🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Cơn gió thoảng qua hiên nhà: vô thường của những điều không nắm được

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Chiều nay có cơn gió thoảng qua hiên nhà. Mát một lúc rồi hết. Tôi đưa tay ra, muốn giữ cơn gió lại. Tay nắm lại, chỉ còn không khí. Gió không nắm được. Gió chỉ thoảng qua thôi. Nhiều thứ trong đời cũng như cơn gió. Đến rồi đi. Không nắm được.

Mùi hoa nhài thoảng qua cửa sổ. Thơm một lúc rồi tan. Lời khen của người ta thoảng qua tai. Vui một lúc rồi hết. Cơn giận thoảng qua trong lòng. Giận một lúc rồi nguôi. Cảm xúc, ý nghĩ, cơ hội, tuổi trẻ. Tất cả đều thoảng qua như gió. Không thứ nào ở yên trong tay mình mãi.

Trong kinh Tạp A Hàm 3 có bài kệ: Có sinh ắt có diệt, các hành đều vô thường. Pháp chóng sinh, chóng tử, nào đáng nương cậy lâu. Có sinh ra thì ắt có diệt đi. Mọi pháp sinh rồi diệt rất nhanh. Nào có thứ gì đáng để nương cậy lâu dài. Gió sinh ra từ đâu, rồi tan đi về đâu, không ai giữ được.

Nói lại bằng lời thường thì thế này. Cái gì đến cũng sẽ đi. Nương vào cái chóng qua thì không vững. Nương vào cơn gió thì ngã. Nương vào lời khen thì khổ khi bị chê. Nương vào cảm xúc thì mệt, vì cảm xúc đổi theo bữa. Hiểu được như vậy, mình không còn cố nắm những thứ không nắm được nữa.

Cơn giận là một ví dụ rõ nhất. Lúc đang giận, tưởng như trời sập. Tưởng như giận này sẽ kéo dài mãi. Vậy mà qua một đêm, ngủ một giấc, cơn giận tan đâu mất. Sáng ra nhìn lại, thấy chuyện hôm qua nhỏ xíu. Giận như gió. Đến nhanh, đi cũng nhanh. Biết vậy thì lúc giận, mình ráng đừng nói lời cay. Lời nói ra thì không lấy lại được, dù cơn giận đã tan.

Cơn buồn cũng vậy. Buồn tưởng như không dứt. Nhưng buồn cũng như gió. Có lúc mạnh, có lúc nhẹ, rồi cũng qua. Người đang buồn hãy nhớ điều này. Buồn không ở mãi. Ngày mai nắng lên, buồn sẽ nhẹ đi một chút. Ngày kia, nhẹ thêm một chút. Không cần vội. Cứ để gió thời gian thổi qua, buồn sẽ tan dần.

Cơ hội cũng đến như gió. Có cơ hội gõ cửa, mình không mở, nó đi mất. Có cơ hội đến bất ngờ, mình chụp lấy, làm được việc lớn. Nhưng chụp lấy rồi cũng phải buông đúng lúc. Giữ cơ hội quá chặt thì thành tham. Tham thì hỏng việc. Gió đến thì đón. Gió đi thì tiễn. Đó là cách sống với cơ hội.

Không nắm được không có nghĩa là không có. Gió không nắm được, nhưng gió vẫn mát. Niềm vui không giữ được, nhưng niềm vui vẫn thật. Tiếng chim không giữ được, nhưng tiếng chim vẫn hay. Đời có nhiều thứ chỉ cảm nhận được, không sở hữu được. Càng muốn sở hữu, càng mất. Càng để tự nhiên, càng được hưởng.

Đừng nắm gió, hãy mở cửa cho gió qua. Nhà mở cửa thì mát. Lòng mở ra thì nhẹ. Người biết buông tay thì tay không mỏi. Người cứ nắm chặt thì tay đau, mà chẳng giữ được gì. Buông không phải là mất. Buông là để cho gió đi qua, để cho đời đi qua, mà lòng mình vẫn yên.

Tiếng cười của đứa trẻ trong sân cũng như gió. Nó vang lên trong trẻo, rồi tắt. Không ai giữ được tiếng cười đó mãi. Đứa trẻ lớn lên, giọng đổi, tiếng cười đổi. Người mẹ muốn giữ mãi tiếng cười con lúc nhỏ. Giữ không được. Nhưng mỗi lần nhớ lại, lòng mẹ vẫn ấm. Gió qua rồi, nhưng mát còn lại trong ký ức. Tiếng cười qua rồi, nhưng vui còn lại trong lòng. Đời có nhiều thứ như vậy. Đến rồi đi, không giữ được, nhưng để lại dư vị. Dư vị đó không phải là thứ để níu kéo. Dư vị đó là quà tặng. Nhận quà rồi thì cảm ơn, rồi để nó đi. Đừng đòi quà ở mãi. Quà ở mãi thì không còn là quà nữa.

Cơn gió thoảng qua hiên nhà, đó là vô thường của những điều không nắm được. Gió đến thì mát, gió đi thì thôi. Không tiếc, không giữ, không oán. Sống như vậy, lòng nhẹ như gió. Nhà mát như có gió. Và đời, dù đổi thay đến mấy, vẫn có chỗ cho mình thở.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Tạp A Hàm 3 (Thích Đức Thắng dịch) — trang 279
Bài liên quanNhư sương mai, như điện chớp: vô thường trong bài kệ Kim CươngBàn tay mẹ run run: vô thường trong tuổi già của người thânBệnh đến không báo trước: học sống cùng thân vô thường