Có một buổi sáng, bạn đưa con đi học. Con còn nhỏ, tay nắm tay bạn, líu lo đủ chuyện. Bạn nghĩ, còn nhiều thời gian mà. Rồi một buổi sáng khác, con đã cao hơn bạn, tự đi xe đến trường, không cần bạn đưa nữa. Bạn đứng nhìn theo, chợt thấy lòng mình hụt hẫng. Thời gian đi đâu mà nhanh vậy? Mới hôm qua con còn nhỏ xíu, hôm nay đã lớn rồi.
Thời gian không chờ ai. Câu này, ai cũng nói. Nhưng ít ai thực sự hiểu, cho đến khi mình mất một thứ gì đó vì đã đợi quá lâu. Đợi con lớn mới chơi với con. Đợi rảnh mới về thăm cha mẹ. Đợi có tiền mới làm việc thiện. Đợi già mới sống chậm. Đợi mãi, đợi mãi, rồi một ngày nhìn lại, thấy mình đã đợi hết cả một đời.
Sách thiền có một đoạn viết rất thấm. Năm tháng dễ qua, ngày giờ không đợi người, việc lớn chưa sáng, ngày nào mới xong? Do đó, đau xót hối tiếc, lại thêm phần cố gắng. Tức là, năm tháng qua dễ lắm. Ngày giờ không đợi ai. Việc lớn của đời mình, nếu chưa làm xong, thì đợi đến ngày nào mới xong? Nghĩ vậy, người ta vừa đau xót, vừa hối tiếc, mà cũng vừa cố gắng hơn. Đau xót vì thời gian đã qua. Cố gắng vì thời gian còn lại.
Người xưa còn nói, chớ bảo ngày nay chẳng học còn có ngày mai, chớ bảo năm nay chẳng học còn có ngày tới. Ngày tháng trôi qua, năm chẳng đợi người. Câu này nói về việc học, nhưng đúng với mọi việc. Chớ bảo hôm nay bận, còn có ngày mai để thương cha mẹ. Chớ bảo năm nay bận, còn có năm tới để làm hòa với anh em. Ngày tháng trôi qua, năm chẳng đợi người. Người mình muốn thương, không đợi mình rảnh. Việc mình muốn làm, không đợi mình sẵn sàng.
Sách thiền còn nhắc một điều rất thực tế. Đem thời giờ quý báu thả trôi sông. Thật là đáng tiếc! Thời giờ quý báu, mà mình thả trôi sông. Trôi đi đâu? Trôi vào những cuộc cãi nhau vô ích. Trôi vào những giờ lướt điện thoại không mục đích. Trôi vào những buổi ngồi lo lắng về chuyện chưa xảy ra. Mỗi ngày, mình có hai mươi bốn giờ. Mình dùng bao nhiêu giờ cho việc đáng? Bao nhiêu giờ cho việc không đáng? Tính thử, có khi giật mình.
Có người đốt một cây hương, thấy cây hương tàn rồi, liền tự nhắc mình: công phu như trước không có thêm bớt, một ngày bao nhiêu cây hương, một năm bao nhiêu cây hương. Tức là, mỗi cây hương tàn, là một phần đời đã qua. Mình sống được bao nhiêu cây hương nữa, không ai biết. Nhưng mỗi cây hương đang cháy, là một cơ hội. Cơ hội để làm một việc tốt. Cơ hội để nói một lời thương. Cơ hội để sống cho đàng hoàng.
Vậy phải sống sao với thời gian? Không phải là chạy đua, làm thật nhiều việc cho kịp. Chạy đua chỉ làm mình mệt. Sống với thời gian, là sống có mặt trong từng giờ. Ăn thì biết mình đang ăn. Đi thì biết mình đang đi. Ngồi với con thì thật sự ngồi với con, không vừa ngồi vừa nghĩ chuyện khác. Một giờ sống thật, quý hơn mười giờ sống lơ mơ.
Và đừng đợi. Đó là bài học lớn nhất của thời gian. Đừng đợi ngày mai mới thương. Đừng đợi cuối tuần mới về thăm nhà. Đừng đợi Tết mới gọi điện cho cha mẹ. Đừng đợi có tiền mới giúp người. Ngày mai chưa chắc đã đến. Hôm nay thì đang ở đây. Thương thì thương hôm nay. Làm thì làm hôm nay. Nói thì nói hôm nay.
Có một người, sau khi nghe bài giảng này, đã làm một việc rất nhỏ. Anh ta lấy điện thoại, gọi cho mẹ. Mẹ hỏi, có chuyện gì mà gọi giờ này? Anh ta nói, không có chuyện gì. Con chỉ muốn nghe giọng mẹ thôi. Mẹ cười. Anh ta cũng cười. Cuộc gọi đó chỉ có ba phút. Nhưng ba phút đó, là ba phút thời gian không trôi vô ích.
Thời gian không chờ ai. Nhưng thời gian cũng không lấy đi của ai tất cả. Nó lấy đi tuổi trẻ, nhưng cho lại sự hiểu biết. Nó lấy đi người thân, nhưng cho lại nỗi nhớ và bài học. Nó lấy đi ngày hôm qua, nhưng cho lại ngày hôm nay. Ngày hôm nay, bạn đang có. Hãy dùng nó cho đáng. Đừng để tối về, nhìn lại một ngày đã qua, mà thấy mình đã thả trôi sông thêm một ngày nữa.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư