🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Đám tang người thân dạy mình thương người còn sống

Vô thường – sinh tử · 7 phút đọc

Đám tang của bác tôi, cả nhà khóc rất nhiều. Người ta khóc vì thương bác, nhưng tôi để ý, nhiều người khóc vì một điều khác. Họ khóc vì chưa kịp nói lời cảm ơn. Chưa kịp xin lỗi. Chưa kịp về thăm bác lần cuối. Có người anh họ đứng ngoài sân, nói nhỏ: tháng trước bác gọi điện, mình bận, bảo để cuối tuần gọi lại. Cuối tuần chưa tới, bác đã đi rồi.

Cái chết của người thân có một sức mạnh kỳ lạ. Nó làm mọi thứ ồn ào trong đời mình bỗng im bặt. Những chuyện mình tưởng là quan trọng, tiền bạc, địa vị, hơn thua, giận hờn, bỗng trở nên rất nhỏ. Và những chuyện mình tưởng là nhỏ, một bữa cơm chung, một cuộc điện thoại, một lần ngồi nghe người già kể chuyện, bỗng trở nên rất lớn. Chỉ tiếc là mình thường nhận ra điều ấy khi đã muộn.

Trong lịch sử Đức Phật có kể về vua Tịnh Phạn, cha của Đức Phật. Về già, vua nằm trên giường bệnh, được Đức Phật về thăm và giảng pháp cho nghe. Đức vua sau bảy ngày tận hưởng pháp lạc và đắc quả A La Hán, đã băng hà trong định tĩnh. Năm ấy, Đức Phật bốn mươi tuổi. Câu chuyện ấy không chỉ nói về một vị vua. Nó nói về một người cha ra đi trong an tĩnh, bên cạnh người con của mình, sau khi đã nghe pháp, đã buông xuống. Không phải ai cũng có được một cái chết như vậy. Nhưng ai cũng có thể sống sao cho đến ngày ra đi, mình và người thân không còn gì phải tiếc nuối.

Người thân của mình cũng vậy. Cha mẹ già đi từng ngày. Có những dấu hiệu rất rõ mà mình hay bỏ qua. Cha ăn ít đi. Mẹ hay quên. Bước chân của họ chậm lại. Giọng nói nhỏ dần. Mình thì bận. Bận làm, bận con cái, bận đủ thứ. Mình hẹn lần hẹn lữa. Để cuối tuần. Để tháng sau. Để Tết về rồi tính. Nhưng vô thường không hẹn với ai bao giờ.

Đức Phật, trước lúc nhập Niết bàn, đã nói lời cuối cùng với các đệ tử: Hỡi các đệ tử, Như Lai khuyên các con, các pháp hữu vi đều vô thường, hãy tận lực, liên tục chuyên cần. Các pháp hữu vi đều vô thường. Nghĩa là mọi thứ do duyên hợp mà thành đều sẽ đổi thay, đều sẽ tan rã. Thân người cũng vậy, tình thân cũng vậy, thời gian mình còn có nhau cũng vậy. Lời dạy ấy không phải để mình sợ hãi. Mà để mình chuyên cần, tức là làm ngay những việc cần làm, đừng chần chừ.

Làm ngay là làm gì? Là gọi điện về cho mẹ, dù chỉ năm phút. Là về ăn một bữa cơm với cha, dù bận. Là nói lời cảm ơn với người đã nuôi mình lớn lên. Là xin lỗi người mình đã làm buồn, dù chuyện đã qua lâu. Là ngồi nghe bà kể chuyện ngày xưa, dù đã nghe đến lần thứ mười. Những việc ấy không tốn nhiều thời gian. Nhưng chúng là những việc mà sau này, khi người thân không còn nữa, mình không thể làm lại được.

Có người nói, mình thương cha mẹ trong lòng là đủ, không cần nói ra. Nhưng người già không đọc được lòng mình. Họ chỉ thấy những gì mình làm. Một cuộc điện thoại, một lần về thăm, một món quà nhỏ, với họ là bằng chứng rằng con mình còn nhớ mình. Đừng để đến đám tang, mình mới đứng trước linh cữu mà nói những lời mà lúc người còn sống, mình chưa từng nói.

Đám tang cũng dạy mình một điều nữa: thương người còn sống. Sau khi một người ra đi, những người ở lại thường xích lại gần nhau hơn. Anh em lâu ngày không gặp bỗng ngồi lại với nhau. Nhưng rồi đám tang qua đi, ai về nhà nấy, mọi chuyện lại như cũ. Giận hờn lại tiếp tục, tranh chấp lại tiếp tục. Nếu cái chết của người thân chỉ làm mình tỉnh ra được vài ngày, thì thật uổng. Cái chết ấy nhắc mình rằng những người còn sống quanh mình cũng sẽ có ngày ra đi. Mình còn thương ai, hãy thương ngay bây giờ.

Thương ngay bây giờ không phải là làm những việc lớn lao. Là hỏi mẹ hôm nay có đau lưng không. Là mua cho cha đôi dép mới, vì đôi cũ đã mòn. Là nấu cho vợ một bữa cơm khi vợ mệt. Là chơi với con một buổi chiều, không cầm điện thoại. Là làm hòa với người anh em đã giận nhau mấy năm. Những việc nhỏ ấy, làm đều đặn, sẽ thành một đời sống không hối tiếc.

Tôi vẫn nhớ lời người anh họ nói ngoài sân đám tang bác tôi: tháng trước bác gọi điện, mình bận, bảo để cuối tuần gọi lại. Câu nói ấy ám ảnh tôi mãi. Từ đó, tôi tập một thói quen: điện thoại của cha mẹ gọi đến, dù đang bận, tôi cũng nghe máy, dù chỉ để nói con đang bận, tối con gọi lại. Vì tôi biết, cuối tuần chưa tới, người đã có thể đi rồi. Vô thường là vậy. Nó không báo trước. Nó chỉ đến. Và người biết vô thường là người không đợi đến đám tang mới học cách thương người còn sống.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Lịch sử Đức Phật Thích Ca (Gia Tuệ, Thư Viện Phật Học) — trang 1: Vua Suddhodana trên giường bệnh được Đức Phật về thăm và giảng pháp, sau 7 ngày tận hưởng pháp lạc và đắc quả A La Hán, đã băng hà trong định tĩnh.
• Lịch sử Đức Phật Thích Ca (Gia Tuệ, Thư Viện Phật Học) — trang 1: Lời cuối của Đức Thế Tôn: Hỡi các đệ tử, Như Lai khuyên các con, các pháp hữu vi đều vô thường, hãy tận lực, liên tục chuyên cần.
Bài liên quanChức tước rồi cũng trả lại đời: vô thường của danh vọngKế hoạch đời vỡ ra: học cách sống cùng thay đổiĐời người cũng có bốn mùa: xuân hạ thu đông trong một kiếp