📜 Giảng Sư
Kho kinh › Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)

T015 BD VI 201-Q5 Đại Trang Nghiêm Kinh Luận

Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo) · 38,757 ký tự · ~35 phút đọc
🏠 📜

ÑAÏI TRANG NGHIEÂM KINH LUAÄN QUYEÅN 5

CHÖÔNG 23 Neáu ngöôøi gaàn guõi baïn laønh coù trí tueä seõ giuùp cho thaân taâm ngöôøi aáy ñeàu thanh tònh. Ñoù goïi laø baäc Tröôïng phu chaân thaät, hieàn thieän. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, coù thaày Tyø-kheo theo thöù lôùp khaát thöïc, ñeán nhaø moät vò ñaïi Baø-la-moân. Luùc gaëp thaày Tyø-kheo kia roài, thì trong nhaø cuûa ñaïi Baø-la-moân bao nhieâu nhaø cöûa, coät keøo ñeàu bò gaõy ñoå, vaïi nöôùc nöùt beå, traâu boø ñöùt daây chaïy töù tung. Vò Baø-la-moân noùi: –Chaúng bieát ñaây laø ñieàu khoâng laønh gì! Chæ coù ngöôøi khoâng toát vaøo nhaø ta môùi coù hieän töôïng kyø quaùi nhö theá. Thaày Tyø-kheo nghe vaäy lieàn ñaùp: –OÂng coù thaáy trong nhaø oâng nhöõng ñöùa treû gaày coøm bò buïng tröôùng, maët maøy phuø thuûng chaêng? Vò Baø-la-moân noùi: –Toâi ñaõ thaáy töø tröôùc roài. Vò Tyø-kheo lieàn noùi: –Trong nhaø oâng coù con quyû Daï-xoa nöông naùu ñeå nuoát tinh khí ngöôøi. Vì theá laøm cho caùc ñöùa treû trong nhaø naøy coù nhöõng chöùng beänh nhö vaäy. Nay, quyû Daï-xoa vì sôï ta neân chaïy troán, laøm cho coät keøo gaõy ñoå, vaïi nöôùc trong nhaø oâng bò nöùt beå vaø traâu boø bò ñöùt daây suùt chuoàng. Vò Baø-la-moân hoûi: –OÂng coù oai löïc gì? Tyø-kheo ñaùp: –Ta nhôø gaàn guõi giaùo phaùp Ñöùc Nhö Lai môùi coù oai löïc naøy vaø laøm cho quyû Daïxoa khieáp sôï nhö vaäy. Ngöôøi Baø-la-moân laïi hoûi: –Theá naøo laø giaùo phaùp cuûa Nhö Lai ? Baáy giôø vò Tyø-kheo laàn löôït noùi veà nhöõng lôøi daïy raên trong Phaät phaùp khieán cho vôï choàng vò Baø-la-moân nghe xong, taâm yù giaûi ngoä, chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn. Vò Baø-la-moân lieàn noùi keä: Laønh thay! Baäc ñöùc cao Kheùo noùi phaùp chaân thaät Lôøi Phaät loït vaøo tai Ñi vaøo nhaø taâm con Khieán nhaø con an oån. Xin che chôû cho con Hoâm nay con cuùi xin Nghe ít ñieàu con noùi:

Phaù nhaø taâm cuûa con

Beû gaõy xaø ngu si

Kheùo vì con xua ñuoåi

Daï-xoa nuoát coâng ñöùc

Tröø La-saùt taø kieán.

Vaïi meâ laàm, troäm cöôùp

Nöôùc thaân kieán ñaày traøn

Nay ñaõ bò phaù vôõ,

Ngheù khôø chaïy töù tung

Keùo döùt daây voâ minh

Caùc vieäc vöøa thaáy qua

Ñeàu gom ñuû trong con.

Caùc saéc gioáng nhö göông

Hình boùng hieän trong ñoù

Sinh töû töø voâ thæ

Chöa töøng coù vieäc naøy!

Nay con nhôø aân thaày

Môùi bieát boán Thaùnh ñeá

Ñöôïc gaëp thieän tri thöùc

Ñuû duyeân gaëp gôõ nhau

Döùt tham trong taâm con

Tröø quyû trong nhaø con.

