PHAÄT BOÅN HAÏNH KINH (PHAÄT BOÅN HAÏNH TAÙN TRUYEÄN)
QUYEÅN 7
Phaåm 29: ÑAÏI DIEÄT
Thôøi, Phaät cuøng ñaïi chuùng
Ñi ñeán röøng Song thoï
Phaät sai A-nan ñeán
Song thoï baøy giöôøng naèm
Theá Toân lieàn leân voõng
Naèm nghieâng hoâng beân phaûi
Maët höôùng veà phöông Taây
Ñaàu höôùng Baéc, gaùc chaân.
Thôøi Hieàn giaû Tu-baït
Tu nhaân, döùt thaùo taùnh
Muoán gaëp Phaät xin ñoä
Ñeán thöa vôùi A-nan:
“Toâi bieát Thaày trôøi ngöôøi
Saép ñeán luùc Nieát-baøn
Neân nay ñeán khoù gaëp
Bieát roõ taát caû phaùp
Nay muoán xin laøm leã
Laøm sao döùt goác khoå?
Neáu nay khoâng ñöôïc gaëp
Nhö maët trôøi vaøo toái
Xin A-nan thoâng baùo”.
Taâm A-nan buoàn phieàn
Lieàn baûo vôùi Tu-baït:
“Giôø khoâng phaûi luùc gaëp”
Phaät duøng Nhaát thieát trí
Chieáu suoát ngöôøi ñaùng ñoä
Töôùng maïo traêm phöôùc ñöùc
Taâm Töø nhìn Tu-baït
Phaät duøng lôøi eâm dòu
Baûo vôùi A-nan raèng:
“Haõy cho ngöôøi ñoù vaøo
Ta ra ñôøi vì thieän”.
Tu-baït ñöôïc thoûa nguyeän
Raát vui möøng hôùn hôû
Lieàn ñeán choã Ñöùc Phaät
Nhaát ñònh ñöôïc giaûi thoaùt.
Luùc baáy giôø, Tu-baït
Khieâm kính toân Phaät ñöùc
Cuùi mình laøm leã Phaät
Töø toán baïch Theá Toân:
“Thaày tröôùc bieát theá gian
Raèng Ngaøi töø ñaéc ñaïo
Mình ñaõ ñöôïc giaûi thoaùt
Laïi coøn ñoä chuùng sinh
Nguyeän gaëp xin chæ baøy
May ra ñöôïc giaùc ngoä
Neân ñeán leã kính Ngaøi
Chaúng daùm xöng trí löïc”.
Phaät thaáy Tu-baït ñeán
Vôùi loøng raát kính vui
Ñem ñöôøng Hieàn thaùnh noùi
Dieät khoå, baøy voâ vi.
Baáy giôø Tu-baït nghe
Töùc thôøi ñöôïc giaûi thoaùt
YÙ taø meâ giaùc ngoä
Lieàn ñöôïc ñaïo, giaûi thoaùt
Kieán chaáp ñieân ñaûo xöa.
Vì töø sinh töû meâ
Saùu möôi hai ñaûo kieán
Bò theá tuïc nhaän chìm
Vò aáy heát khoâng thöøa.
Baïch y ñöôïc ñaéc ñaïo
Laäu heát thaønh La-haùn
Vöôït bôø, khoâng laïi qua.
Bieát Phaät saép ra ñi
Sinh yeâu thöông khaép ñôøi
Khaùt aùi, caû hai dieät
Dieät yù, caùc khoå keát
Hieåu nhöõng ñieàu Phaät noùi
Lôøi daïy saâu chaân chaùnh
Ñeå döùt taâm nhieãm ñaém
Taâm ñònh khoâng coøn laäu,
Bieát sinh töû coõi theá
Tu-baït tö duy kyõ
Cho theá gian ñoaïn dieät
Nhaõn kieán naøy tröø ngay.
