🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Cái bóng của mình cũng đổi thay theo giờ

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Sáng ra sân, tôi nhìn cái bóng của mình. Nó dài ngoẵng, đổ về phía trước. Trưa, bóng co lại, ngắn ngủn, nằm gọn dưới chân. Chiều, bóng lại dài ra, nhưng đổ về hướng khác. Cùng một con người, cùng một ngày, mà cái bóng thay đổi ba lần. Không ai bảo nó đổi. Nó tự đổi theo mặt trời.

Đứa trẻ nhà hàng xóm hay chơi đuổi bóng. Nó chạy, cái bóng chạy theo. Nó giẫm lên bóng của mình, rồi cười khanh khách. Nó tưởng bắt được bóng. Nhưng vừa cúi xuống, bóng đã chạy đi chỗ khác. Chơi một lúc, nó chán, bỏ đi. Cái bóng vẫn theo nó, lặng lẽ, không rời.

Tôi nhìn mà nghĩ. Cái bóng giống đời mình quá. Nó luôn theo mình. Nhưng nó không phải là mình. Nó đổi theo nắng, theo giờ, theo chỗ mình đứng. Mình đứng thẳng thì bóng thẳng. Mình ngồi xuống thì bóng cũng ngồi xuống. Mình không thể ra lệnh cho bóng phải dài hay ngắn. Bóng chỉ phản chiếu lại hình dáng của mình mà thôi.

Người ta hay quên điều này. Mình cứ tưởng mình đứng yên. Nhưng thật ra mình đang đổi từng giờ. Sáng mình khỏe, trưa mình mệt, tối mình buồn ngủ. Hôm nay mình vui, mai mình buồn. Năm nay mình thế này, sang năm mình thế khác. Cái bóng nhắc mình điều đó. Nó đổi trước mắt mình, mỗi ngày, mà mình không để ý.

Kinh Pháp Cú có một câu rất hay. Nói lên hay hành động, an lạc bước theo sau, như bóng không rời hình. Nghĩa là, những gì mình nói, những gì mình làm, đều đi theo mình như cái bóng theo hình. Làm lành thì an lạc theo sau. Làm ác thì khổ đau cũng theo sau. Không rời. Không bỏ. Như bóng không bao giờ bỏ hình.

Nghe vậy, tôi mới hiểu. Cái đáng quan tâm không phải là cái bóng. Mà là cái hình. Bóng dài hay ngắn không quan trọng. Quan trọng là hình có ngay thẳng hay không. Hình ngay thì bóng ngay. Hình cong thì bóng cong. Muốn bóng đẹp, đừng sửa bóng. Hãy sửa hình. Muốn đời nhẹ, đừng chạy theo cái bóng của danh tiếng, tiền bạc. Hãy sửa những gì mình đang làm, đang nói, mỗi ngày.

Có người cả đời đuổi theo cái bóng của mình. Đuổi theo lời khen. Đuổi theo sự ngưỡng mộ. Đuổi theo cái hình ảnh mà người khác thấy. Càng đuổi, bóng càng chạy. Vì bóng không bao giờ đứng yên. Nó đổi theo giờ, theo nắng, theo mắt người nhìn. Người đuổi bóng thì mệt. Người đứng ngay dưới nắng thì nhàn. Vì bóng tự khắc theo sau, không cần đuổi.

Đứng ngay dưới nắng nghĩa là gì. Nghĩa là sống thật với mình. Làm việc lành vì nó là việc lành, không phải vì ai khen. Nói lời thật vì nó là lời thật, không phải vì ai nghe. Giúp người vì lòng thương, không phải vì muốn được nhớ ơn. Làm như vậy, an lạc sẽ theo sau. Như bóng không rời hình. Không cần cầu xin. Không cần đuổi bắt.

Chiều nay, nếu có nắng, thử ra sân nhìn cái bóng của mình. Nhìn nó dài ra, ngắn lại theo giờ. Rồi nhớ rằng, mình cũng đang đổi thay như vậy. Thân này đổi. Tâm này đổi. Đời này đổi. Không có gì đứng yên. Nhưng có một thứ không đổi. Đó là những gì mình đã làm. Việc lành đã làm thì còn đó. Như bóng còn đó, khi hình còn đó.

Cái bóng dạy mình hai điều. Một là, mọi thứ đều đổi thay, kể cả cái bóng của chính mình. Hai là, đừng đuổi theo bóng. Hãy sống cho ngay thẳng. Bóng sẽ tự theo. An lạc sẽ tự theo. Như nắng chiều vẫn đổ bóng dài trên sân, lặng lẽ, không cần ai gọi.

Tôi có thói quen đứng trước gương mỗi sáng. Nhìn mặt mình. Nhìn tóc mình. Rồi nhìn cái bóng của mình trên tường. Bóng đó hôm nay khác hôm qua một chút. Không nhiều. Nhưng đủ để thấy thời gian đang đi. Người ta hay sợ soi gương vì sợ thấy mình già. Nhưng tôi nghĩ, soi gương là cách tốt nhất để nhớ rằng mình đang đổi thay. Nhớ rồi thì sống cẩn thận hơn. Nói năng cẩn thận hơn. Làm việc cẩn thận hơn. Vì mỗi ngày qua đi, bóng mình lại khác đi một chút.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Nền tảng Giáo dục Phật giáo về Đạo Đức (TT Thích Nhật Từ chủ biên) — trang 124, dẫn Kinh Pháp Cú, kệ 2
Bài liên quanDọn nhà cuối năm: buông đồ cũ, học vô thườngLời ru của mẹ rồi cũng thành kỷ niệmTừ anh thành chú, từ chú thành bác: vô thường trong cách người ta gọi mình