Phaåm 19: CHA CON GAËP NHAU
Phaät ngöï nöôùc Ma-kieät
Hoùa ñoä caùc dò ñaïo
Ñeàu theo phaùp moät vò
Nhö nhaät soi caùc sao
Ra khoûi thaønh nguõ sôn
Cuøng vôùi ngaøn ñeä töû
Quyeán thuoäc theo vaây quanh
Ñi ñeán nuùi Ni-kim
Gaàn Ca-duy-la-veä
Ñeå sinh taâm baùo aân
Phaûi tu phaùp cuùng döôøng
Vì phuïng söï vua cha
Quoác vöông vaø caùc quan
Tröôùc cho ngöôøi haàu haï
Ñang theo ôû beân caïnh
Quan saùt moïi haønh ñoäng
Bieát Phaät muoán veà nöôùc
Voäi veà tröôùc taâu qua:
“Thaùi töû tu hoïc xa
Nguyeän maõn nay veà nöôùc”.
Vua nghe, raát vui möøng
Xa giaù ra ñoùn röôùc
Moïi haïng ngöôøi caû nöôùc
Thaûy ñeàu ñi theo vua
Daàn ñeán xa thaáy Phaät
Daùng xöa saùng rôõ hôn
Ñang ngöï giöõa ñaïi chuùng
Gioáng nhö vua trôøi Phaïm
Xuoáng xe, ñi boä ñeán
Sôï phaùp Phaät khoù khaên
Ngaém dung nham, vui möøng
Mieäng khoâng bieát noùi gì:
“Ta tham ôû traàn theá
Con sieâu vieät leân tieân
Tuy con, ñaïo cao toät
Chöa bieát goïi theá naøo?
Töï mình khao khaùt laâu
Hoâm nay bieát noùi sao?
Con nay ngoài im laëng
An nhieân khoâng bieán saéc
Xa laâu khoâng tình caûm
Khieán taâm ta rieâng buoàn.
Nhö ngöôøi khaùt laâu ngaøy
Giöõa ñöôøng gaëp suoái maùt
Chaïy mau ñeán ñònh uoáng
Ñeán nôi suoái khoâ caïn
Giôø ta gaëp Thaùi töû
Vaãn laø dung maïo xöa
Taâm thoâng, khí cao vôøi
Ñeàu khoâng boùng löu taâm
Neùn tình, hy voïng döùt
Nhö khaùt gaëp suoái caïn,
Chöa gaëp nghó voäi vaøng
Ñoái maët chaúng vui loøng
Nhö nhôù ngöôøi caùch bieät
Boãng thaáy hình töôïng veõ.
Ñaùng laø vua thieân haï
Gioáng nhö vua Maïn-ñaø
Nay con ñi khaát thöïc
Ñaïo naøy ñaâu ñaùng vinh?”
An tónh nhö Tu-di
Töôùng saùng nhö maët trôøi
Khoan thai nhö traâu böôùc
Khoâng sôï sö töû roáng
Khoâng nhaän boán trôøi phong
Ñi khaát thöïc nuoâi thaân
Phaät bieát taâm vua cha
Vaãn xem mình laø con
Vì môû taâm cho cha
Vaø thöông taát caû chuùng
Duøng thaàn tuùc bay leân
Hai tay naâng nhaät nguyeät
Daïo ñi trong hö khoâng
Hieän caùc thöù thaàn bieán
Hoaëc phaân thaân voâ löôïng
Roài hôïp laïi thaønh moät
Hoaëc vaøo nöôùc nhö ñaát
Hoaëc vaøo ñaát nhö nöôùc
Thaân ñi qua vaùch ñaù
Hai beân tuoân nöôùc, löûa
Vua cha raát vui möøng
Khoâng coøn nghó cha con.
Ngoài ñaøi sen treân khoâng
Noùi phaùp cho vua nghe
Bieát taâm vua thöông con
Vì con theâm buoàn raàu
Thöông nhôù con ray röùt
Phaûi mau mau döùt haún
Döùt aùi, loøng an tònh
Thoï phaùp cuûa con mình.
Caùi maø con chöa daâng
Giôø daâng leân vua cha
Cha chöa töø con ñöôïc
Nay seõ töø con ñöôïc
Caùi laï cuûa vua ngöôøi
Vua trôøi cuõng ít coù
Ñaïo cam loä thieâng lieâng
Nay daâng leân ñaïi vöông:
“Töï nghieäp nghieäp thoï sinh
Nghieäp nöông quaû baùo nghieäp
Neân bieát nhaân quaû nghieäp
Sieâng tu “nghieäp ñoä ñôøi”
Xeùt kyõ coõi theá gian
Chæ nghieäp laø baïn laønh
Baûn thaân vaø hoï haøng
Tình saâu, luyeán meán nhau
Khi cheát chæ coøn thöùc
Chæ nghieäp baïn laønh theo
Luaân hoài trong naêm ñöôøng
Ba nghieäp, ba thöù sinh.