Ñôøi voán laø dieät vong
YÙ bieát nhö vaäy roài
Theá gian coù thöôøng kieán
Taø nghi chôït döùt boû
Ñieàu chaáp giöõ tröôùc ñaây,
Boû taø kieán ñieân ñaûo
Nghe lôøi Phaät chaân thieän
Môû töø taâm thoï trì.
Nhaân vì ôû ñôøi tröôùc
Caùc caên laønh ñaõ tu
Nguyeän vaøo thaønh Neâ-hoaøn
Neân mau choùng giaûi thoaùt,
Ñaõ ñöôïc laønh voâ vi
Tröø toái, giaùc chaùnh chaân
Hieåu maõi phaùp cam loä
Tröø heát caùc traàn lao.
Thôøi, thaáy Phaät Theá Toân.
Muoán boû vaøo vaéng laëng
Vôùi loøng Töø nhìn Phaät
Trong taâm lieàn nghó raèng:
“Ñaùng leõ ta khoâng neân
Nhìn Phaät xaû thoï maïng
Ñuoác saùng khaép theá gian
Choã chuùng sinh nöông töïa
Ban laønh cho taát caû.
Con nguyeän xaû thaân tröôùc
Xin Ñaáng Trôøi trong trôøi
Ngöng xaû thoï giaây laùt”.
Thieän taâm phaùt voâ löôïng
Naêm voùc gieo xuoáng ñaát
Cuùi ñaàu leã chaân Phaät
Sinh taâm ñònh nhö nuùi
Töùc thôøi lieàn choùng dieät
Gioáng nhö maây lôùn giaêng
Möa cam loä tuoân khaép
Taét ngaám löûa ñoàng nhoû.
Phaät truyeàn baûo Tyø-kheo
Cuùng döôøng thaân Tu-baït
Ñeä töû Phaät sau roát
Ñoä vaøo thaønh Neâ-hoaøn.
Nhaân ñoù töïa hoâng phaûi
Naèm leân treân giöôøng ñaây
Muoán xaû boû thaân Phaät
Ñaõ heát soá tuoåi thoï.
Luùc aáy vaøo ñaàu ñeâm
Traêng sao daàn bôùt saùng
Chim thuù trong röøng laëng
Phaät baûo caùc ñeä töû:
“Caùc thaày kính troïng giôùi
Nhö ngoïn ñeøn toân sö
Sau khi Ta rôøi theá
Thuaän theo chôù traùi phaïm
Nhieáp tònh thaân, mieäng, yù
Xaû lôïi caàu an oån
Ruoäng vöôøn, chöùa toâi tôù;
Khoâng kho laãm, laøm vöôøn
Khoâng troàng caùc caây coái
Cuõng chôù gaây toån thöông.
Khoâng ñöôïc vì thaân mình
Xaây vaùch cao, töôøng noåi
Khoâng ngöôùc xem lòch soá
Khoâng hoøa hôïp thuoác thang
Bieát thôøi haïn, tieát thöïc
Söûa mình, khoâng mong kính.
Khoâng töï giaáu loãi xaáu
Khoâng soáng baèng buøa chuù
Khoâng laøm söù cho vua
Khoâng xem töôùng, toát xaáu.
Sau caùc thaày seõ ñuû
Y thöïc vaø thuoác thang
Thöôøng nhieáp taâm bieát ñuû
Chòu khoå, giöõ tieát haïn
Caùc thaày chæ sieâng naêng
Vaâng giöõ giôùi caám naøy
Coäi goác giôùi Cuï tuùc
Neâ-hoaøn ñeàu chuyeân chôû.
Töø ñoù sinh ñònh tueä
Giôùi caám ñuû haøi hoøa
Giöõ gìn cho ñaày ñuû
Trí tueä caøng taêng theâm.
Döùt boû caùc traàn lao
Duyeân naøy ñeán Neâ-hoaøn.
Lôøi naøy aán phong giôùi
Vì ngöôøi bieát giöõ giôùi
Giôùi aáy ñuû khoâng thieáu
Ñaày ñuû khoâng sai soùt
Thì kia laønh thanh tònh
Thoaùt traàn lao vaéng laëng.
Ngöôøi khoâng coù giôùi caám
Thì khoâng phaûi Sa-moân
Vì laäp giôùi caám ñòa
Thaønh Sa-moân kheùo maàu.
Ñaõ ñaày ñuû tònh giôùi
Taâm khoâng theo caùc duïc
Coá gaéng giöõ taâm truï
Nhaãn nhuïc, khoâng khôûi saân,
Nhö traâu ñaønh boû coû
Buoâng lung nghó theo taø
Sai maát giôùi caám tònh
Ñieân ñaûo raát suy hao.
Neáu gaëp phaûi giaëc döõ
Moät ñôøi thaân chòu khoå
Neáu chaïy theo caùc duïc
Ñôøi naøy vaø ñôøi sau
Chòu ñuû caùc khoå ñoäc,
Cho neân chôù theo duïc
Keû möøng khi ñöôïc duïc
Sau aét gaëp khoå to.
Ngöôøi khoâng neân sôï haõi
Löûa höøng höïc ñoát chaùy
Chôù sôï hoå mang ñoäc
Vaø giaëc aùc hung baïo
Haïi ñoaït maïng con ngöôøi
Phaûi sôï yù ngu si
Nhö ngu thaáy nuùi maät
Khoâng nghó naïn naùt thaân.
Nhö voi say khoâng moùc
Nhaûy nhoùt nhö khæ vöôïn
Taâm ngaøy ñeâm theo duïc
Khoâng theo caùc phaùp maàu
Ngöôøi khoâng döùt taâm aáy
Chaân chaúng ñöôïc nghæ ngôi.
Ñaõ ñieàu phuïc ñöôïc taâm
Chaúng taø leäch Neâ-hoaøn.
Ñöôïc aên nhö uoáng thuoác
Khoâng neân nghó chaùn öa
Coù ñöôïc thöùc aên ngon
Cuõng cho thaân khoûi ñoùi.
Cuõng nhö ong huùt hoa
Laáy tinh vò cuûa hoa
Xin aên neân vöøa phaûi
Khoâng ñeå maát kính tin
Khoâng phieàn ngöôøi öa thí
Chôù neân chöùa ñeå nhieàu
Keû cho nhieàu thì chaùn
Chöùa cuûa nhieàu thì meät.
Caùc thaày ngaøy ñeâm sieâng
Phöông tieän neân gaéng leân
Chôù buoâng lung nguû nghæ
Toån hao maïng khoù ñöôïc
Khaép ñôøi bò cheát thieâu
Ai suoát ñeâm nguû yeân
Keû thuø luoân vaây haõm
Khuûng boá ñaâu yeân ñöôïc.
Neân boû caáu traàn lao
Ñöôïc nguû yeân ñeâm daøi
Traàn lao che yeân nguû
Tænh nguû dieät traàn lao.
Hoå theïn laø y phuïc
Chuoãi ngoïc moùc giöõ voi
Ngöôøi khoâng taâm hoå theïn
Caùc ñöùc laønh boû ñi
Ngöôøi coù taâm hoå theïn
Ñoù môùi goïi laø ngöôøi
Maët daøy khoâng bieát theïn
Thì ñoù laø suùc vaät.
Neáu caét rôøi chi theå
Taâm cuõng khoâng roái loaïn
Cuõng khoâng traùi giôùi caám
Mieäng chöûi maéng tuïc taèn
Thì giôùi laø nhaãn nhuïc
Söùc maïnh giôùi laø ñaây.
Khoâng nhòn lôøi thoâ tuïc
Khoâng ñöôïc roát giaûi thoaùt
Maát teân phaùp nhueá hoaïi
Loøng laønh vui keû thuø
Khoâng neân thuaän taâm ñoäc
Phaûi döøng laïi cho mau
Keû thuø cuûa caùc laønh
Khoâng gì qua töùc giaän
Mau mau ñöøng bò duï
Hoaïi giôùi, huûy loøng nhaân.
Taïi gia nhieàu aùi ñaém
Toäi loãi saân khoâng naëng
Giöõ giôùi saân caøng naëng
Nhö nöôùc laïnh ra löûa
Caïo toùc maëc phaùp y
OÂm baùt ñi khaát thöïc
Oai nghi göông cho ñôøi
Khoâng neân coù taâm saân.
Maïn taêng thì laønh giaûm
Ngöôøi taïi gia coøn vaäy
Huoáng xuaát gia lìa ñaém
Ngöôøi ñieàu phuïc taâm ñònh
Phaùp trung bình chaùnh chaân
Khoâng heà coù taø nguïy
Chaùnh phaùp taïo vieäc laønh
Taø nguïy laø doái löøa.
Chöùa cuûa, Thaùnh buoàn lo
Ít muoán laø lìa khoå
Cho neân ñeä töû Ta
Ít caàu theâm caùc laønh.
Caùc thaày phaûi bieát ñuû
Ñoù laø taâm an ñònh
Bieát ñuû, nhaân gian vui
Keû tham, sinh khoå naøn
Giaøu, tham lam thaønh ngheøo
Ngheøo, bieát ñuû thaønh giaøu
Tham rong ruoåi khoâng chaùn
Ngöôøi bieát ñuû ñöôïc thöông.
Ngöôøi muoán caàu giaûi thoaùt
Khoâng nöông choã oàn naùo
Trôøi Ñeá Thích seõ xuoáng
Kính leã Baäc ñoäc cö
Caùc thaày boû thaân aùi
Khoå thaân aùi döøng ngay
Boû nhaø luyeán thaân aùi
Nhö voi giaø sa laày.
Ngöôøi yù chí tinh taán
Moïi vieäc khoâng nghi nan
Tính nöôùc tuy meàm maïi
Chaûy hoaøi xuyeân thuûng ñaù
Keùo löûa maø ngöng nghæ
Khoâng theå ñöôïc löûa ñaâu!
Sieâng keùo thì tìm löûa
Tinh taán gaëp löûa mau
Neân phaûi laäp tinh taán
Höôùng veà cöûa Neâ-hoaøn.
Taø traùi ñaïo voâ vi
Caùc thaày chôù neân laøm
Giöõ chí khoâng laàm loaïn
Caùc taø khoâng ñöôïc vaøo.
Baïn Sa-moân giöõ chí
Thaát chí maát caùc laønh
Chí maëc giaùp tröôïng ñuû
Ñòch ñaâu theå thaéng ñöôïc
Loøng chuyeân maëc giaùp ñöùc
Traàn lao khoâng theå thaéng.
Ngöôøi chuyeân tinh ñònh yù
Hieåu roõ ñôøi töû sinh
Cho neân phaûi ñònh yù
Ñònh yù, khoå khoâng sinh,
Nhö muoán qua doøng nöôùc
Nöông caàu noåi baéc sang
Muoán qua taát caû khoå
Ñònh yù, thuyeàn baäc nhaát.
Neáu caùc thaày lìa tueä
Nay coá baøy theá phaùp
Coù vaäy thì ñöôïc ñoä
Phaùp ngoaøi thì khoâng thích
Khoâng goïi laø boû nhaø
Giaùp, thuoác hay lôïi khí
Thuyeàn beø qua soâng nöôùc
Tueä ñöa qua sinh töû.
Cho neân thöôøng nghe phaùp
Phaûi theo lôøi daïy phaùp
Baäc tueä coù chaùnh kieán
Ngöôøi khoâng tueä toái taêm.
Taâm chaïy theo traàn lao
Seõ khoâng ñöôïc giaûi thoaùt
Ngöôøi xeùt muoán caàu ñoä
Sieâng döùt boû traàn lao
Sa-moân phaûi ñieàu taâm
Döùt boû taâm buoâng lung
Taâm vua trôøi ñieàu laïc
A-tu-luaân thì khoâng.