Ñaõ truyeàn laâu ôû ñôøi

Boán Vi-ñaø noùi raèng:

Neân cuùng teá thaät lôùn

Caùc thöù vaät trang nghieâm

Ñaày ñuû ôû treân ñaøn,

Caùc soâng lôùn haèng haø

Taém goäi tröø toäi loãi

Mau ñöôïc sinh coõi trôøi

Con tu haønh xöa nay

Chöa töøng ñöôïc quaû baùo

Nhöng con khoâng theå bieát

Chaéc chaén ñöôïc hay khoâng!

Cuùng teá vaø taém goäi

Khoâng baèng gaàn baïn laønh

Nay con gaàn baïn laønh

Môùi ñöôïc quaû chöùng naøy

Khoâng sinh vaø khoâng cheát

Giaûi thoaùt ñeán Nieát-baøn

Lìa haún nôi sôï haõi.

Chaúng phaûi caàu cuûa baùu

Nöông oai theá cuûa vua

Nhaûy vöïc, thaân nöôùng löûa,

Trôøi muøa ñoâng laïnh buoát

AÙo moûng giaù reùt thaân,

Khi muøa haï noùng böùc

Nöôùng thaân naêm nguoàn nhieät,

Löûa noùng vaø gai goùc

Naèm nguû ôû treân ñoù,

Vöôït nuùi, qua bieån roäng

Teá löûa vaø ñoïc chuù

Nhöõng khoå haïnh nhö vaäy

Khoâng theå ñöôïc Nieát-baøn.

Chæ coù tu thieàn trí

Giôùi, vaên vaø tinh chuyeân

Nhöõng phaùp söï nhö vaäy

Töø ñaâu maø ñaït ñöôïc

AÉt nhôø thieän tri thöùc

Sau môùi ñöôïc ñaày ñuû.

 CHÖÔNG 24 Neáu ngöôøi laøm ñieàu aùc ñaùng lyù phaûi ñoïa vaøo ñòa nguïc, nhöng gaëp Thieän tri thöùc, hoï coù theå tieâu tröø toäi loãi, ñöôïc sinh leân coõi trôøi, coõi ngöôøi. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, coù ngöôøi teân Ba-ca-lôïi, ñeán vuøng trung thoå nöôùc Thieân truùc. Baáy giôø vua nöôùc Thieân truùc lieàn cho ngöôøi ñoù laøm tröôûng laøng. Luùc aáy, trong laøng nhieàu vò Baø- la-moân coù ngöôøi gaàn guõi, hoï noùi cho tröôûng laøng nghe veà saùch La-ma-dieân. Laïi saùch Baø- la-tha cho raèng: Ngöôøi cheát nôi chieán tröôøng seõ ñöôïc sinh leân coõi trôøi. Ngöôøi nhaûy vaøo löûa cheát cuõng ñöôïc sinh leân trôøi. Laïi keå nhieàu thöù khoaùi laïc treân coõi trôøi. Vaên chöông nhöõng thöù saùch naøy raát hay vaø boùng baåy, khieán cho oâng tröôûng laøng nghe xong, taâm yù rung ñoäng nghó raèng: “Chaéc chaén laø coù vieäc aáy”. OÂng ñaøo moät caùi hoá löûa chaát ñaày cuûi thôm vaø cho môøi caùc Baø-la-moân ñeán. Moïi ngöôøi nhoùm hoïp ñeán choã hoäi. Luùc oâng tröôûng laøng saép nhaûy vaøo löûa, oâng ta coù quen moät thaày Tyø-kheo hoï Thích. Thaày Tyø-kheo ñeán nhaø tröôûng laøng, thaáy trong nhaø oâng trang hoaøng, söûa soaïn nhieàu thöù. Thaày Tyø-kheo hoûi: –OÂng muoán laøm gì? Vò tröôûng laøng ñaùp: –Toâi muoán sinh leân coõi trôøi. Vò Tyø-kheo hoûi: –Laøm sao oâng ñi ñöôïc? –Toâi nhaûy xuoáng hoá löûa seõ ñöôïc sinh leân coõi trôøi ngay. Thaày Tyø-kheo laïi hoûi: –OÂng coù bieát ñöôøng leân trôøi chaêng? OÂng ta traû lôøi: –Toâi khoâng bieát. Vò Tyø-kheo noùi: –Neáu oâng khoâng bieát thì laøm sao ñi ñöôïc? Khi oâng ñi töø moät ngoâi laøng naøy ñeán moät ngoâi laøng khaùc coøn caàn coù ngöôøi chæ daãn môùi bieát ñöôøng, huoáng gì con ñöôøng leân

