🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Năm cửa làm của cải ra đi: giữ tiền bằng cách biết buông

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Có một người làm ăn cả đời, dành dụm từng đồng, xây được căn nhà khang trang, trong nhà đầy đủ không thiếu thứ gì. Ai cũng bảo người ấy giỏi, chắc chắn cả đời không phải lo. Rồi một trận lũ đi qua, nước cuốn trôi hết. Nhà cửa, đồ đạc, tiền bạc cất trong tủ, chỉ trong một đêm, trắng tay. Người ấy ngồi nhìn đống bùn sau lũ mà nói một câu: cả đời mình giữ, giữ không nổi.

Câu chuyện đó không hiếm. Có người mất tiền vì làm ăn thua lỗ. Có người mất vì bệnh tật, tiền thuốc men cuốn đi cả gia tài. Có người mất vì bị lừa, vì trộm cướp, vì cháy nhà. Của cải đến với mình bằng nhiều đường, mà đi cũng bằng nhiều đường. Lúc còn nhiều, ta tưởng nó sẽ ở mãi. Lúc mất rồi, mới biết nó chưa bao giờ thật sự thuộc về mình.

Trong Kinh Thập Thiện, Đức Phật dạy rằng của cải là vô thường, vì có năm duyên cớ làm cho nó tan hoại. Thứ nhất là nạn vua, thời xưa vua ra lệnh sung công thì không ai trốn được. Thứ hai là nạn trộm cướp, của cất kỹ đến đâu, kẻ trộm vẫn có cách lấy đi. Thứ ba là nạn nước, lũ lụt cuốn trôi nhà cửa, mùa màng. Thứ tư là nạn lửa, một cơn hỏa hoạn thiêu rụi hết trong chốc lát. Thứ năm là nạn con bất hiếu, làm được bao nhiêu, con cái phá hết bấy nhiêu. Năm cửa ấy, cửa nào cũng có thật trong đời, xưa cũng như nay.

Nghe năm cửa này, có người sợ. Nhưng ý của kinh không phải để dọa, mà để nhắc ta giữ tiền cho đúng cách. Của cải vốn không chắc, nên người khôn không đặt hết lòng mình vào nó. Tiền là phương tiện, không phải là chỗ dựa cuối cùng. Ai coi tiền là tất cả, mất tiền là mất tất cả. Ai coi tiền là phương tiện, mất tiền thì buồn, nhưng vẫn còn mình, còn người thân, còn khả năng làm lại.

Giữ tiền đúng cách là thế nào? Trước hết, đừng để tiền nằm yên một chỗ rồi tưởng nó an toàn. Tiền nằm yên vẫn có thể mất vì đủ thứ lý do. Hãy dùng một phần của cải để làm việc thiện, giúp người khó khăn, nuôi dưỡng cha mẹ, dạy dỗ con cái. Của cho đi đúng chỗ thì trở thành phước, mà phước thì không lũ nào cuốn được, lửa nào đốt được. Đó là cách giữ bền nhất, nghe có vẻ ngược đời, mà lại thật.

Thứ hai, hãy giữ tiền bằng sự liêm chính. Kinh dạy rằng người không trộm cướp, không lấy của người khác, thì của cải của mình ít bị cướp phá, ít bị tiêu tán. Nghe thì như chuyện nhân quả xa xôi, mà thật ra rất gần: người làm ăn ngay thẳng thì ngủ ngon, không lo bị người ta đòi, không sợ pháp luật sờ đến. Cái yên ổn ấy, chính là một dạng giàu có.

Thứ ba, dạy con cái biết quý của, biết làm ra của. Nhiều gia đình giàu lên bằng mồ hôi, nhưng con cái không biết quý, tiêu xài phung phí, thì của cải ra đi bằng cửa thứ năm. Của cải bền nhất không phải là tiền để lại, mà là nếp sống biết đủ, biết làm, biết giữ mà cha mẹ truyền cho con.

Có người hỏi: của cải vô thường như vậy, thì cố làm giàu để làm gì? Câu trả lời là: làm giàu không sai, sai là ở chỗ đặt lòng mình vào đó. Người biết của cải vô thường vẫn làm ăn chăm chỉ, vẫn dành dụm, nhưng họ làm với tâm bình thản. Được thì mừng mà không kiêu, mất thì buồn mà không tuyệt vọng. Họ giàu mà lòng không bị tiền trói, nên khi tiền đi, họ vẫn đứng vững. Còn người không hiểu vô thường, giàu mà lúc nào cũng sợ mất, nghèo mà lúc nào cũng oán đời, thì giàu hay nghèo cũng khổ như nhau.

Cuối cùng, hãy tập buông một chút mỗi ngày. Buông không có nghĩa là bỏ hết tiền bạc, sống lang thang. Buông là đừng bám víu. Có thì dùng cho tốt, mất thì chấp nhận rồi làm lại. Người biết buông thì khi của ra đi, lòng không ra đi theo. Người không biết buông thì của còn hay mất, lòng cũng khổ. Giữ tiền bằng cách biết buông, nghe lạ, mà chính là lời kinh đã dạy từ lâu.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Thập Thiện giảng giải [10 Điều Lành] (HT Thích Thanh Từ) — trang 30
Bài liên quanSinh tử vô thường: cái chết không hẹn ngàyQuá khứ đã qua, tương lai chưa tới: sống trọn một ngày hôm nayXa người thương cũng là khổ: học cách tiễn đưa