🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Thương người làm nghề sát sinh: từ bi với cả người bị kẹt trong nghề

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Buổi sáng ra chợ, ai cũng đi qua sạp thịt. Người bán thịt tay dao thoăn thoắt, miệng chào khách quen. Có người mua xong thì quay đi, trong bụng nghĩ: nghề này ác quá. Có người thì thầm với nhau: làm nghề này thì sao có phước được. Người bán thịt nghe được, hay không nghe được, vẫn cứ bán. Vì đó là nghề nuôi cả nhà.

Thương người làm nghề sát sinh là một góc từ bi ít ai nói tới. Người ta thường thương con vật bị giết. Đúng. Nhưng người cầm dao cũng là một con người. Họ cũng có nỗi sợ, có day dứt, có những đêm nằm nghĩ về nghề của mình. Thương con vật mà ghét người làm nghề thì lòng từ bi mới đi được nửa đường.

Sách cổ giảng về con đường đưa tới một đời sống chung hòa thuận. Trong đó, Phật giáo chủ trương từ bi, hỷ xả, tuyệt đối không hại người, không dùng võ lực, không sát sinh. Đó là lý tưởng. Nhưng lý tưởng là để hướng tới, không phải để lấy làm thước đo mà khinh người khác. Người chưa làm được lý tưởng không có nghĩa là người xấu. Có khi họ chưa có lối ra.

Nghĩ kỹ mà xem, người làm nghề sát sinh phần nhiều không chọn nghề vì thích. Nghề cha truyền con nối. Nghề duy nhất biết làm. Nghề duy nhất nuôi được vợ con ở quê. Họ không có vốn để đổi nghề. Họ không có bằng cấp để xin việc khác. Họ kẹt trong nghề như người kẹt trong một căn nhà chật, muốn ra mà chưa biết cửa ở đâu.

Thương họ bắt đầu từ việc đừng khinh họ. Đừng nhìn họ bằng ánh mắt coi thường. Đừng nói những câu như: làm nghề này thì đừng mong yên ổn. Những câu đó không giúp họ đổi nghề. Nó chỉ làm họ thêm mặc cảm, thêm xa lánh. Người đã mặc cảm thì càng bám chặt lấy nghề cũ, vì ít ra ở đó họ còn thấy mình có ích.

Thương họ còn là hiểu rằng đổi nghề không phải chuyện một sớm một chiều. Không thể bảo một người bán thịt bốn mươi năm nay ngày mai bỏ dao đi làm nghề khác. Đổi nghề cần vốn, cần học nghề mới, cần thời gian không có thu nhập. Ai lo cho vợ con họ trong thời gian đó. Nói suông thì dễ. Làm thật thì khó. Từ bi thật là từ bi hiểu được cái khó đó.

Vậy mình có thể làm gì. Trước hết, đối xử với họ như đối xử với bất cứ người lao động nào khác. Mua hàng thì trả giá đàng hoàng, không kỳ kèo quá đáng. Nói chuyện thì lịch sự. Đừng đem chuyện nghề nghiệp ra làm trò cười. Một thái độ tôn trọng đôi khi quý hơn một bài giảng đạo đức.

Thứ hai, nếu có dịp gần gũi, có thể gợi mở nhẹ nhàng, không ép buộc. Hỏi xem họ có muốn cho con cái học một nghề khác không. Giới thiệu một lớp học nghề miễn phí nếu biết. Giúp một người trong nhà chuyển dần sang việc khác, như bán rau, bán đồ khô, làm dịch vụ. Đổi nghề của cả nhà thường bắt đầu từ một người, một việc nhỏ. Không cần đổi hết một lúc.

Thứ ba, nhìn lại chính mình. Mình ăn thịt mỗi ngày, rồi mình chê người bán thịt. Thịt trên mâm nhà mình từ đâu ra. Nếu mình thật sự muốn bớt sát sinh, mình có thể ăn chay một vài bữa trong tuần. Ăn ít thịt lại. Mua vừa đủ, đừng mua thừa rồi bỏ đi. Bớt lãng phí cũng là bớt sát sinh. Trách người khác thì dễ. Sửa mình thì khó hơn, nhưng có ích hơn.

Sách Phật Học Tinh Hoa có câu rất đẹp: thấy ai thiếu là mình thiếu, thấy ai khổ là mình khổ. Người làm nghề sát sinh, trong một nghĩa nào đó, cũng đang thiếu. Thiếu lối ra. Thiếu người hiểu. Thiếu một bàn tay chỉ đường mà không chỉ trích. Thấy được cái thiếu đó, lòng mình tự nhiên mềm lại.

Có người làm nghề mổ heo kể rằng, mỗi lần làm xong, anh thắp một nén nhang. Anh không biết kinh kệ gì. Anh chỉ mong những con vật đó được siêu thoát, và mong nhà mình sớm có ngày đổi nghề. Anh nói: tôi biết nghề này không tốt, nhưng tôi chưa đổi được. Nghe câu đó, ai còn nỡ khinh anh. Anh biết rõ hơn ai hết. Anh chỉ cần thêm một chút thời gian và một chút giúp đỡ.

Từ bi với người làm nghề sát sinh không có nghĩa là đồng ý với việc sát sinh. Ghét việc, đừng ghét người. Đó là ranh giới cần giữ. Việc thì mình khuyên bỏ dần. Người thì mình thương, mình giúp, mình chờ. Chờ bằng sự kiên nhẫn, không phải bằng sự khinh miệt.

Cuối cùng, từ bi là nhìn thấy con người đằng sau cái nghề. Sau quầy thịt là một người cha, một người mẹ, một người con đang lo cho gia đình. Họ cũng muốn sống lương thiện. Họ cũng muốn con cái mình có tương lai tốt hơn. Thương họ là tin rằng họ có thể đổi thay, và giúp họ đổi thay từng bước một, bằng sự tôn trọng và kiên nhẫn. Như vậy, lòng từ bi mới trọn vẹn, không bỏ sót ai.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Sách Dịch Kinh Đại Toàn Tập, tập 2 (thượng kinh) — trang 211 (Phật giáo chủ trương phải từ bi, hỷ xả, tuyệt đối không hại người, không dùng võ lực, không sát sinh)
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — trang 231 (thấy ai thiếu là mình thiếu, thấy ai khổ là mình khổ)
Bài liên quanIm lặng đúng lúc cũng là từ bi: khi lời nói chỉ làm đau thêmTha thứ cho người đã khuất: gỡ nút oán trong lòng mìnhCho đi rồi quên đi: lòng nhẹ như chưa từng cho