trôøi xa xaêm dieäu vôïi, phaûi maát ba traêm ba möôi saùu vaïn daëm môùi leân ñeán taàng trôøi Ñaolôïi. Neáu khoâng coù ngöôøi daãn ñöôøng, laøm sao coù theå ñeán ñöôïc coõi trôøi kia? Neáu treân coõi trôøi laø vui thì sao vò Thöôïng toïa Baø-la-moân kia tuoåi ñaõ giaø laïi ngheøo thieáu taøi vaät, vôï oâng cuõng giaø vaø maët muõi xaáu xí, coù gì ñeå maø öa thích, laïi khoâng daãn vôï cuøng leân coõi trôøi? Baáy giôø vò tröôûng laøng nghe thaày Tyø-kheo noùi, beøn nghó: “Neáu nhaûy vaøo haàm löûa ñöôïc sinh leân coõi trôøi thì taïi sao ngöôøi Baø-la-moân kia khoâng cuøng ñi vôùi ta? Vì sao? Vì Baø-la-moân kia ñang soáng trong caûnh ngheøo naøn khoán khoå, ñaâu coù gì ñaùng öa tieác. Ñaùng leõ oâng ta neân boû caûnh khoå naøy ñeå ñeán coõi trôøi an vui kia. Neáu oâng ta khoâng ñi töùc laø muoán löøa doái vaø muoán gieát haïi ta”. Nghó xong, vò tröôûng laøng lieàn tieán ñeán naém tay vò Thöôïng toïa Baø-la-moân ñònh cuøng nhaûy vaøo löûa ñeå ñöôïc sinh leân coõi trôøi, nhöng ngöôøi Baø-la-moân ghì laïi khoâng chòu ñi. Vì sao? Vì nhöõng ngöôøi Baø-la-moân naøy chæ vì tieàn cuûa maø ñeán choã hoäi naøy. OÂng tröôûng laøng thaáy ngöôøi Baø-la-moân naøy khoâng muoán nhaûy vaøo löûa, beøn noùi keä: Nghe noùi treân coõi trôøi Thuù vui khoâng keå heát Thaáy cuûa sinh tham ñaém Nhìn Ñoâng maø queân Taây. Ñem taát caû nhöõng vaät Coù ñöôïc ôû trong nhaø Saùnh vôùi vaät coõi trôøi Cuõng nhö ñem haït caûi Saùnh vôùi ngoïn nuùi Thaùi. Neáu ngöôøi soáng ít muoán Taâm khoâng heà tham ñaém. Nay toâi xeùt thaáy oâng Löûa tham ñaém haãy höøng Neáu khoâng duøng phuï nöõ Troâng giöõ vôï xaáu giaø Maø ñeán nôi hoäi naøy Vì tham caàu tieàn cuûa Ñeå cung caáp gia ñình, Hoaëc yeâu meán con caùi Khoâng muoán sinh coõi trôøi. Tính söùc sinh Thieân kia Giuùp con oâng quaù ñuû Khoâng bieát ñöôøng leân trôøi Vì sao khieán toâi ñi? Neáu bieát ñöôøng leân trôøi Sao khöïng laïi khoâng ñi Sao laïi thích daïy ngöôøi Muoán cho ta vaøo löûa? Hoaëc tham taøi saûn ta Muoán ñöôïc chia laáy duøng. Vì sao khoâng thöông xoùt

Quaù khoå môùi nhö vaäy

Hoaëc do oaùn ñôøi tröôùc

Haún laø nhieàu doái gian.

Laøm baïn vôùi thaàn cheát

Khuyeân ta sinh coõi trôøi

Ñöa ta veà coõi cheát

EÙp buoäc ta vaøo löûa,

Daïy ngöôøi xa gia ñình

Tu haønh phaùp khoå haïnh

Nhaûy xuoáng vöïc, vaøo löûa

Nhòn ñoùi chaúng uoáng aên

Xeùt yù chæ lôøi daïy

Muoán gia moân chaám döùt.

Caùc Baø-la-moân naøy

Öa laøm vieäc saùt haïi

Theá neân ta lìa boû

Trôû veà nöông phaùp Phaät.

