🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Tiền trong túi hôm nay, mai đã sang tay người khác

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Bà Hai ở xóm tôi cả đời dành dụm. Mỗi đồng bán rau ngoài chợ, bà đều bỏ vào cái ống tre sau bếp. Bà hay nói, có tiền trong tay mới yên tâm ngủ. Tiền là cái chắc chắn nhất đời, bà tin như vậy.

Rồi một năm, ông nhà đổ bệnh. Tiền trong ống tre ra đi nhanh hơn nước chảy. Thuốc men, viện phí, xe cộ. Chưa đầy hai tháng, cái ống tre chỉ còn trơ đáy. Bà ngồi nhìn nó thật lâu, rồi nói một câu mà tôi nhớ mãi. Tiền nó đi nhanh hơn mình tưởng.

Không phải chỉ bà Hai. Ai trong chúng ta cũng từng thấy tiền đến rồi tiền đi. Tháng này làm ăn khấm khá, tháng sau ế ẩm. Hôm nay trong túi rủng rỉnh, mai đã phải chạy vạy lo tiền học cho con. Tiền bạc giống như nước trong lòng bàn tay. Nắm càng chặt, nó càng lọt qua kẽ tay.

Trong kinh Thập Thiện có dạy một điều rất thẳng. Của cải vốn vô thường, nó tan hoại do năm duyên. Vua ác có thể sung công. Trộm cướp có thể lấy mất. Nước lũ có thể cuốn trôi. Lửa cháy có thể thiêu rụi. Và con cái bất hiếu có thể phá tan. Năm thứ ấy, không ai lường trước được hết.

Nghe vậy, có người sẽ hỏi. Nếu tiền bạc mong manh như thế, thì dành dụm để làm gì. Câu trả lời không phải là đừng làm ăn, đừng tích lũy. Mà là đừng đặt hết lòng tin của mình vào một thứ vốn không chắc chắn.

Người hiểu rõ tiền bạc vô thường sẽ làm ăn chăm chỉ, nhưng không tham lam đến mức đánh mất mình. Họ dành dụm, nhưng không bo bo giữ khư khư. Khi cần dùng tiền để giúp người thân qua cơn khó, họ dùng. Khi có cơ hội làm một việc tốt, họ làm. Tiền lúc ấy trở thành phương tiện, không còn là ông chủ.

Còn người cứ ngỡ tiền là vĩnh cửu thì khổ theo một kiểu khác. Có tiền thì lo giữ, sợ mất. Mất tiền thì đau đớn như mất một phần thân thể. Cả đời chạy theo tiền, đến cuối đời nhìn lại mới thấy mình chưa từng sống thảnh thơi một ngày.

Bà Hai bây giờ vẫn bán rau ngoài chợ. Bà vẫn bỏ tiền vào ống tre, nhưng bà không còn nói tiền là cái chắc chắn nhất đời nữa. Bà nói, tiền là thứ để dùng, không phải thứ để thờ. Câu nói mộc mạc ấy, nghe qua tưởng đơn giản, mà chính là bài học vô thường thấm nhất.

Có một cách sống khôn ngoan với tiền bạc mà nhiều người lớn tuổi trong làng tôi vẫn làm. Họ chia tiền làm ba phần. Một phần lo cho cuộc sống hàng ngày. Một phần để dành phòng khi ốm đau. Một phần để giúp đỡ người khác khi cần. Họ không giữ hết cho riêng mình, cũng không tiêu xài hoang phí. Tiền chia ra như vậy, lúc mất một phần, lòng vẫn còn hai phần để bấu víu.

Tôi từng hỏi bà Hai, sao bà không gửi hết tiền vào ngân hàng cho an toàn. Bà cười, bảo ngân hàng cũng chỉ là chỗ cất, không phải chỗ giữ lòng. Cái giữ được lòng người không phải là tiền, mà là cách mình đối xử với tiền. Người coi tiền là tất cả thì mất tiền là mất tất cả. Người coi tiền là phương tiện thì mất tiền chỉ là mất một phương tiện, còn mình vẫn còn nguyên.

Hiểu tiền bạc vô thường không làm ta nghèo đi, mà làm ta tự do hơn. Ta vẫn làm việc chăm chỉ, vẫn tích lũy, nhưng không còn nơm nớp lo sợ. Có thì dùng cho đúng. Mất thì thôi, làm lại. Đời người dài, tiền bạc lên xuống bao nhiêu lần cũng là chuyện thường. Chỉ có lòng mình là thứ đáng giữ cho vững vàng.

Tiền trong túi hôm nay, mai đã sang tay người khác. Hiểu được điều đó, ta không còn hoảng hốt khi mất mát, cũng không kiêu căng khi đang có. Ta làm ra tiền bằng sức mình, dùng tiền cho đúng chỗ, và để lòng mình nhẹ nhàng với những đổi thay không tránh được.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Thập Thiện giảng giải [10 Điều Lành] (HT Thích Thanh Từ) — trang 30
Bài liên quanCơn giận qua rồi mới thấy mình dạiNgôi chùa làng trăm năm vẫn đổi thayHạt giống nảy mầm trong tay người gieo