🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Nước mắt mình đã khóc nhiều hơn nước bốn biển

Vô thường – sinh tử · 7 phút đọc

Đám giỗ đầu tiên vắng mẹ, cả nhà ngồi ăn mà không ai nói gì nhiều. Mâm cơm vẫn những món mẹ hay nấu. Nhưng người nấu đã không còn. Có người cố cười để không khí bớt nặng. Có người cúi mặt, nước mắt rơi vào bát cơm. Nỗi mất mát không ồn ào. Nó lặng lẽ, như một cái ghế trống trong nhà, ngày nào cũng nhìn thấy, mà không bao giờ lấp được.

Đức Phật từng hỏi các đệ tử một câu. Các ông nghĩ thế nào, cái gì là nhiều hơn? Dòng nước mắt tuôn chảy do các ông than van, khóc lóc khi phải hội ngộ với những gì không ưa, phải biệt ly với những gì mình thích, trong khi lưu chuyển luân hồi trong thời gian dài này, hay là nước trong bốn biển lớn? Các đệ tử thưa rằng nước mắt nhiều hơn. Đức Phật khen lành thay. Nước mắt con người đã khóc vì thương, vì nhớ, vì mất mát, nhiều hơn cả nước bốn biển.

Câu nói ấy nghe có vẻ phóng đại. Nhưng nghĩ kỹ sẽ thấy rất thật. Bốn biển lớn là bao nhiêu? Không ai đong được. Nhưng nước mắt con người khóc từ bao đời nay, có ai đong được đâu. Mỗi một kiếp người, có bao nhiêu lần khóc? Khóc vì cha mẹ mất. Khóc vì con đau. Khóc vì người thương rời xa. Khóc vì mình bị bỏ rơi. Khóc vì mong mà không được. Cộng hết những giọt nước mắt ấy lại, từ đời này sang đời khác, làm sao mà ít được.

Kinh còn kể tiếp. Trong một thời gian dài, các ông đã chịu đựng mẹ chết, cha chết, anh chết, chị chết, con trai chết, con gái chết. Chịu đựng tai họa về bà con, tai họa về tiền của, tai họa của bệnh tật. Mỗi một tai họa như vậy, nước mắt lại chảy. Không phải chỉ một lần. Mà nhiều lần, trong nhiều đời. Người ta cứ tưởng nỗi khổ của mình là lớn nhất. Nhưng thực ra, nỗi khổ ấy ai cũng từng trải qua, không chỉ một lần, mà rất nhiều lần.

Vì sao nước mắt lại nhiều đến vậy? Vì có hai điều mà con người không tránh được. Một là phải gặp những gì mình không ưa. Hai là phải xa những gì mình thích. Gặp người mình ghét, phải sống chung, phải làm việc chung. Xa người mình thương, phải chia tay, phải tiễn biệt. Đời người là một chuỗi gặp gỡ và chia ly. Gặp gỡ thì vui ngắn. Chia ly thì buồn dài. Nước mắt chảy nhiều nhất là ở những lúc chia ly.

Có người hỏi, biết như vậy để làm gì? Biết để làm gì ư? Biết để khỏi ngỡ ngàng. Nhiều người sống như thể chia ly là chuyện của người khác. Cha mẹ còn khỏe, thì nghĩ cha mẹ sẽ khỏe mãi. Vợ chồng còn bên nhau, thì nghĩ sẽ bên nhau mãi. Con cái còn nhỏ, thì nghĩ con sẽ nhỏ mãi. Đến khi chia ly đến, mới bàng hoàng. Sao nhanh vậy? Sao đột ngột vậy? Thực ra không nhanh, không đột ngột. Chia ly vốn là lẽ thường. Chỉ vì mình không chịu nhìn, nên mới thấy đột ngột.

Người hiểu được điều này sẽ sống khác. Họ thương người bên cạnh nhiều hơn, ngay khi còn có thể. Họ nói lời tử tế nhiều hơn, ngay khi còn có thể. Họ không để những giận hờn nhỏ nhặt làm mất đi những ngày tháng quý giá. Vì họ biết, một ngày nào đó, người ngồi đối diện hôm nay sẽ không còn ngồi đó nữa. Không phải để buồn. Mà để trân trọng.

Người hiểu được điều này cũng sẽ khóc khác. Khóc không phải vì oán đời. Khóc vì thương, rồi thôi. Nước mắt chảy ra, rồi khô đi. Nỗi buồn đến, rồi đi. Không giữ lại. Không oán trách. Không hỏi tại sao lại là mình. Vì biết rằng nước mắt này, bao nhiêu người trước mình cũng đã khóc. Bao nhiêu người sau mình cũng sẽ khóc. Khóc là một phần của kiếp người. Không ai tránh được. Nhưng khóc xong, vẫn phải đứng dậy, nấu cơm, đi làm, sống tiếp.

Kinh dạy rằng, nhìn thấy như vậy là vừa đủ để nhàm chán, vừa đủ để từ bỏ, vừa đủ để giải thoát đối với tất cả các hành. Nhàm chán ở đây không có nghĩa là chán đời. Mà là không còn mê đắm. Không còn tưởng rằng đời này sẽ mãi như vậy. Không còn bám víu vào những gì vốn dĩ phải đổi thay. Từ bỏ không có nghĩa là bỏ hết mọi thứ. Mà là bỏ cái tâm bám víu. Vẫn thương, vẫn chăm sóc, vẫn sống hết lòng. Nhưng không còn đòi mọi thứ phải ở mãi bên mình.

Nước mắt mình đã khóc, nhiều hơn nước bốn biển. Câu nói ấy không phải để làm mình buồn thêm. Mà để mình thấy ra một điều. Mình đã khổ nhiều rồi. Đã khóc nhiều rồi. Đủ rồi. Đừng để những ngày còn lại cũng trôi qua trong nước mắt vì những điều không giữ được. Hãy sống sao cho những giọt nước mắt còn lại, nếu có, là nước mắt của lòng biết ơn. Biết ơn vì đã từng có nhau. Biết ơn vì đã từng thương nhau. Và biết ơn vì mình vẫn còn đây, để sống nốt phần đời còn lại cho tử tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Tương Ưng Bộ (VNC PHVN, 2020), 15. Tương Ưng Vô Thỉ — trang 3 (Kinh Nước Mắt: dòng nước mắt tuôn chảy khi phải biệt ly với những gì mình thích, nhiều hơn nước trong bốn biển lớn)
• Kinh Tương Ưng Bộ (VNC PHVN, 2020), 15. Tương Ưng Vô Thỉ — trang 4 (Trong một thời gian dài, các ông chịu đựng mẹ chết, cha chết, con chết, tai họa về tiền của, tai họa của bệnh tật)
Bài liên quanBốn ngọn núi tiến tới: tiền bạc, binh mã đều không chặn được già chếtThở vào thấy vô thường, thở ra thấy vô thườngChặt hết cỏ cây trong cõi này cũng không đếm hết những kiếp đã qua