🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Đang cãi nhau mà dừng lại được: từ bi là thắng cơn giận của chính mình

Từ bi – bố thí · 6 phút đọc

Vợ chồng tôi cãi nhau vì chuyện rất nhỏ. Tôi đi làm về muộn, không gọi điện báo. Vợ tôi bực. Cô ấy nói một câu. Tôi đáp lại một câu. Rồi câu nọ nối câu kia. Giọng cả hai cứ cao dần lên. Chuyện đi làm về muộn biến thành chuyện tôi không quan tâm đến gia đình. Rồi thành chuyện bao nhiêu năm nay tôi vẫn thế. Rồi thành chuyện ngày xưa tôi đã hứa hẹn những gì. Một chuyện nhỏ, trong mười phút, biến thành một cuộc chiến lớn.

Giữa lúc đang cãi, tôi nhìn thấy mắt vợ tôi đỏ lên. Cô ấy sắp khóc. Và tôi chợt nhận ra: tôi đang thắng trong cuộc cãi nhau này, nhưng tôi đang làm đau người tôi thương nhất. Tôi thắng lý, nhưng tôi thua tình. Câu nói tiếp theo đã lên tới miệng tôi rồi. Nó là một câu rất sắc, rất đau. Tôi nuốt nó xuống. Tôi nói: thôi, mình dừng lại đã. Anh xin lỗi. Anh về muộn mà không báo, là anh sai.

Không khí trong nhà chùng xuống ngay. Vợ tôi im lặng một lúc, rồi cũng nói: em cũng nóng quá, em xin lỗi. Chúng tôi ngồi xuống, nói chuyện lại từ đầu, bằng giọng bình thường. Hóa ra cô ấy lo tôi gặp chuyện gì trên đường. Hóa ra tôi bực vì cả ngày làm việc mệt mỏi. Hai người đều mệt, đều lo, nhưng không ai nói ra điều đó. Cả hai chỉ nói ra cơn giận.

Hòa thượng Thích Thanh Từ dạy: "Người từ bi không thể nổi nóng chưởi đánh kẻ khác." Nghe thì khó tin. Ai mà không nổi nóng bao giờ. Nhưng Ngài giải thích: đã thấy sự đau khổ của người chính là đau khổ của mình, thì vô lý mình lại làm khổ mình. Khi ta cãi nhau với người thân, ta đang làm khổ chính người mình thương. Và cũng làm khổ chính mình. Cãi nhau xong, có ai thấy vui không? Không. Cả hai cùng mệt. Cùng buồn. Cùng mất ngủ.

Ngài còn dạy một câu mà tôi nhớ mãi: "Lửa sân cháy hừng hực, chính là lúc nước từ bi đã khô cạn." Cơn giận giống như lửa. Nước từ bi giống như nước. Khi lửa cháy to, nghĩa là nước đã cạn. Muốn lửa tắt, không phải là thắng người kia. Mà là đổ thêm nước vào lòng mình. Dừng lại giữa cơn cãi nhau, đó chính là lúc mình đổ nước vào. Một câu xin lỗi đúng lúc, một phút im lặng, một hơi thở sâu, đều là nước.

Có người hỏi: dừng lại giữa lúc cãi nhau, có phải là mình thua không? Không. Thua là khi mình nói ra những lời làm đau người khác, rồi cả đời không lấy lại được. Thắng là khi mình giữ được lời nói của mình. Người ta cãi nhau, ai cũng muốn nói câu cuối cùng, câu đau nhất, để người kia im. Nhưng câu đau nhất ấy, sau này chính mình phải trả giá. Vợ chồng sống với nhau, một câu nói lúc nóng giận có thể thành vết thương nhiều năm.

Trong sách Đạo Phật và Tuổi Trẻ, Hòa thượng kể: cùng đi một chuyến tàu, rủi gặp cơn biển động, mọi người kinh hoàng. Khi ấy có những người dại sóng, ụa mửa dính ta, hoặc đụng chạm vào người ta. Hòa thượng dạy: nếu không có thuốc cứu giúp họ, không dìu đỡ họ, thì ít ra ta cũng tha thứ những lỗi cỏn con của họ. Đi chung một chuyến tàu còn tha thứ được cho nhau, huống gì là sống chung một nhà. Người thân làm mình bực, phần nhiều chỉ là những lỗi cỏn con. Tha thứ được, sao không tha thứ.

Tôi không nói bạn phải nhịn mãi. Có chuyện cần nói, phải nói. Nhưng nói lúc bình tĩnh, không nói lúc đang giận. Cơn giận là người phiên dịch tồi nhất. Nó biến một chuyện nhỏ thành chuyện lớn. Nó biến một lời lo lắng thành lời trách móc. Đợi lửa tắt rồi hãy nói. Lúc đó, bạn sẽ nói đúng điều mình muốn nói. Và người kia cũng nghe được điều bạn muốn nói.

Đang cãi nhau mà dừng lại được: từ bi là thắng cơn giận của chính mình. Không phải thắng người đối diện. Mà thắng cơn giận trong lòng mình. Lần tới, khi câu nói đau đã lên tới miệng, bạn thử nuốt nó xuống. Thử nói: mình dừng lại đã. Chỉ một câu đó thôi. Bạn sẽ thấy không khí trong nhà đổi khác ngay. Người thương mình không cần mình thắng. Họ cần mình dừng lại. Và mình cũng vậy.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Bước Đầu Học Phật (Hòa thượng Thích Thanh Từ) — chương 10 "Từ bi" (10-tubi.htm)
• Đạo Phật và Tuổi Trẻ (Hòa thượng Thích Thanh Từ) — chương 11 "Tuổi trẻ với lòng Từ Bi" (11-tubi.htm)
Bài liên quanĐã lỡ làm sai một việc lớn: từ bi với mình là dừng tự trách để sửa saiTừ bi không phải yếu đuối: người hiền vẫn có thể cứng rắnNgười bệnh nằm viện dài ngày: từ bi là ở lại, không phải ghé qua cho có