🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Người nhà mới mất, thương bằng cách nào cho đúng

Từ bi – bố thí · 6 phút đọc

Đám tang xong được ba ngày, nhà chị Lan vẫn còn mùi nhang. Mẹ chị mất sau một cơn bệnh dài. Ai cũng khen đám tang tổ chức chu đáo. Nhưng khi khách đã về hết, chị ngồi một mình trong căn nhà vắng, không biết phải làm gì tiếp theo. Cơm vẫn phải nấu. Con vẫn phải đưa đi học. Mà lòng thì trống một chỗ không lấp được.

Có người tới thăm, nói: "Thôi, đừng buồn nữa, bà đi rồi thì thanh thản rồi." Chị nghe mà thấy lòng mình nặng thêm. Chị nghĩ: sao người ta bảo mình đừng buồn, như thể buồn là sai vậy?

Thương người đang tang chế, khó nhất là ở chỗ này. Người ta vừa mất đi một người thân. Nỗi buồn đó là thật. Nó cần được ở lại một thời gian. Nó không phải cái cần sửa ngay. Mình tới thăm, mình không cần sửa nỗi buồn của người ta. Mình chỉ cần ngồi bên cạnh nỗi buồn đó một lúc.

Kinh Pháp Cú có một câu mà người đang tang nên nghe. Đó là lời nhắc về thân vô thường, tâm vô thường, pháp vô ngã. Dịch ra lời thường thì là: mọi thứ đều đổi thay, không có gì ở mãi một chỗ. Người thân của mình đi rồi, đó là lẽ đổi thay. Không phải lỗi của ai. Không phải tại mình chăm chưa đủ. Không phải tại mình không đưa đi viện sớm hơn. Đổi thay là vậy. Nó đến thì mình đón, mình tiễn, rồi mình sống tiếp.

Nhưng nói câu này với người đang tang thì phải nói cho khéo. Đừng nói như một bài giảng. Đừng nói ngay ngày đầu. Ngày đầu, người ta chỉ cần mình có mặt. Nấu giúp nồi cơm. Đưa giúp đứa nhỏ đi học. Ngồi uống với người ta ly nước. Không cần nói gì nhiều. Sự có mặt của mình đã là một câu nói rồi.

Tới tuần thứ hai, tháng thứ hai, khi đám đông đã về hết, đó mới là lúc người đang tang cần mình nhất. Lúc đám tang, nhà đông người, ai cũng hỏi thăm. Lúc sau đám tang, nhà vắng tanh, người ta mới thật sự thấy mình mất mát. Nhiều người chỉ tới lúc đám tang, rồi thôi. Người thương thật thì tới sau đó. Một cuộc gọi. Một bữa cơm mang sang. Một câu hỏi: "Hôm nay chị ngủ được không?" Những việc nhỏ đó, lúc đó, quý hơn vàng.

Còn một điều nữa. Đừng bảo người ta đừng buồn. Buồn là cách người ta thương người đã mất. Buồn mà được buồn cho trọn, thì buồn sẽ đi qua. Buồn mà bị chặn lại, bị bảo đừng buồn, thì buồn sẽ ở lại lâu hơn, mà thành bệnh. Chị Lan sau này kể: "Hồi đó em buồn lắm. Nhưng em buồn được, em khóc được, rồi em thấy nhẹ dần." Khóc được là một cái phúc. Có người buồn mà không khóc được, mới khổ.

Người đang tang cũng cần được nhắc một điều, nhẹ nhàng thôi. Đó là người đã mất thì đã đi rồi. Người còn sống thì còn phải sống. Sống cho đàng hoàng. Ăn uống cho đàng hoàng. Ngủ cho đủ. Lo cho con cái. Đó không phải là quên người đã mất. Đó là cách thương người đã mất tốt nhất. Vì người đã mất nào cũng muốn người ở lại sống tốt.

Chị Lan sau ba tháng đã đi làm lại. Chị vẫn thắp nhang cho mẹ mỗi tối. Chị vẫn nhớ mẹ. Nhưng chị không còn ngồi một mình trong nhà vắng nữa. Chị bảo: "Mẹ mất rồi, nhưng mẹ dạy em phải sống cho tử tế. Em sống tử tế, thì mẹ ở đâu cũng yên lòng." Chị còn bắt đầu nấu những món mẹ chị hay nấu, để con chị được ăn món của bà ngoại. Nấu ăn cho người còn sống, đó cũng là một cách nhớ người đã mất, mà nhớ bằng việc làm, không phải bằng nước mắt.

Thương người đang tang, tóm lại chỉ có mấy việc. Có mặt lúc người ta cần. Đừng bảo người ta đừng buồn. Quay lại sau khi đám đông đã về. Và nhắc người ta sống tiếp, nhẹ nhàng thôi, không giảng đạo. Làm được mấy việc đó, là đã thương đúng rồi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (Dhammapada) — phẩm An Lạc, lời dạy về thân bất tịnh, tâm vô thường, pháp vô ngã; Pháp Cú 202 (dhp-tm01.htm)
Bài liên quanThất nghiệp lâu ngày: thương người đang mất tự tinNgồi bên người bệnh: bố thí bằng sự hiện diệnNgười thân lại làm mình thất vọng: thương sao cho không oán