🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Lời hứa đầu năm, cuối năm còn nhớ không

Vô thường – sinh tử · 7 phút đọc

Đầu năm, nhiều nhà có một cuốn sổ nhỏ.

Người ta mở trang đầu, viết nắn nót mấy dòng. Năm nay sẽ dậy sớm. Năm nay sẽ bỏ thuốc. Năm nay sẽ đọc kinh mỗi tối. Năm nay sẽ hiền hơn với vợ con.

Viết xong, lòng nhẹ hẳn. Cứ như chỉ cần viết ra là đã làm được một nửa.

Tháng giêng trôi qua trong hăng hái. Báo thức reo, bật dậy. Thuốc lá bỏ được mấy ngày. Tối nào cũng ngồi đọc vài trang kinh.

Rồi tháng hai, tháng ba tới. Việc nhiều lên. Mệt nhiều lên. Một hôm ngủ quên, báo thức tắt lúc nào không hay. Một hôm bạn rủ, lại châm một điếu. Một tối về khuya, kinh để trên kệ, chưa mở.

Cuốn sổ nằm đó. Không ai mở ra nữa.

Cuối năm, dọn nhà, lật lại trang đầu. Đọc mấy dòng chữ của chính mình hồi đầu năm, nhiều người bật cười. Cười mà hơi chạnh lòng. Hứa đó, rồi quên đó. Mình của đầu năm và mình của cuối năm, sao khác nhau nhiều vậy.

Chuyện này quen lắm. Quen tới mức ai cũng từng trải qua, mà ít ai ngồi lại nghĩ cho tới nơi.

Trong kinh có một câu nói về thân này. Thân này như bọt nước. Thấy được như vậy thì hiểu thân này như huyễn, như ảo ảnh.

Bọt nước là gì. Là cái nổi lên trên mặt sóng, lấp lánh một lúc, rồi vỡ. Không ai nắm được bọt nước trong tay. Nắm vào là tan.

Quyết tâm của mình cũng giống như vậy. Nó nổi lên đẹp lắm. Lúc mới hứa, lòng mình trong sáng, mạnh mẽ, tưởng như từ nay mình sẽ là một con người khác. Nhưng quyết tâm cũng là một thứ có sinh, có diệt. Nó đến rồi nó đi, như bọt nước.

Hiểu như vậy không phải để buông xuôi. Không phải để nói hứa làm gì, rồi cũng quên. Mà để mình thôi tự trách mình một cách nặng nề.

Nhiều người sau một lần thất hứa với chính mình thì tự kết án. Mình yếu đuối. Mình không ra gì. Mình hứa mà không giữ được, thì đừng hứa nữa. Rồi từ đó không dám hứa điều gì nữa, cũng không dám bắt đầu điều gì nữa.

Đó là hiểu lầm. Thất hứa một lần không có nghĩa là mình hỏng. Nó chỉ có nghĩa là quyết tâm của mình, giống như mọi thứ khác, cũng đổi thay. Cái cần làm không phải là thề một lời hứa lớn hơn, mà là nhìn thẳng vào sự đổi thay đó.

Đầu năm mình hứa dậy sớm. Mình làm được một tuần rồi trượt. Vậy thì đừng viết lại lời hứa dậy sớm vào đầu năm sau, rồi lại trượt. Hãy hỏi mình một câu nhỏ hơn. Sao mình trượt. Vì thức khuya. Vì sao thức khuya. Vì lướt điện thoại tới một giờ sáng.

Vậy thì lời hứa thật sự không phải là dậy sớm. Mà là đặt điện thoại xuống lúc mười giờ tối. Nhỏ thôi. Làm được mỗi ngày.

Phật dạy mọi pháp hữu vi đều vô thường. Câu này nghe thì lớn, nhưng áp vào đời thường lại rất gần. Một lời hứa là một pháp hữu vi. Nó do nhiều duyên họp lại mà thành. Có duyên thì nó mạnh. Hết duyên thì nó yếu. Mình không nắm được nó mãi mãi, nhưng mình có thể chăm nó mỗi ngày, như chăm một cái cây.

Cây không lớn lên chỉ vì hôm trồng mình thề. Cây lớn vì mỗi ngày có người tưới. Quyết tâm cũng vậy. Nó sống bằng việc làm nhỏ mỗi ngày, chứ không sống bằng lời thề lớn một lần.

Cho nên cuối năm nay, thay vì ngồi tiếc cuốn sổ đầu năm, mình có thể làm một việc khác. Mở sổ ra. Đọc lại lời hứa cũ. Không trách mình. Chỉ hỏi mình một câu. Điều gì trong lời hứa đó còn đáng giữ. Và việc nhỏ nhất để giữ nó là gì.

Muốn hiền hơn với vợ con, việc nhỏ nhất là gì. Có thể là mỗi tối về, trước khi mở miệng, hít một hơi. Chỉ một hơi thôi. Làm được một hơi, rồi hai hơi, rồi thành thói quen.

Muốn đọc kinh mỗi tối, việc nhỏ nhất là gì. Có thể là để cuốn kinh ngay đầu giường, mở sẵn một trang. Không cần đọc nhiều. Đọc ba dòng cũng được. Ba dòng mỗi tối, một năm là hơn một ngàn dòng.

Muốn bỏ thuốc, việc nhỏ nhất là gì. Có thể là mỗi lần thèm, uống một ly nước, đi ra sân đứng năm phút. Năm phút thôi. Rồi cơn thèm qua. Cơn thèm cũng vô thường. Nó đến, rồi nó đi. Mình chỉ cần đi qua năm phút đó.

Đừng hứa với mình bằng những lời lớn. Hứa bằng những việc nhỏ mà mình làm được hôm nay. Hôm nay làm được, ngày mai làm lại. Ngày mai làm được, ngày kia làm lại.

Bọt nước thì không nắm được. Nhưng dòng nước thì vẫn chảy. Mình không giữ được một cơn quyết tâm mãi mãi. Nhưng mình giữ được một việc nhỏ lặp lại mỗi ngày. Và chính những việc nhỏ đó, theo thời gian, làm nên một con người khác.

Cuối năm, mở cuốn sổ ra lần nữa. Đừng hỏi mình đã giữ được bao nhiêu lời hứa. Hãy hỏi mình đã làm được bao nhiêu việc nhỏ. Con số đó mới là thật.

Và sang năm, nếu có viết gì vào trang đầu, hãy viết ít thôi. Viết một việc nhỏ. Viết bằng chữ thường. Rồi làm nó ngay hôm nay, đừng đợi đầu năm.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (BudSas) — kệ 46 (dhp_ev04.htm, trang 1)
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — trang 88 (Tam Pháp Ấn: Chư Hành Vô Thường)
Bài liên quanNỗi sợ lớn nhất năm ngoái, năm nay còn sợ khôngTrời đang nắng bỗng đổ mưa: lòng mình cũng vậyNgười giúp mình năm xưa, giờ tìm không ra