🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Hạt giống nảy mầm trong tay người gieo

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Ông Sáu nhà tôi có một mảnh vườn nhỏ sau nhà. Mỗi mùa, ông gieo đủ thứ hạt. Hạt rau muống, hạt mướp, hạt bầu. Ông bảo, gieo hạt xuống đất rồi thì đừng nóng ruột. Hạt nó có cái hẹn của nó với đất, với nước, với nắng.

Có lần tôi hỏi ông, sao hạt giống nào gieo xuống cũng nảy mầm khác nhau. Có hạt lên nhanh, có hạt lên chậm. Có hạt xanh tốt, có hạt èo uột. Ông cười, bảo hạt giống cũng như con người. Mỗi hạt một số phận, mỗi hạt một thời điểm. Đất tốt, nước đủ, nắng vừa thì nó lên. Thiếu một thứ, nó chậm lại hoặc không lên nữa.

Tôi ngẫm mãi câu nói ấy. Hạt giống nằm trong tay ta lúc gieo, nhưng khi đã xuống đất, nó không còn thuộc về ta nữa. Nó đổi thay từng ngày theo duyên của nó. Hôm nay là hạt, mai là mầm, mốt là cây. Cây lớn lên, ra hoa, kết trái, rồi tàn. Không có hạt nào ở mãi một hình dạng.

Trong sách Phật Học Tinh Hoa, cụ Nguyễn Duy Cần viết rất rõ. Cái lý thật của vũ trụ là gì. Là các hành vô thường. Là các pháp vô ngã. Mọi sự vật đều là những dòng biến đổi, không có cái gì đứng yên, không có cái gì giữ mãi một hình tướng.

Hạt giống là một hình ảnh đẹp cho lẽ vô thường ấy. Nó dạy ta hai điều. Thứ nhất, mọi thứ đều đổi thay, nên đừng mong giữ mãi một trạng thái. Thứ hai, đổi thay không phải là mất mát, mà là sự sống đang tiếp diễn. Hạt mất đi hình dạng hạt, nhưng nó trở thành cây. Cây tàn đi, nhưng nó để lại hạt mới.

Đời người cũng vậy. Ta sinh ra là một đứa trẻ, lớn lên thành thanh niên, rồi trung niên, rồi già đi. Mỗi giai đoạn, ta khác đi. Có người tiếc nuối tuổi trẻ, cứ muốn giữ mãi dáng vẻ ngày xưa. Nhưng giữ sao được. Cái đẹp của tuổi trẻ qua đi, cái đẹp của sự chín chắn đến. Mỗi giai đoạn có cái hay riêng của nó.

Người gieo hạt khôn ngoan không ngồi khóc vì hạt đã biến thành cây. Họ vui vì cây đang lớn. Họ chăm cây, tưới nước, bắt sâu. Họ biết việc của mình là gieo và chăm, còn việc lớn lên là của hạt, của đất, của trời.

Không chỉ hạt tốt mới nảy mầm. Hạt xấu gieo xuống cũng nảy mầm. Một lời nói ác gieo vào lòng người khác, có thể mọc thành oán hận nhiều năm. Một thói quen xấu gieo vào đời mình, có thể mọc thành tật xấu khó bỏ. Người nông dân chọn hạt giống cẩn thận trước khi gieo. Người sống khôn ngoan cũng vậy, cẩn thận với những gì mình gieo vào lòng mình và lòng người khác.

Người gieo hạt không nóng vội. Ông Sáu nhà tôi bảo, gieo hạt hôm nay mà mai đã muốn hái quả thì chỉ có thất vọng. Hạt cần thời gian. Người cũng cần thời gian. Một đứa trẻ học điều hay, phải mất bao nhiêu năm mới thành người tốt. Một người sửa thói xấu, phải mất bao nhiêu tháng mới thành thói quen mới. Ai hiểu được điều này sẽ kiên nhẫn hơn với chính mình và với người khác.

Trong lòng mỗi người đều có một mảnh đất. Ta gieo gì vào đó, nó sẽ mọc lên thứ ấy. Gieo lòng tốt, sẽ gặt được sự bình an. Gieo sự kiên nhẫn, sẽ gặt được sự vững vàng. Gieo oán hận, sẽ gặt được khổ đau. Hạt giống vô thường, đổi thay từng ngày. Nhưng chính vì đổi thay, ta mới có cơ hội gieo lại. Hôm nay gieo hạt tốt, ngày mai đã là một khởi đầu mới.

Hạt giống nảy mầm trong tay người gieo. Nhưng mầm lớn thành gì, không ai định trước được hết. Hiểu được điều đó, ta gieo những hạt tốt trong đời mình. Hạt của lòng tốt, của sự kiên nhẫn, của tình thương. Rồi ta để cho thời gian làm phần việc còn lại. Đổi thay là lẽ thường. Điều quan trọng là ta đã gieo hạt gì.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — trang 92
Bài liên quanMột lời hứa không giữ đượcBữa cơm gia đình thưa dần theo năm thángNước sông vẫn chảy, bến cũ không còn