Bạn cùng lớp ngày xưa giờ đã lên chức giám đốc. Mình mở miệng chúc mừng. Miệng cười. Nhưng trong lòng, có một cái gì đó chua chua. Sao người ta được mà mình không được. Mình cũng cố gắng vậy. Mình cũng giỏi vậy. Sao đời lại thiên vị người ta.
Cảm giác đó, ai cũng từng có. Ghen tị. Nó đến rất nhanh. Không báo trước. Mình không muốn ghen. Nhưng lòng mình cứ tự so sánh. So sánh xong thì thấy mình thua. Thua rồi thì buồn. Buồn rồi thì lại tự trách mình sao nhỏ nhen thế.
Ghen tị khổ lắm. Người ta vui, mình không vui được. Người ta thành công, mình lại thấy như mình thất bại. Cái khổ này không ai gây ra cho mình. Chính mình tự gây ra. Mình lấy niềm vui của người khác làm thước đo cho nỗi buồn của mình.
Có một cách nhìn khác, sách xưa đã dạy từ lâu. Đó là tùy hỷ. Tùy hỷ nghĩa là vui theo niềm vui của người khác. Người ta làm được việc tốt, mình vui cùng. Người ta thành công, mình mừng cùng. Không cần phải là việc của mình. Chỉ cần thấy người ta vui, lòng mình cũng vui. Đó là một cách hành thiện. Không tốn gì cả. Chỉ cần đổi cái nhìn.
Nghe thì dễ. Làm thì khó. Vì sao? Vì trong lòng mình còn một ý nghĩ. Mình nghĩ, vui của người ta là mất của mình. Người ta lên, nghĩa là mình xuống. Người ta được, nghĩa là mình mất. Ý nghĩ đó sai. Đời không phải là một cái bánh, người ta ăn nhiều thì mình ăn ít. Niềm vui không chia nhau như vậy. Người ta vui không làm mình buồn đi, trừ khi mình tự làm mình buồn.
Thử nghĩ lại xem. Bạn mình lên chức, có lấy mất cái gì của mình đâu. Công việc của mình vẫn đó. Gia đình mình vẫn đó. Cuộc sống của mình không thay đổi. Chỉ có lòng mình thay đổi. Mình tự biến niềm vui của người ta thành nỗi buồn của mình. Mình tự làm khổ mình.
Tùy hỷ là thuốc chữa bệnh ghen tị. Cách tập cũng đơn giản. Mỗi lần thấy ai đó thành công, mình dừng lại một chút. Đừng vội so sánh. Hãy nói một câu chúc mừng thật lòng. Chúc mừng bạn nhé. Mình mừng cho bạn. Nói ra miệng trước. Lòng sẽ theo sau. Nói vài lần, lòng sẽ quen. Quen rồi thì vui thật.
Cũng nên nhớ, người hay ghen tị với mình cũng khổ như mình vậy. Họ thấy mình hơn họ, lòng họ cũng chua. Mình giận họ thì được gì. Mình thương họ thì hơn. Vì họ đang khổ. Người đang khổ thì đáng thương, không đáng giận. Mình hiểu được điều đó, lòng mình sẽ rộng ra.
Có người nói, ghen tị là bản tính con người, không bỏ được. Đúng, nó là bản tính. Nhưng bản tính thì tập được. Ngày xưa mình cũng hay so sánh. So với bạn. So với anh em. So với hàng xóm. So mãi, lòng không bao giờ yên. Đến khi mình tập vui cùng người khác, lòng mới nhẹ. Nhẹ rồi mới thấy, hóa ra mình không cần phải hơn ai mới vui được. Mình vui vì mình đang sống tốt, thế là đủ.
Người xưa dạy, tùy lúc gặp duyên lành cứu giúp người, hay tùy hỷ công đức mà hành thiện. Nghĩa là, làm việc thiện không chỉ bằng tay. Mà còn bằng lòng. Vui cùng niềm vui của người khác, đó cũng là một việc thiện. Việc thiện này ai cũng làm được. Không cần tiền. Không cần sức. Chỉ cần một tấm lòng không hẹp.
Hôm nay, nếu thấy ai đó hơn mình, mình thử mừng cho họ. Mừng thật lòng. Không cần phải nói to. Chỉ cần trong lòng mình không còn cái chua đó nữa. Làm được như vậy, mình vừa thương người ta, vừa thương chính mình. Vì người hết ghen tị là người được tự do. Tự do khỏi cái khổ do chính mình tạo ra.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư