🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Gánh hàng rong của mẹ: một đời đổi thay trong gánh hàng

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Bà Sáu bán hàng rong ở góc chợ từ năm bà mới ngoài hai mươi. Gánh hàng của bà đơn giản lắm. Một bên là nồi chè đậu xanh, một bên là xôi và bánh. Ngày nào bà cũng gánh đi từ lúc trời còn tối, đến khi mặt trời lên cao mới về.

Gánh hàng ấy nuôi lớn bốn đứa con. Đứa nào cũng học hành đàng hoàng, có công ăn việc làm. Người ta hỏi bí quyết, bà chỉ cười: "Có bí quyết gì đâu. Sáng gánh đi, chiều gánh về. Ngày nào cũng vậy." Nghe thì đơn giản, nhưng sau câu nói ấy là mấy chục năm mưa nắng.

Rồi bà già đi. Chân yếu dần. Gánh nặng hơn. Có hôm gánh ra chợ, bà phải nghỉ mấy lần giữa đường. Con cái bảo bà nghỉ đi, ở nhà cho khỏe. Bà không chịu. Bà bảo: "Mẹ ngồi nhà không quen. Ra chợ, gặp người này người kia, vui." Bà vẫn gánh. Chỉ là gánh nhẹ hơn, đi chậm hơn, về sớm hơn.

Đến một ngày, bà ngã. Ngã ngay trước cổng chợ. Người ta đưa bà vào bệnh viện. Bác sĩ nói bà bị tai biến nhẹ. Từ đó, bà không gánh hàng được nữa. Gánh hàng nằm ở góc nhà, phủ bụi. Mấy đứa con nhìn gánh hàng, đứa nào cũng rơm rớm nước mắt.

Gánh hàng đó, mấy chục năm qua, ai cũng tưởng nó sẽ mãi như vậy. Bà Sáu sẽ mãi gánh hàng. Chợ sẽ mãi có tiếng rao của bà. Nhưng không. Một cơn ngã, mọi thứ đổi khác. Thân bà đổi. Gánh hàng đổi. Cả góc chợ cũng đổi, vì từ đó không còn tiếng rao quen thuộc nữa.

Trong kinh Trung Bộ, Đức Phật dạy các vị Tỳ-kheo: sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là vô thường, hành là vô thường, thức là vô thường. Nói theo lời thường: thân này vô thường, cảm giác vô thường, suy nghĩ vô thường, thói quen vô thường, cái biết của mình cũng vô thường. Năm thứ ấy hợp lại thành con người mình. Mà cả năm đều đổi thay, thì con người mình làm sao đứng yên được.

Bà Sáu ngày xưa khỏe mạnh, gánh nặng đi nhanh. Bà Sáu bây giờ yếu đi, gánh không nổi nữa. Đó không phải là bà Sáu đổi thành người khác. Mà là cùng một bà Sáu, nhưng thân đã đổi, sức đã đổi, cảm giác đã đổi. Người ta hay tưởng mình là một cái gì cố định. Nhưng thật ra, mình là dòng chảy của năm thứ đổi thay ấy.

Hiểu như vậy, con cái bà Sáu bớt khổ. Ngày trước, chúng khổ vì cứ muốn mẹ khỏe mãi như xưa. Muốn mẹ gánh hàng mãi như xưa. Muốn mọi thứ quay lại như cũ. Càng muốn, càng khổ. Vì thân mẹ đã đổi rồi, không quay lại được. Bây giờ chúng hiểu: mẹ già là lẽ thường. Việc của chúng không phải là níu mẹ lại tuổi trẻ, mà là thương mẹ trong tuổi già này.

Chúng thay nhau về chăm mẹ. Đứa nấu cơm, đứa giặt giũ, đứa ngồi kể chuyện cho mẹ nghe. Bà Sáu nằm trên giường, nghe con kể, thỉnh thoảng cười. Bà bảo: "Giờ mẹ không gánh hàng được nữa, nhưng mẹ gánh được cái khác. Gánh niềm vui của con cháu." Cả nhà cười. Cái gánh mới ấy nhẹ hơn, nhưng ấm hơn.

Gánh hàng rong của mẹ, thật ra không chỉ là nồi chè với gói xôi. Nó là cả một đời người. Một đời dậy sớm, gánh nặng, mưa nắng, nuôi con. Khi gánh hàng dừng lại, đời bà không dừng lại. Nó chỉ đổi hình dạng. Từ gánh hàng ngoài chợ, thành gánh niềm vui trong nhà.

Cuộc đời ai cũng có một gánh hàng như vậy. Gánh công việc, gánh gia đình, gánh trách nhiệm. Có ngày gánh nặng, có ngày gánh nhẹ. Có ngày gánh còn đó, có ngày gánh đã đặt xuống. Đừng tưởng gánh sẽ mãi như cũ. Và cũng đừng sợ khi gánh đổi thay. Vì khi một gánh đặt xuống, một gánh khác lại được gánh lên. Đời là vậy.

Chiều nay, góc chợ vẫn đông. Người bán hàng khác đã ngồi vào chỗ bà Sáu ngày xưa. Tiếng rao khác, hàng khác. Nhưng mỗi khi đi qua góc chợ ấy, người ta vẫn nhớ bà Sáu. Nhớ tiếng rao, nhớ nụ cười, nhớ nồi chè đậu xanh thơm phức. Bà không còn gánh hàng nữa. Nhưng cái bà để lại, thì vẫn còn. Trong lòng người ta. Và đó là cái gánh không bao giờ đặt xuống được.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trung Bộ — bài giảng 35–36: "Này các Tỷ-kheo, sắc là vô thường, thọ, tưởng, hành, thức là vô thường" (BudSas, trung-gg-035-36.htm)
Bài liên quanBàn thờ tổ tiên: người đi rồi, hương vẫn thắpCánh đồng sau vụ gặt: trống rồi lại đầyMột bức thư không bao giờ gửi: lời chưa nói cũng đổi thay