổi sáng. Mấy chục bao rác. Không tốn tiền. Không cần ai khen. Nhưng từ hôm đó, bãi biển đẹp hơn. Trẻ con chạy chơi không sợ dẫm phải chai vỡ. Người già đi dạo, thấy lòng nhẹ nhàng. Và dưới biển, cá bơi, rùa bơi, không còn vướng túi ni lông nữa.
Thương cả cỏ cây, sông nước, nghe thì lớn. Nhưng làm thì bắt đầu từ một việc nhỏ: cuối tuần này, ra bãi biển gần nhà, nhặt một bao rác. Một mình cũng được. Rủ thêm bạn càng vui. Biển cho mình cá, cho mình muối, cho mình gió mát. Mình trả lại cho biển một buổi sáng sạch sẽ. Công bằng như vậy. Và từ bi như vậy.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư