🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Bị người khác hại mất việc: tha thứ thế nào cho lòng nhẹ

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Có một kiểu mất mát làm người ta đau lâu nhất. Không phải mất tiền. Mà là mất việc vì người khác hại mình. Mình làm đàng hoàng, mà có người nói xấu sau lưng. Mình làm tốt, mà có người cướp công. Mình tin tưởng đồng nghiệp, mà người ta đâm sau lưng mình. Đến khi bị đuổi việc, mình không chỉ mất thu nhập. Mình mất cả lòng tin vào người khác.

Tôi quen một anh làm kế toán, làm ở công ty mười năm, chưa từng sai sót lớn. Một hôm, có người tố cáo anh ăn chặn tiền công ty. Công ty điều tra, anh trong sạch, nhưng sếp vẫn cho anh nghỉ việc. Sếp nói: Dù sao cũng có tiếng rồi, giữ anh lại thì khó ăn nói với mọi người. Anh ra khỏi công ty, tay trắng. Người tố cáo anh, sau này được lên chức. Anh nói với tôi: Tôi không tiếc cái việc. Tôi tiếc là tôi đã tin người ta.

Bị hại như vậy, tha thứ có phải là yếu đuối không? Có phải tha thứ là để người ta hại mình lần nữa không? Nhiều người nghĩ vậy. Nhưng tha thứ không phải là quên. Tha thứ không phải là nói rằng việc người ta làm là đúng. Tha thứ là quyết định không để việc ấy giam mình trong tù thêm nữa.

Kinh Pháp Cú có một bài kệ mà ai cũng nên thuộc: Với hận diệt hận thù, đời này không có được. Không hận diệt hận thù, là định luật ngàn thu. Hận thù không diệt được hận thù. Chỉ có không hận mới diệt được hận. Nghe thì đơn giản. Làm thì khó. Vì khi bị hại, lòng mình sôi lên. Mình muốn người ta phải trả giá. Mình muốn cả thiên hạ biết người ta xấu xa thế nào. Càng nghĩ, càng giận. Càng giận, càng khổ.

Có người ôm hận mười năm. Mười năm ấy, người hại mình thì đã quên, đã sống vui vẻ, đã lên chức, đã giàu có. Còn mình thì mỗi đêm vẫn nghĩ về chuyện cũ, vẫn giận, vẫn đau. Ai mới là người đang chịu khổ? Người hại mình chỉ hại mình một lần. Còn mình tự hại mình mỗi ngày, bằng cách nhớ lại chuyện cũ. Tha thứ, trước hết là cứu mình. Cứu mình ra khỏi nhà tù mà chính mình đã xây.

Tha thứ không có nghĩa là quay lại làm việc với người đã hại mình. Tha thứ không có nghĩa là tin họ lần nữa. Tha thứ là: Tôi không còn để chuyện ấy quyết định cuộc đời tôi nữa. Tôi đi tìm việc mới. Tôi sống cuộc đời mới. Người ấy làm gì, kệ người ấy. Nghiệp của ai, người ấy gánh. Mình không cần làm quan tòa. Mình chỉ cần làm người tự do.

Làm sao để tha thứ được? Không phải bằng cách cố quên. Cố quên thì càng nhớ. Mà bằng cách nhìn cho rõ. Nhìn rõ rằng người hại mình cũng là người đang khổ. Người cướp công của người khác, là người sợ mình không đủ giỏi. Người nói xấu sau lưng, là người sợ mình thua kém. Người hại mình để lên chức, là người không tin vào năng lực của chính mình. Họ hại mình, không phải vì mình xấu. Mà vì họ sợ. Thấy được cái sợ ấy, lòng mình mềm lại một chút. Không phải để thương họ. Mà để hiểu rằng họ cũng đáng thương.

Rồi hãy làm một việc nhỏ cho mình. Tìm một việc làm mới, dù nhỏ hơn việc cũ. Học một nghề mới, dù bắt đầu lại từ đầu. Giúp một người khác đang khó khăn. Mỗi việc nhỏ ấy là một viên gạch xây lại lòng tin. Lòng tin không trở lại ngay. Nhưng từng chút một, nó trở lại. Hôm nay tin được một người. Ngày mai tin được thêm một người. Lâu ngày, mình lại tin được vào đời.

Cũng đừng quên một điều. Mất việc không phải là mất tất cả. Mất việc là mất một chỗ làm. Còn tay nghề của mình thì vẫn còn. Còn kinh nghiệm của mình thì vẫn còn. Còn sự tử tế của mình thì vẫn còn. Người ta có thể lấy đi cái ghế của mình, nhưng không lấy được cái đức của mình. Cái đức ấy, đi đâu cũng có việc làm. Có thể chậm một chút. Nhưng rồi sẽ có.

Cuối cùng, nếu một ngày nào đó, người từng hại mình gặp khó khăn, mình có giúp họ không? Không cần trả lời ngay. Chỉ cần biết rằng, nếu đến một ngày mình giúp được họ mà lòng mình không còn giận nữa, thì lúc ấy mình đã thật sự tự do. Còn bây giờ, chỉ cần sống tốt, làm việc tốt, và đừng để hận thù giam mình thêm một ngày nào nữa. Như vậy đã là tha thứ rồi. Tha thứ cho người ta, là tha thứ cho chính mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú, kệ 5 (HT Thích Minh Châu dịch): "Với hận diệt hận thù, đời này không có được. Không hận diệt hận thù, là định luật ngàn thu."
• Kinh Từ Bi (Metta Sutta) — Tiểu Bộ Kinh (HT Thích Minh Châu dịch): "Không lừa dối, chẳng nên khinh dễ. Lúc căm hờn hoặc khi giận dữ, đừng mưu toan gây khổ cho nhau."
Bài liên quanTừ bi với chính nỗi đau của mình: đừng tự trách khi mình yếuTừ bi với người từng phản bội mìnhThương người đang hấp hối: ở bên giây phút cuối