Ở cuối xóm có một bà cụ sống một mình. Con cái bà đều đi làm xa, mỗi năm chỉ về một lần vào dịp Tết. Từ tháng chạp, bà bắt đầu đếm ngày. Bà đếm bằng cách gạch từng vạch lên tờ lịch treo tường. Mỗi sáng, bà ra cổng ngó ra đầu ngõ, như thể hôm nay xe khách sẽ về sớm hơn mọi năm.
Người ta hỏi bà: "Sao bà không lên thành phố ở với con cho vui?" Bà cười: "Ở trên đó chật chội, tao không quen. Với lại, nhà này là nhà của ông ấy để lại. Tao ở đây, Tết con nó về còn có chỗ mà về." Câu nói nghe nhẹ tênh, mà ai nghe cũng thấy nặng trong lòng.
Bà không than vãn. Bà cũng không trách con cái bận rộn. Nhưng ai để ý sẽ thấy, mỗi buổi chiều bà đều ngồi ở hiên nhà rất lâu. Bà ngồi nhìn con đường làng vắng tanh. Bà chờ một tiếng xe. Bà chờ một bóng người quen. Cái chờ đó không ồn ào, không đòi hỏi. Nó chỉ lặng lẽ như ngọn đèn dầu trong nhà bà mỗi tối.
Có những nỗi buồn không thành lời trách. Người già neo đơn không cần con cái phải làm gì lớn lao. Họ chỉ cần biết mình vẫn còn được nhớ tới. Một cuộc điện thoại hỏi thăm. Một tin nhắn gửi tấm ảnh cháu nội. Một lần về thăm không phải dịp lễ. Những thứ nhỏ đó, với người đang chờ, quý hơn cả tiền bạc gửi về.
Đạo Phật dạy về bốn tâm rộng lớn: từ, bi, hỷ, xả. Tâm từ là mong cho người khác được an vui. Nghe thì lớn lao, nhưng làm thì bắt đầu từ những việc rất nhỏ. Gọi điện về cho mẹ một lần trong tuần, đó là tâm từ. Nghe mẹ kể lại một câu chuyện cũ lần thứ mười mà không cắt ngang, đó là tâm từ. Để cho cha mẹ biết mình vẫn nhớ nhà, đó là tâm từ.
Nhiều người con nghĩ rằng gửi tiền về là đủ. Tiền thì cần, đúng vậy. Nhưng tiền không ngồi ăn cơm cùng bà được. Tiền không nghe bà kể chuyện làng xóm được. Tiền không nắm tay bà lúc bà đau ốm lúc nửa đêm. Người già cần nhất không phải là tiền. Người già cần nhất là sự hiện diện của con cháu, dù chỉ là qua một cuộc gọi.
Có người nói: "Tôi bận lắm, cuối năm mới về được." Ai cũng bận. Nhưng bận đến mức nào thì một tuần cũng gọi được một cuộc điện thoại năm phút. Năm phút đó, với người mẹ đang đếm từng ngày, có khi là cả một tuần vui. Người ta thường đợi đến khi mất rồi mới tiếc. Mà tiếc thì đã muộn.
Bà cụ ở cuối xóm năm nay đã ngoài tám mươi. Sức khỏe bà yếu dần. Con bà hứa Tết này sẽ về sớm hơn, ở lại lâu hơn. Bà nghe vậy thì vui lắm. Bà đi chợ mua thêm ít đồ. Bà lau dọn bàn thờ. Bà phơi lại cái chăn bông cho thằng cháu nội sắp về. Bà làm tất cả những việc đó một mình, chậm rãi, mà miệng lúc nào cũng cười.
Người ta hỏi bà có mệt không. Bà nói: "Mệt gì đâu. Có con cháu về là hết mệt." Câu nói đó nghe mà thương. Người mẹ già không cần gì nhiều. Chỉ cần nhà có tiếng người. Chỉ cần bữa cơm có đủ mặt. Chỉ cần sáng mùng một có đứa cháu chạy vào chúc Tết.
Tinh thần từ bi hỷ xả của đạo Phật, như sách xưa ghi lại, không phải là điều gì xa vời. Nó là sự khoan dung, là lòng thương rộng ra với những người quanh mình. Thương cha mẹ già bằng sự kiên nhẫn mỗi ngày, đó đã là thực hành từ bi rồi. Không cần phải đi đâu xa, không cần phải làm việc gì lớn.
Tết này, nếu bạn có cha mẹ già ở quê, hãy gọi điện về sớm hơn một chút. Hỏi mẹ đã chuẩn bị gì chưa. Hỏi cha có khỏe không. Nói với họ rằng bạn đang đếm ngày về. Vì ở đầu dây bên kia, có một người cũng đang đếm từng ngày chờ bạn.
Đừng để đến khi tờ lịch đã gạch hết, nhà đã vắng tiếng người, mình mới nhận ra: những ngày chờ đợi của cha mẹ, mình đã không trân trọng đủ.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư