🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường

Về thăm trường cũ: vô thường trong một buổi sáng trở lại

Vô thường · 7 phút đọc

Một buổi sáng, về thăm trường cũ. Cổng trường vẫn đó. Cây phượng già vẫn đó, cành xòe ra che cả một góc sân. Nhưng lớp học ngày xưa giờ đã sơn lại màu khác. Bàn ghế đã thay. Thầy cô cũ, người đã nghỉ hưu, người đã mất. Học trò cũ, mỗi người một phương.

Đứng giữa sân trường, nghe tiếng trống vang lên, lòng bỗng chùng xuống. Mọi thứ quen thuộc mà sao xa lạ quá. Mình đi tìm một thời đã qua, mà thời ấy không còn ở đây nữa.

Có một bài kệ xưa nói rằng: đừng tìm về quá khứ, đừng tưởng tới tương lai. Quá khứ đã không còn. Tương lai thì chưa tới. Hãy quán chiếu sự sống trong giờ phút hiện tại. Kẻ thức giả an trú vững chãi, không lung lay.

Nghe thì đơn giản. Mà làm thì khó. Vì lòng người hay chạy. Chạy về quá khứ để tiếc. Chạy tới tương lai để lo. Ít khi chịu ở lại với hiện tại.

Về thăm trường cũ, người ta hay tiếc. Tiếc tuổi trẻ. Tiếc bạn bè. Tiếc những ngày vô tư, không lo toan. Tiếc rồi thì buồn. Buồn rồi thì trách đời sao đổi nhanh quá. Nhưng trường có đổi đâu. Trường vẫn ở đó. Chỉ có mình là đã đổi. Và thời gian thì không quay lại.

Bài kệ ấy dạy rằng, tìm về quá khứ có nghĩa là tự đánh mất mình trong quá khứ, trôi dạt trên những đợt sóng tư duy. Trong quá khứ, hình thể ta từng như thế đó, hạnh phúc ta từng như thế đó. Cứ nghĩ như vậy, rồi bị ràng buộc bởi những gì đã qua. Càng nghĩ càng xa hiện tại. Mà xa hiện tại thì sự sống không có mặt.

Tưởng tới tương lai cũng vậy. Lo mai này ra sao, sợ ngày sau thế nào. Cứ trôi dạt trong lo sợ hoặc mơ tưởng, rồi bị ràng buộc bởi những ước mơ hoặc lo sợ ấy. Tương lai chưa tới, mà mình đã sống trong nó, bỏ rơi hiện tại.

Vậy thì về thăm trường cũ để làm gì, nếu quá khứ đã không còn? Để nhớ, chứ không phải để ở. Nhớ là một chuyện. Sống trong đó lại là chuyện khác. Nhớ để biết ơn. Nhớ để thấy mình đã đi được bao xa. Rồi quay về với hiện tại, với buổi sáng hôm nay, với con đường trước mặt.

Buổi sáng trở lại trường cũ, thay vì chỉ tiếc, hãy nhìn xem hôm nay có gì. Nắng sáng nay đẹp. Tiếng trẻ con trong lớp rộn ràng. Cô giáo trẻ đang giảng bài. Cái trường này vẫn đang sống, vẫn đang dạy dỗ những đứa trẻ mới. Quá khứ của mình đã qua, nhưng hiện tại của trường thì vẫn đang tiếp diễn.

Người biết sống trong hiện tại là người biết an trú, dù đang ngồi giữa đám đông. Còn người ngồi trong rừng sâu mà lòng cứ bị quá khứ và tương lai lôi kéo, thì vẫn chưa thật sự ở lại với chính mình. Ở đâu không quan trọng bằng lòng có ở đó hay không.

Có một cách tập đơn giản. Khi thấy lòng mình chạy về quá khứ, hãy đưa nó về bằng hơi thở. Hít vào, biết mình đang hít vào. Thở ra, biết mình đang thở ra. Chân đang bước trên sân trường, biết chân đang bước. Nắng đang chiếu trên vai, biết nắng đang chiếu. Chỉ vậy thôi, mà lòng đã về lại.

Hôm ấy, may mắn gặp lại thầy giáo cũ ngay cổng trường. Thầy đã già, tóc bạc trắng, đi lại chậm chạp. Học trò cũ khoanh tay chào thầy, thầy nhìn một lúc mới nhận ra, rồi cười hiền. Hai thầy trò đứng nói chuyện một hồi. Thầy hỏi: giờ con làm nghề gì, sống có ổn không? Học trò đáp: dạ ổn, chỉ là bận quá, ít về thăm thầy. Thầy gật đầu, không trách. Thầy bảo: bận thì cứ làm việc, nhưng nhớ về thăm nhà, thăm cha mẹ, khi còn có thể. Thầy nói câu ấy nhẹ nhàng, mà người học trò nghe xong, lòng chùng xuống. Bao nhiêu năm qua, mình cứ hẹn lần hẹn lữa. Hẹn Tết về, hẹn rảnh về, hẹn khi khác. Mà thầy thì mỗi năm một già, cha mẹ thì mỗi năm một yếu. Quá khứ không trở lại. Tương lai chưa tới. Chỉ có hôm nay là thật. Hôm nay gặp được thầy, nói được một câu cảm ơn, đã là may mắn lắm rồi.

Trường cũ dạy mình bài học cuối cùng: quá khứ là để nhớ, không phải để ở. Tương lai là để chuẩn bị, không phải để lo. Chỗ mình thật sự đang đứng, chỉ có một chỗ: giờ phút hiện tại, buổi sáng hôm nay.

Đi một vòng sân trường, chào cây phượng, chào lớp học cũ, rồi ra về. Không buồn nữa. Vì đã hiểu: mình không về để tìm lại ngày xưa. Mình về để chào ngày xưa, rồi đi tiếp. Đi tiếp với bước chân của hôm nay.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giáo trình Kỹ năng Sống và Giá trị Sống - Đạo Đức Phật Giáo - Lớp 11 — trang 162
Bài liên quanNgồi vá lưới bên sông: vô thường trong tay người thợ chàiTừng uẩn một đều vô thường: học buông từ sắc đến thứcHơi thở này còn, hơi thở sau chưa chắc