🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Từ bi với người làm nghề đêm: thương người thức khi cả xóm đã ngủ

Từ bi – bố thí · 8 phút đọc

Hai giờ sáng, tôi tỉnh giấc vì tiếng xe rác ngoài đầu hẻm. Tiếng bánh xe lăn, tiếng thùng rác va vào nhau, tiếng mấy anh công nhân gọi nhau nho nhỏ để khỏi làm ồn cả xóm. Tôi nằm nghe một lúc rồi ngủ lại. Sáng ra, đường phố sạch sẽ như chưa từng có ai đi qua trong đêm. Tôi chợt nghĩ: có những người làm việc khi cả xóm đã ngủ, để sáng ra mọi người thức dậy trong một con hẻm sạch sẽ. Vậy mà mình ít khi nghĩ đến họ.

Người làm nghề đêm ở quanh ta nhiều lắm. Anh bảo vệ ca đêm ngồi một mình trước cổng chung cư, mắt vẫn mở trong khi cả tòa nhà đã tắt đèn. Chị lao công quét đường từ ba giờ sáng, khi sương còn đọng trên lá. Anh tài xế chạy xe đường dài suốt đêm, mắt dán vào vệt đèn vàng trên quốc lộ. Chị y tá trực đêm trong bệnh viện, đi lại nhẹ nhàng giữa những giường bệnh đang ngủ. Họ thức để mình được ngủ. Họ làm việc khi mình nghỉ ngơi. Mà mình thì coi đó là chuyện đương nhiên, như thể đường phố tự sạch, cổng nhà tự có người giữ, bệnh viện tự có người trực.

Trong kho sách, hạnh Từ Tâm được giảng qua câu chuyện về Ngài Suvannasama, một tiền kiếp của Đức Phật. Ngài chăm sóc cha mẹ mù lòa, ngày ngày đi lấy nước, hái trái cây nuôi cha mẹ. Một hôm Ngài bị vua bắn trúng, ngã xuống. Cha mẹ Ngài cầu nguyện bằng lời chân thật, và Ngài sống lại, cha mẹ Ngài sáng mắt trở lại. Kệ ngôn của hạnh này có câu: hạnh lành từ ái bao la, chúng sanh bốn loại chan hoà tình thương. Lòng từ không chọn người để thương. Thương cha mẹ, thương người thân, rồi thương cả người xa lạ, thương cả những người mình chưa từng gặp mặt. Người làm nghề đêm cũng nằm trong cái thương bao la đó.

Từ bi với người làm nghề đêm, trước hết là đừng coi sự phục vụ của họ là đương nhiên. Đường sạch không phải tự nhiên mà sạch. Có người đã dậy từ ba giờ sáng để quét. Cổng chung cư an toàn không phải tự nhiên mà an toàn. Có người đã ngồi đó cả đêm để giữ. Mình thấy được công việc của họ, thấy được cái vất vả của họ, thì tự nhiên mình sẽ cư xử khác đi. Không vứt rác bừa bãi ra đường nữa, vì mình biết có người phải cúi xuống nhặt lúc nửa đêm. Không bấm còi inh ỏi lúc khuya nữa, vì mình biết có người đang chợp mắt sau một ca làm dài.

Thương người làm nghề đêm cũng có những việc rất cụ thể. Một lời chào buổi sáng với chị lao công, một câu cảm ơn với anh bảo vệ ca đêm, một ly nước mát cho người giao hàng lúc nửa đêm. Những việc đó nhỏ lắm, nhưng với người làm đêm, nó quý lắm. Vì làm đêm là làm trong lúc người khác ngủ, ít ai thấy, ít ai khen. Một lời cảm ơn đúng lúc giống như có người nói với họ rằng: tôi thấy công việc của anh, tôi biết ơn anh. Người làm đêm nghe được câu đó thì ca đêm bớt dài đi rất nhiều.

Còn một cách thương nữa, ít người nghĩ đến: đừng gây thêm việc cho người làm đêm. Mình đi ăn khuya thì dọn bàn cho gọn, đừng để người phục vụ phải dọn một bãi chiến trường lúc hai giờ sáng. Mình về khuya thì đi nhẹ, nói khẽ, đừng gọi cửa ầm ầm làm cả dãy nhà thức giấc. Mình đặt hàng lúc nửa đêm thì nhắn tin rõ ràng, đừng bắt người giao hàng phải gọi đi gọi lại nhiều lần để tìm địa chỉ. Những việc đó không tốn gì của mình, mà làm cho ca đêm của người ta nhẹ đi rất nhiều.

Nhiều người nghĩ từ bi là chuyện lớn lao: cứu người, giúp đời, làm việc thiện to tát. Nhưng thật ra, từ bi bắt đầu từ những việc nhỏ như vậy: thấy người ta vất vả, và làm cho cái vất vả đó nhẹ đi một chút. Người làm nghề đêm không cần mình thương hại. Họ cần mình tôn trọng công việc của họ, trả công xứng đáng cho họ, và đối xử với họ như đối xử với bất cứ ai. Đừng trả giá ép với người chạy xe đêm. Đừng sai bảo người giúp việc bằng giọng hách dịch lúc nửa đêm. Đừng coi người phục vụ khuya là người phải chịu đựng sự khó tính của mình.

Giáo lý nhà Phật dạy về tinh thần từ bi hỷ xả, khoan dung. Khoan dung ở đây không phải là tha thứ cho cái sai, mà là nhìn người khác bằng con mắt rộng lượng, không hẹp hòi, không khắt khe. Nhìn người làm nghề đêm bằng con mắt khoan dung thì mình sẽ thấy: họ cũng có gia đình, cũng có con cái đang ngủ ở nhà, cũng mong sáng ra được về ôm con một cái rồi mới đi ngủ. Họ thức đêm không phải vì họ thích thức đêm. Họ thức đêm vì công việc cần họ thức, vì gia đình cần họ làm thêm, vì cuộc sống bắt họ phải vậy.

Đêm nay, nếu bạn còn thức, thử nhìn ra ngoài cửa sổ một lúc. Có thể bạn sẽ thấy ánh đèn đường vàng vọt, thấy bóng chị lao công đang quét, thấy anh bảo vệ đang đi một vòng quanh khu nhà. Họ đang làm việc, trong khi mình đang ngồi trong nhà ấm áp. Một lời chào vào sáng mai, một ly nước mát, một lần dọn rác đúng chỗ — những việc nhỏ đó là cách mình nói với họ rằng mình thấy họ, mình biết ơn họ. Từ bi với người làm nghề đêm là vậy. Không cần làm gì lớn lao. Chỉ cần đừng coi họ là vô hình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Mười Hạnh Ba-la-mật của Đức Phật — trang 4: Hạnh lành từ ái bao la, chúng sanh bốn loại chan hoà tình thương
• Lịch sử Việt Nam tập 02 — trang 548: Giáo lý đạo Phật với từ bi hỷ xả và sự tu thân về thập thiện và ngũ giới
Bài liên quanThương người mẹ một mình nuôi con: từ bi không hỏi sao chỉ có một mìnhThắng lý chưa chắc đã thắng lòng: từ bi khi thấy mình đúng, người saiNgười thân sa vào nợ nần: từ bi là ở lại, không quay lưng