🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Thương người chăm con tự kỷ: kiên nhẫn là món quà lớn nhất

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Buổi chiều ở công viên, một bé trai khoảng sáu tuổi cứ chạy vòng quanh chiếc xích đu, tay vẫy liên tục, miệng kêu những âm thanh không thành lời. Mẹ cháu chạy theo, vừa thở vừa dỗ. Mấy người ngồi gần đó nhìn nhau, có người xì xào: sao đứa bé này nghịch thế, mẹ nó không dạy à. Người mẹ nghe thấy, cúi đầu, dắt con đi chỗ khác. Cháu không nghịch. Cháu tự kỷ. Và người mẹ ấy đã quen với những cái nhìn như vậy.

Nuôi một đứa trẻ tự kỷ là một hành trình dài mà ít ai nhìn thấy. Đứa trẻ có thể không nhìn vào mắt mình, không đáp lại khi được gọi tên, không chịu được tiếng ồn hay chỗ đông người. Có hôm cháu vui vẻ, có hôm cháu khóc cả buổi vì một thay đổi nhỏ như cái áo khác màu. Người mẹ phải học lại từ đầu: học cách hiểu con qua từng cử chỉ nhỏ, học cách kiên nhẫn với những việc lặp đi lặp lại hàng trăm lần.

Khổ nhất không phải là việc chăm con vất vả. Khổ nhất là sự cô đơn. Nhiều người mẹ kể rằng họ ngại đưa con ra chỗ đông người, vì sợ ánh mắt của người xung quanh. Họ ngại cho con đi học, vì sợ cô giáo than phiền, sợ bạn bè trêu chọc. Dần dần, họ thu mình lại. Cả nhà sống trong một vòng tròn nhỏ, chỉ có mẹ, có con, và những buổi trị liệu. Người ngoài nhìn vào tưởng họ lười giao tiếp, thật ra họ chỉ đang mệt và sợ bị phán xét.

Thương người mẹ ấy, trước hết là đừng nhìn con chị bằng ánh mắt soi mói. Một đứa trẻ vẫy tay, kêu la ở công viên không làm phiền ai đến mức phải xì xào. Nếu cháu vô tình va vào mình, một câu nói nhẹ: không sao đâu, là đủ. Đừng dạy đời người mẹ ngay giữa đám đông. Đừng nói: sao không cho nó đi khám, sao không nghiêm khắc với nó. Chị ấy đã khám rồi, đã nghiêm khắc rồi, đã thử đủ mọi cách rồi. Chị ấy cần được thương, không cần thêm một bài học.

Lời nói trong những lúc như vậy quan trọng hơn mình tưởng. Nói lời lành, nói cho đúng lúc, nói bằng giọng dịu dàng, đó là cả một sự thực tập. Người học Phật được nhắc phải thực tập lời nói chân chánh và lời nói ái ngữ. Một câu nói có thể làm cho người mẹ ấy đứng vững thêm một ngày, hoặc làm cho chị ấy gục xuống ngay tại chỗ. Nói nhẹ không tốn gì, nhưng cứu được rất nhiều.

Thương cũng là giúp bằng việc cụ thể. Trông con giúp chị một buổi để chị đi chợ, đi khám bệnh, hay chỉ để ngủ một giấc. Đưa đón cháu đi học cùng con mình. Mời mẹ con chị tham gia một buổi sinh hoạt chung, dù cháu có thể sẽ ồn ào. Đừng đợi đến khi chị ấy mở lời xin giúp đỡ, vì người đang kiệt sức thường không còn sức để mở lời. Cứ lặng lẽ giúp, như bàn tay thấy lửa nóng thì co lại, tự nhiên, không cần suy tính.

Với chính đứa trẻ, thương là kiên nhẫn. Cháu học chậm, thì dạy lại lần nữa. Cháu không nhìn vào mắt mình, thì ngồi xuống ngang tầm mắt cháu. Cháu sợ tiếng ồn, thì đừng bắt cháu chịu đựng chỗ đông người để chứng tỏ cháu bình thường. Mỗi đứa trẻ tự kỷ đều có một thế giới riêng, và người lớn thương cháu là người chịu bước vào thế giới ấy một cách chậm rãi, không ép cháu phải ra ngoài theo cách của mình.

Có một điều nhiều người không biết: cha mẹ của trẻ tự kỷ rất dễ kiệt sức và trầm cảm. Họ thức đêm, họ lo tiền trị liệu, họ lo tương lai của con khi mình già đi. Ai sẽ chăm con khi mình không còn nữa? Câu hỏi ấy theo họ suốt đời. Vì vậy, thương họ không chỉ là thương trong một buổi chiều ở công viên, mà là thương lâu dài. Hỏi thăm đều đặn. Nhớ ngày cháu đi trị liệu. Động viên khi chị ấy mệt. Đừng chỉ thương lúc đầu rồi quên.

Nếu trong xóm mình, trong trường con mình, có một đứa trẻ như vậy, xin đừng dạy con mình tránh xa cháu. Hãy dạy con mình: bạn ấy khác một chút, nhưng bạn ấy cũng muốn chơi cùng. Một đứa trẻ bình thường chịu ngồi chơi cùng, chịu chia sẻ đồ chơi, là đã gieo một hạt lành lớn lắm. Trẻ con học từ bi nhanh hơn người lớn nhiều, chỉ cần người lớn đừng gieo vào đầu chúng sự kỳ thị.

Cuối cùng, xin nhớ rằng người mẹ ấy cũng là một con người, không phải một cái máy chăm con. Chị ấy cũng cần được hỏi: hôm nay chị thế nào, chị có mệt không. Một câu hỏi như vậy, hỏi thật lòng, có khi làm chị ấy khóc. Vì lâu rồi không ai hỏi chị câu đó. Thương người chăm con tự kỷ, bắt đầu từ một câu hỏi thăm, một ánh mắt không phán xét, và sự kiên nhẫn ở lại lâu dài. Kiên nhẫn, với họ, là món quà lớn nhất.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — tr. 201: "Thấy người hoạn nạn thì thương và cứu giúp một cách tự nhiên"
• Đạo Bụt Nguyên Chất (Thích Nhất Hạnh) — tr. 79: "Phải thực tập chánh ngữ, ái ngữ."
Bài liên quanThương người khiếm thính: nói chậm lại, nhìn vào mắt nhauThương người lính già trở về: một lời cảm ơn muộn màngThương người mang vết sẹo trên mặt: nhìn người, đừng nhìn vết sẹo