🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Được thăng chức, thương người ở lại: từ bi của người đi trước

Từ bi – bố thí · 8 phút đọc

Hai người cùng vào công ty một năm, cùng phòng, cùng làm một việc. Sáng thứ hai, sếp gọi một người vào phòng, báo tin thăng chức. Người kia ngồi ngoài, nghe loáng thoáng, lòng chùng xuống. Chiều đó, người được thăng đi mời cả phòng uống cà phê, cười nói rộn ràng. Người ở lại cũng cười, cũng chúc mừng, nhưng nụ cười gượng gạo. Tối về, người ở lại ngồi một mình, tự hỏi: mình kém ở chỗ nào.

Cảnh này xảy ra ở khắp nơi. Công ty, cơ quan, trường học, chỗ nào có người đi lên thì cũng có người ở lại. Người đi lên thì vui, nhưng niềm vui đó có khi vô tình làm đau người ở lại. Không phải vì người đi lên cố ý. Mà vì niềm vui thể hiện không đúng lúc, không đúng cách, sẽ thành một lưỡi dao. Một câu khoe khoang, một bữa ăn mừng ồn ào, một lần kể lại chuyện mình được chọn như thế nào, tất cả đều có thể làm người ở lại thấy mình nhỏ đi.

Kinh dạy rằng nhờ quán từ bi, tâm sanh lòng từ bi, chúng ta mới không giận hờn khi có người làm cho chúng ta giận hờn. Câu này không chỉ dành cho người bị tổn thương, mà còn dành cho người đang vui. Người đang vui cũng cần quán từ bi: niềm vui của mình có đang làm ai đau không. Nếu có, thì hãy vui một cách nhẹ nhàng hơn. Vui không có nghĩa là phải ồn ào. Vui cũng có thể là một nụ cười biết ơn, một lời cảm ơn những người đã cùng mình đi qua đoạn đường vừa rồi.

Người ở lại cũng đang khổ theo cách của họ. Họ không ghen tị một cách xấu xa như người ta thường nghĩ. Họ chỉ đang tự hỏi về giá trị của mình. Mình đã cố gắng như vậy, sao người ta không thấy. Mình có điểm gì chưa tốt, mà không ai nói cho mình biết. Những câu hỏi đó không có ai trả lời, cứ nằm trong lòng, lâu ngày thành một nỗi buồn âm ỉ. Có người buồn rồi cố gắng hơn. Có người buồn rồi bỏ cuộc. Có người buồn rồi sinh ra oán trách.

Người đi trước có thể làm được rất nhiều cho người ở lại, nếu họ chịu nghĩ đến người kia một chút. Trước hết, đừng kể công. Đừng nói: tôi đã thức bao nhiêu đêm để làm dự án này. Người ở lại cũng thức như vậy, chỉ là dự án của họ không được chọn. Thay vào đó, hãy nói: nhờ cả phòng giúp đỡ nên mình mới có hôm nay. Một câu như vậy không làm mình nhỏ đi, mà làm cả phòng thấy mình cũng có phần trong thành công đó.

Thứ hai, hãy chia sẻ. Người đi trước có kinh nghiệm gì, có bài học gì, hãy chia sẻ lại cho người ở lại. Đừng giữ bí quyết cho riêng mình, sợ người ta vượt qua mình. Một người lãnh đạo tốt không phải là người leo cao nhất, mà là người kéo được nhiều người cùng leo lên. Chia sẻ kinh nghiệm là cách thương đồng nghiệp thiết thực nhất. Nó không tốn tiền, chỉ tốn một chút thời gian và một chút lòng rộng rãi.

Thứ ba, đừng thay đổi thái độ. Có người vừa được thăng chức đã nói chuyện khác hẳn. Giọng cao hơn, ít cười hơn, hay dùng chữ tôi quyết. Người ở lại nhìn thấy sự thay đổi đó, họ sẽ nghĩ: hóa ra chức vụ làm người ta đổi thay. Và họ sẽ giữ khoảng cách với mình. Trong khi đó, người được thăng chức mà vẫn giữ cách nói chuyện cũ, vẫn ăn trưa cùng mọi người, vẫn hỏi han người ở lại, thì chức vụ chỉ là một cái ghế mới, không phải một con người mới.

Còn người ở lại thì sao. Từ bi với chính mình cũng là một bài học. Đừng tự mắng mình là kém cỏi chỉ vì một lần không được chọn. Một lần không được chọn không có nghĩa là mình không có giá trị. Có thể lần này chưa phải lúc của mình. Có thể sếp cần một người khác cho vị trí đó. Có thể mình còn thiếu một kỹ năng nào đó mà mình có thể học thêm. Buồn một ngày thì được, nhưng đừng để nỗi buồn đó thành một cái cớ để mình ghét người được chọn. Ghét người ta không làm mình khá hơn, chỉ làm mình mệt hơn.

Kinh có câu: hận thù diệt hận thù, đời này không thể có. Từ bi diệt hận thù, là định luật ngàn thu. Trong công sở, hận thù thường bắt đầu từ những chuyện rất nhỏ: một lần không được chọn, một lời khen dành cho người khác, một vị trí mình mong mà người khác ngồi. Nếu mình để những chuyện nhỏ đó lớn lên thành oán trách, thì mình sẽ sống trong một môi trường làm việc đầy khó chịu. Nhưng nếu mình nhìn người được thăng chức bằng con mắt thương, mình sẽ thấy họ cũng đang lo lắng với trọng trách mới, cũng đang cần sự giúp đỡ của mình. Hai người giúp nhau thì cả hai đều đi xa hơn là hai người ganh nhau.

Cuối cùng, thăng chức hay ở lại cũng chỉ là một chặng đường. Hôm nay người này đi trước, mai có thể người kia đi trước. Điều ở lại lâu dài không phải là chức vụ, mà là cách người ta đối xử với nhau trong những lúc như thế này. Người đi trước mà biết thương người ở lại, thì khi người ở lại đi lên sau, họ cũng sẽ nhớ và thương lại mình. Đó là cách một tập thể lớn lên cùng nhau, không ai bị bỏ lại phía sau.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Pháp thoại về quán từ bi — Nhờ quán từ bi, tâm sanh lòng từ bi, chúng ta mới không giận hờn khi có người làm cho chúng ta giận hờn (phap017.htm, trang 1)
• Kinh Trung Bộ, bài 128 — kệ: Hận thù diệt hận thù, đời này không thể có; Từ bi diệt hận thù, là định luật ngàn thu (trung128.htm, trang 2)
Bài liên quanLỡ gây tai nạn cho người khác: từ bi bắt đầu từ việc dám chịu trách nhiệmCon mất con chó thân thiết: thương con bằng cách khóc cùng conNgười bệnh nặng muốn về nhà: thương là tôn trọng lựa chọn cuối cùng