AÙi duïc laø nhaân aáy
Caùc thöù loaïi khaùc nhau
Nay duøng heát söùc löïc
Tònh tu nghieäp, thaân, mieäng
Ngaøy ñeâm sieâng tu taäp
Döùt loaïn, taâm vaéng laëng
Chæ vaäy môùi lôïi mình
Lìa ñoù chaúng phaûi Ngaõ.
Neân bieát ba coõi höõu
Gioáng nhö soùng treân bieån
Khoù vui, khoù taäp gaàn
Neân tu nghieäp thöù tö
Voøng naêm ñöôøng sinh töû
Nhö caùc sao xoay chuyeån
Caùc trôøi cuõng dôøi ñoåi
Coõi ngöôøi ñaâu ñöôïc thöôøng
Nieát-baøn laø an nhaát
Hôn heát trong thieàn ñònh.
Naêm duïc laïc vua ngöôøi
Nguy hieåm nhieàu sôï haõi
Nhö ôû chung raén ñoäc
Ñaâu coù chuùt vui möøng!
Ngöôøi saùng thaáy theá gian
Nhö löûa höøng vaây quanh
Sôï seät, chaúng taïm an
Mong xa sinh, giaø, cheát
Choã vaéng laëng voâ taâïn.
Nôi ngöôøi trí nöông ôû
Chaúng caàn göôm giaùo beùn
Voi ngöïa vaø binh só
Ñieàu phuïc tham, saân, si
Thieân haï khoâng ñòch noåi,
Bieát khoå, döùt nhaân khoå
Chöùng dieät, tu phöông tieän
Giaùc ngoä boán Chaân ñeá
Heát sôï haõi ñöôøng aùc.”
Tröôùc hieän thaàn thoâng maàu
Khieán taâm vua vui möøng
Taâm tin öa ñaõ saâu
Xöùng ñaùng laø phaùp khí
Lieàn chaép tay khen ngôïi:
“Laï thay! Lôøi theä thaønh
Laï thay! Lìa khoå lôùn
Laï thay! Lôïi ích ta
Tuy tröôùc theâm lo buoàn
Nhôø buoàn neân ñöôïc lôïi.
Laï thay! Ngaøy hoâm nay
Quaû baùo sinh con thaønh
Neân boû vui nhieäm maàu
Neân sieâng naêng khoå haïnh
Neân lìa caùc baø con
Naân caét tình aân aùi
Ngaøy xöa caùc vua tieân
Luoáng khoå chaúng ñöôïc gì
Choã maùt meû an oån
Nay Ngaøi ñeàu ñaõ ñöôïc
Töï an, an moïi ngöôøi
Ñaïi bi cöùu chuùng sinh.
Xöa neáu ôû theá tuïc
Laøm vò vua Chuyeån luaân
Khoâng thaàn thoâng töï taïi
Khieán taâm ta môû toû
Cuõng khoâng phaùp maàu naøy
Khieán ta hoâm nay vui
Nhö laøm vua Chuyeån luaân
Moái sinh töû chaúng döùt
Nay sinh töû ñaõ döùt
Khoå lôùn luaân hoài dieät
Vì caùc loaøi chuùng sinh
Noùi roäng phaùp cam loä.
Thaàn thoâng maàu nhö theá
Trí tueä raát roäng saâu
Döùt haún khoå sinh töû
Treân heát trong ngöôøi, trôøi
Tuy ñòa vò vua Thaùnh
Khoâng heà ñöôïc lôïi naøy”
Khen ngôïi nhö vaäy roài
Öa phaùp, theâm cung kính
ÔÛ ngoâi vò vua cha
Maø haï mình leã baùi.
Caùc nhaân daân trong nöôùc
Thaáy söùc thaàn thoâng Phaät
Nghe noùi phaùp saâu maàu
Vaø thaáy vua cung kính
Ñeàu chaép tay ñaûnh leã
Cuøng cho laø kyø laï
Nhaøm chaùn ôû tuïc khoå
Ñeàu phaùt taâm xuaát gia.
Caùc vöông töû hoïc Thích
Taâm ngoä ñaïo, chöùng quaû
Ñeàu chaùn vui theá gian
Boû cha meï xuaát gia
A-nan-ñaø, Nan-ñaø
Kim-tyø, A-na-luaät
Nan-ñaø, Baït-nan-ñaø
Vaø Quaân-ñoà-ñaø-na
Caùc vò thöôïng thuû aáy
Vaø nhöõng ngöôøi hoï Thích
Ñeàu vaâng lôøi Phaät daïy
Thoï phaùp, laøm ñeä töû.