Ta daïy caùc thaày thieän
Caùc thaày phaûi sieâng tu
Laäp ra nhieàu phöông tieän
Ñeå giuùp ñeán Neâ-hoaøn.
Giöõa nuùi non vaéng laëng
Nhaø raûnh rang röøng saâu
ÔÛ ñoù tu ñònh yù
Ta ñi khoâng haän loøng.
Thaày thuoác ñem heát thuaät
Hoøa hôïp nhieàu thuoác thang
Ngöôøi beänh uoáng ñöôïc khoûi
Thuoác khoâng uoáng taïi mình;
Ñaïo Sö daãn ñöôøng chaùnh
Ngöôøi theo khoâng lo laéng
Ngöôøi sai laàm bò toån
Chaúng ñoaùi hoaøi caùc naïn.
Ta ñaõ vì caùc thaày
Giaûng noùi boán Chaùnh ñeá
Keû coøn nghi thì hoûi
Nay laø luùc hoûi han.”
Luùc Phaät leänh nhö vaäy
Ñeä töû laëng khoâng thöa
A-na-luaät nghó bieát
ÔÛ giöõa ñaïi chuùng thöa:
“Maët trôøi coù theå laïnh
Traêng coù theå noùng leân
Boán ñeá chaân chaùnh naøy
Khoâng bao giôø sai chaïy.
Khoå ñeá, khoå böùc baùch
Duyeân aùi thì khoå sinh
Lôøi caùc Phaät noùi ra
Dieät taän ñeá, dieät aùi
Taùm ñöôøng chaùnh cam loä
Vaéng laëng laø Neâ-hoaøn.
Bieát chuùng Sa-moân naøy
Phaät cuoái cuøng ñaõ ñoä
Ngöôøi chöa ñoä trong hoäi
Treû giaø môùi vaøo ñaïo
Phaät noùi sô La-haùn
Nhö ñöôøng toái saùng loøa
Hoï ñaõ ñöôïc giaûi thoaùt
Ra khoûi voøng soáng cheát
Hoï ñeàu mang bi haän
Thaày dieät sao quaù nhanh.”
Phaät nghe lôøi chaùnh ñeá
Cuûa Na-luaät nhö vaäy
Muoán kieân ñònh yù chuùng
Töø bi noùi lôøi naøy:
“Giaû söû coù kieáp thoï
Roài cuõng seõ cuøng taän
Ta ñem laønh ban ñuû
Soáng laâu ñeå laøm gì?
Treân trôøi vaø döôùi theá
Keû ñaùng ñoä ñaõ ñoä
Nöûa ñoä, nöûa baøy ñaïo
Chuyeån giaùo phaùp ñöôïc truï.
Caùc thaày phaûi töï cheá
Khoâng caàn nhôù nghó ta
Chæ sieâng noùi phöông tieän
Khoâng gaëp khoå chia lìa,
Duøng ñeøn tueä tröø toái
Bieát ñôøi khoâng beàn chaéc
Ruõ troïn loøng vui veû
Gioáng nhö heát hoaïn naïn.
Ngöôøi trí thoaùt hung suy
Xa lìa keû teä aùc
Boû ñöôïc hai hoïa aáy
Thì ñaâu coù aâu lo?
Caùc thaày sieâng tu thieän
Taát caû roài seõ cheát
Ta vaøo thaønh Neâ-hoaøn
Baây giôø ñaõ ñeán luùc
Baáy giôø haønh xaû thoï
Laø lôøi cuoái cuûa Ta”.
Luùc aáy Phaät tö duy
Thieàn ly duïc baäc nhaát
Xuaát thieàn baäc nhaát roài
Tö duy thieàn ñeä nhò
Traûi boán thieàn nhö theá
Nhö theá traûi qua khaép
Qua laïi trong chín thieàn
Thuaän nghòch taän ñaàu moái.
Theá Toân, Trôøi trong trôøi
Trôû laïi thieàn baäc nhaát
Ra khoûi thieàn baäc nhaát
Trôû laïi ñeán Töù thieàn
Khi Phaät tö duy kyõ
Nghòch thuaän traûi thieàn quaùn
Laïi töø ñaây xuaát thieàn
YÙ Ngaøi hôi chaán ñoäng
Sau ñoù xaû thoï haønh
Chôït vaøo thaønh Neâ-hoaøn.
Phaät vöøa xaû thoï haønh
Ñaát rung chuyeån saùu caùch
Khoâng trung coù ñuoác lôùn
Nhö kieáp taän löûa chaùy
Boán phöông löûa chaùy lôùn
Gioáng nhö A-tu-la
Ñoát trôøi, röøng, caây, ñaàm
Goïi laø AÙi Taän Laïc
Möa ñaù to coõi aáy
Chôùp saùng nhö phun löûa
Khaép ñôøi nhö löûa lôùn
Saám reàn raát ñaùng sôï
Gioù buïi muø noåi leân
Caây gaõy, nuùi baêng ñoå
Gioáng nhö gioù kieáp taän
Gaõy ñoå naùt voâ haïn.
Maët trôøi khoâng aùnh saùng
Traêng sao ñeàu toái ñen
Nhaät nguyeät ñeàu khoâng saùng
Gioáng nhö bò phuû buøn
Ñoâng, Taây khoâng phaân bieät
Khoâng bieát ñöôïc ngaøy ñeâm
Theá gian toái truøm khaép
Soâng nöôùc chaûy ngöôïc doøng.
Phaät naèm beân Song laâm
Buoàn caûm hoa rôi ruïng
Soâng ngoøi nöôùc ñeàu noùng
Gioáng nhö noài nöôùc soâi
Song thoï vì ñoù heùo
Nghieâng che thaân Theá Toân.
Vua roàng naêm ñaàu lôùn
Ñau buoàn thaân buoâng daøi
Hoaëc buoàn baõ nhìn Phaät
Khoùc loùc maét ñeàu ñoû
Töùc thôøi phun hôi noùng
Xoâng hôi ñoäc khoâng löôøng
Ñoát noùng coå hoïng aáy
Nhö nhaû hoaïn trong loøng
Thaáy ñôøi ñeàu voâ thöôøng
Töï ngaên, trôû öu saàu
Töï yù vua theo ñeán
Nieäm Phaät ngaên khoùc gaøo.
Caùc vua trôøi Tònh cö
Hieåu ñaïo, taâm ñieàu ñònh
Laëng yeân khoâng khoùc gaøo
Thöông ñôøi hoaëc sinh dieät
Thaàn Chaáp laïc baäc nhaát
Thaàn Ñaïi löïc Long vöông
Thieân thaàn AÙi troïng phaùp
Bi caûm chaät hö khoâng
Khaép nôi buoàn che kín
Thaûm thöông chöôùng khaép cuøng
Tieáng lôùn cuûa caùc loaïi
Ñaày khaép caû theá gian.
Ma ñaõ ñöôïc toaïi nguyeän
Cuøng aùc binh vui möøng
Vuõ ñieäu nhö saám ñoäng
Ñuû loaïi tieáng lôùn vang
Keâu to truyeàn leänh raèng:
“Cöôøng ñòch chuùa ta vong
Töø nay ai coù theå
Vöôït qua caûnh giôùi naøy.”
Caây Phaät ñöùc gaõy ñoå
Nhö voi lôùn gaõy ngaø
Nhö nuùi cao suïp ñoå
Traâu lôùn söøng rôi roài.
Nay Phaät xaû thoï maïng
Caùc trôøi, ngöôøi theá gian
Khoâng coøn choã quy ngöôõng
Maát caây nöông nhö vaäy.
Nhö hö khoâng khoâng nhaät
Nhö nöôùc maát kho taøng
Nhö ao hoa phuû söông
Caùc hoa ñeàu toån thöông,
Theá Toân xaû thaân maïng
Laëng aån vaøo Neâ-hoaøn
Taát caû loaøi höõu hình
Khoâng khoûi maát tinh vinh.