🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Người từng lỡ lầm vẫn đáng được thương

Từ bi – bố thí · 6 phút đọc

Xóm tôi có một người đàn ông vừa đi tù về. Anh ta về được ba tháng rồi mà cả xóm vẫn né. Người ta đi ngang nhà anh thì bước nhanh hơn. Trẻ con trong xóm bị dặn đừng lại gần. Có bà còn nói thẳng: thằng này hư rồi, đừng dây vào.

Tôi hiểu nỗi sợ của bà con. Ai cũng muốn giữ nhà mình yên ổn. Nhưng tôi cứ nghĩ mãi một điều. Người ta phạm lỗi, chịu án, trả xong rồi. Vậy còn bao lâu nữa thì mới được làm người bình thường trở lại? Hay là cái án trong lòng người khác không bao giờ hết hạn?

Có một buổi chiều, tôi thấy anh ta ngồi sửa cái xe đạp cho đứa nhỏ trong xóm. Đứa nhỏ dắt xe tới, lí nhí nhờ. Anh ta ngồi xuống, tháo cái xích ra, tra dầu, vặn lại từng con ốc. Làm xong, anh lau tay vào cái giẻ cũ rồi cười. Đứa nhỏ cảm ơn, đạp xe đi. Chỉ có vậy thôi. Nhưng tôi đứng nhìn mà thấy lòng mình chùng xuống. Hóa ra anh ta cũng chỉ muốn được làm một người có ích.

Trong kinh Pháp Cú có một câu rất ngắn. Hận thù không diệt được hận thù. Chỉ có từ bi mới diệt được hận thù. Đó là luật ngàn đời. Nghe thì đơn giản. Nhưng sống được câu đó khó lắm. Vì khi một người làm mình sợ, làm mình giận, phản xạ đầu tiên của mình là đẩy họ ra xa. Đẩy càng xa, mình càng thấy yên tâm. Nhưng càng đẩy xa, họ càng không còn đường quay lại.

Người từng lỡ lầm không cần mình tha thứ thay cho nạn nhân. Cũng không cần mình quên đi những gì họ đã làm. Họ chỉ cần một điều nhỏ thôi. Một cái nhìn không khinh rẻ. Một cơ hội làm lại. Một người chịu tin rằng con người ta có thể đổi khác.

Tôi nhớ trong kinh Từ Bi có câu dạy rằng lòng thương không được bỏ sót một ai. Kẻ ốm yếu hay người khỏe mạnh, người ở gần hay ở xa, đã sinh rồi hay sắp sinh ra, tất cả đều được cầu cho an lạc. Không bỏ sót một hữu tình nào. Câu đó nói về tất cả chúng sinh. Nhưng ngay trong xóm mình, có phải mình vẫn đang bỏ sót vài người? Những người mà mình đã dán cho họ một cái nhãn rồi không gỡ ra nữa.

Thương người lỡ lầm không có nghĩa là bao che cho lỗi lầm. Không có nghĩa là mình phải mời họ vào nhà, giao cho họ giữ tiền, hay tin họ ngay lập tức. Thương có trí tuệ là thương mà vẫn tỉnh táo. Cho họ cơ hội, nhưng cơ hội phải vừa sức. Nhờ họ giúp một việc nhỏ. Gọi họ một tiếng chào khi gặp nhau. Đừng nói sau lưng những lời làm họ không còn mặt mũi nào mà ngẩng lên.

Có người hỏi tôi: thương họ thì được gì? Tôi không trả lời được bằng con số. Tôi chỉ thấy thế này. Một người được tin tưởng thì dễ làm người tốt hơn một người bị cả xóm quay lưng. Một người bị đẩy ra ngoài thì sớm muộn cũng tìm đến những người giống mình. Mà những người giống mình, phần nhiều là những người cũng đang lạc đường. Thương một người lỡ lầm, nhiều khi là mình đang chặn một con đường xấu cho cả xóm.

Tôi không khuyên ai phải làm anh hùng. Tôi chỉ kể một chuyện nhỏ. Hôm trước, tôi gặp anh ta ở đầu ngõ. Tôi chào một tiếng. Anh ta hơi khựng lại, rồi gật đầu, cười. Nụ cười của một người lâu lắm rồi không được ai chào. Tối đó, mẹ anh ta sang nhà tôi, mang theo đĩa xôi. Bà nói: con tôi nó bảo, hôm nay có người chào nó. Bà nói mà mắt đỏ hoe.

Một tiếng chào không tốn gì cả. Một cái nhìn không khinh rẻ cũng không tốn gì cả. Nhưng với một người đang cố đứng dậy sau vấp ngã, nó có thể là cái tay chìa ra đúng lúc.

Hận thù thì dễ. Ghét một người, xa lánh một người, nói xấu một người, việc đó ai cũng làm được mà không cần học. Từ bi mới là việc khó. Từ bi là dám nhìn một người từng sai mà vẫn thấy ở họ một con người. Là dám tin rằng ngày mai họ có thể tốt hơn hôm qua.

Nếu trong xóm bạn, trong chỗ làm của bạn, có một người từng lỡ lầm đang cố làm lại, hãy thử một lần nhìn họ bằng mắt thương. Không cần làm gì lớn. Chỉ cần đừng đóng sập cánh cửa trước mặt họ. Vì biết đâu, chính cái cửa hé mở đó là chỗ họ bước qua để trở về làm người tử tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 5 (BudSas, dhp-tm01.htm)
• Kinh Trung Bộ 128 — kệ Pháp Cú 5 (BudSas, trung128.htm, tr. 2)
• Kinh Từ Bi (Metta Sutta) — BudSas, phap015.htm
Bài liên quanDạy nghề cho người thất nghiệp: bố thí bền nhấtMột bình luận tử tế giữa biển lời cayKhi người thân trầm cảm, thương là đừng khuyên vội