Con ñaïi thaàn giuùp nöôùc
Öu-ñaø-di laøm ñaàu
Cuøng vôùi caùc Thaùi töû
Theo thöù lôùp xuaát gia,
Laïi con A-ñeâ-leâ
Teân laø Öu-ba-ly
Thaáy caùc Thaùi töû kia
Con ñaïi thaàn xuaát gia
Taâm caûm tình môû toû
Cuõng thoï phaùp xuaát gia.
Ñöùc vua thaáy thaàn löïc
Caùc coâng ñöùc cuûa con
Töï cuõng vaøo trong doøng
Chaùnh phaùp moân cam loä
Boû daân chuùng vöông vò
AÊn côm ngon thieàn ñònh
Thaûnh thôi tu vaéng laëng
Hoïc tieân ôû cung tu.
Phaät tuøy cô nhieáp hoùa
Doøng hoï, ngöôøi quen roài
Treân ñöôøng saéc maët vui
Thaân thích möøng ñi theo
Ñeán giôø phaûi khaát thöïc
Vaøo thaønh Ca-duy-la
Caùc gaùi trai trong thaønh
Sôï laãn vui noùi raèng:
Taát-ñaït-a-la-ñaø
Hoïc ñaïo thaønh trôû veà
Trong ngoaøi noùi chuyeàn nhau
Lôùn nhoû chaïy ra xem
Trong song, ngoaøi cöûa caùi
Chen nhau gheù maét nhìn
Thaáy thaân Phaät töôùng haûo
AÙnh saùng chieáu röïc rôõ
Ngoaøi ñaép y ca-sa
Trong aùnh saùng chieáu suoát
Nhö vaàng maët trôøi troøn
Trong ngoaøi soi chieáu nhau.
Ngöôøi xem taâm vui möøng
Chaép tay maø rôi leä
Thaáy Phaät khoan thai böôùc
Giöõ thaân, nhieáp caùc caên
Thaân maàu baøy phaùp nghi
Kính tieác theâm buoàn than:
“Caïo toùc huûy töôùng toát
Thaân maëc y hoaïi saéc
Oai nghieâm, daùng khaùc tuïc
Giöõ thaân, maét nhìn thaúng
Leõ ra loïng baùu che
Tay naém cöông roàng bay
Vì sao chaân daãm ñaát
OÂm baùt ñi khaát thöïc
Taøi ñuû phuïc keû thuø
Dung maïo meâ theå nöõ
AÙo ñeïp, ñoäi muõ trôøi
Nhaân daân ñeàu toân kính
Maø sao boû daùng ñeïp?
Buoäc taâm, giöõ hình töôùng
Boû naêm duïc, aùo ñeïp
Ñeå thaân maëc y nhuoäm
Thaáy töôùng gì? Caàn gì?
Boû naêm duïc theá gian
Boû vôï hieàn con yeâu
Thaân moät mình moät boùng.
Khoå thay ngöôøi vôï hieàn
Ñeâm daøi oâm thöông nhôù
Maø nay nghe xuaát gia
Tính maïng vaãn baûo toaøn
Khoâng bieát vua Tònh Phaïn
Coù gaëp con mình chöa?
Thaáy Ngaøi thaân töôùng ñeïp
Thaân khoâng maøng, xuaát gia
Ngöôøi gheùt coøn ñau tieác
Cha thaáy ñaâu yeân ñöôïc?
Con yeâu La-haàu-la
Rôi leä thöôøng thöông nhôù
Gaëp nhau khoâng voã veà
Hoïc ñaïo aáy laøm chi?
Caùc thaày töôùng thoâng thaùi
Ñeàu noùi thaân Thaùi töû
Ñaày ñuû töôùng Ñaïi nhaân
Höôûng loäc khaép boán bieån
Hoâm nay thaáy vieäc naøy
Ñoù ñeàu laø noùi doái.”
Cöù theá huøa nhau doàn
Phaân vaân maø loaïn thuyeát
Taâm Nhö Lai khoâng ñaém
Chaúng möøng cuõng chaúng lo
Töø bi thöông chuùng sinh
Muoán hoï thoaùt ngheøo khoå
Laøm caên laønh theâm lôùn
Vaø vì ñôøi töông lai
Baøy neáp soáng ít muoán
Vaø döùt ñôøi cheâ bai
Vaøo xoùm ngheøo khaát thöïc
Ngon dôû ñeàu thoï duïng
Giaøu ngheøo khoâng choïn nhaø
Ñaày baùt thì veà röøng.