Phaùp Phaät ñaïi Töø bi

Khoâng toån haïi chuùng sinh

Löûa lôùn ñoát röøng nuùi

Höôu nai ñeàu troán chaïy

Do vì yeâu taùnh maïng

Tìm kieám nôi maùt meû

Nay ta cuõng nhö vaäy

Chaân thaønh mong cöùu giuùp.

Baáy giôø thaày Tyø-kheo thaáy taâm cuûa Ba-ca-lôïi ñaõ chaùn boû caùc Baø-la-moân vaø raát kính tin Tam baûo, beøn khen ngôïi:

–Laønh thay! Laønh thay! OÂng laø ngöôøi laáy trí tueä laøm sinh maïng. Hoâm nay oâng môùi ñuùng laø ñang ñi treân con ñöôøng veà coõi trôøi.

Thaày noùi keä:

Lôøi Phaät ñeán coõi trôøi

Vaø ñeán ñöôøng giaûi thoaùt

Lôøi naøy chaéc chaén ñeán

Giöõa chöøng chaúng sai laàm.

Nhaát Thieát Trí daïy ñaïo

Töôùng roäng löôïc khaùc nhau

Lôøi chaân thaät voâ haïi

Thí haøng phuïc caùc caên.

Ñaïo naøy vaø Thieân ñaïo

Chaúng haønh caùc khoå haïnh

Nhaûy vöïc, vaøo löûa thaûy

Ñieàu naøy chính thaät laø

Duyeân ñöa ñeán söï cheát

Chaúng phaûi nhaân giaûi thoaùt.

Thuôû xöa ngöôøi soáng laâu

Chö Tieân cuõng soáng laâu

Vì nhaøm chaùn thaân naøy

Khoâng muoán ôû ñôøi laâu

Sôùm tu caùc thieàn ñònh

Döùt buoäc raøng coõi Duïc,

Töï bieát boû thaân naøy

AÉt sinh leân coõi Phaïm

Khoâng do ñoù maát maïng

Nhaûy xuoáng vöïc, vaøo löûa

Do ñoù bò maát maïng.

Ñöôïc sinh leân coõi Phaïm

Thieàn ñònh döùt laäu keát

Ñöôïc sinh leân coõi Phaïm

Khoâng do nhaûy vöïc, löûa

Ñöôïc sinh leân coõi trôøi

Kia coù Tieân ñoàng baïn

Duøng maét trôøi quaùn saùt

Cheát vaäy sinh veà ñaâu?

Thaáy sinh coõi trôøi Phaïm

Tröôùc thaáy nhaûy vöïc cheát.

Cho raèng sinh coõi trôøi

Keû ngu khaùc khoâng thaáy

Töôûng raèng nhaûy vöïc löûa

Ñöôïc sinh leân coõi Phaïm

Neân sinh taø kieán laàm.

Caùc Baø-la-moân khaùc

Ngu si khoâng trí tueä

Chaúng quaùn, tu thieàn ñònh

Döùt boû caùc keát söû

Chæ thaáy nhaûy vöïc, löûa

Cho raèng ñöôïc sinh Thieân.

Do hoaëc ñieân ñaûo naøy

Soaïn ra caùc kinh luaän

Keû ngu ñeàu tin nhaän

Nhaûy xuoáng vöïc, vaøo löûa.

Ngöôøi trí kheùo quaùn saùt

Boû vieäc ñoù khoâng laøm

Tu haønh caùc phaùp laønh

Laáy laøm Nhaân, Thieân ñaïo.

Nhaûy vöïc vaøo löûa thaûy

Chaúng phaûi tu haïnh laønh

Maø ñöôïc thoaùt söï cheát

Chaúng phaûi nhaân sinh Thieân.

Thaân taâm nöông phaùp Phaät

Ñoù laø ñaïo Nieát-baøn

Theo ngoaïi ñaïo laøm gì

Luoáng khoå, khoâng keát quaû

Khuaáy nöôùc mong ñeà-hoà

Nhoïc nhaèn nhöng khoâng ñöôïc!

 CHÖÔNG 25

Ngöôøi tu haïnh boá thí traùnh khoûi ñöôïc taùm thöù tai aùch. Neáu ai caát chöùa cuûa caûi, vaät baùu thì gaëp nhieàu tai aùch. Ngöôøi hieåu bieát tu haïnh boá thí thaät laø beàn chaéc.

Toâi töøng nghe:

Thuôû xöa, coù moät vò vua traùch phaït moät ngöôøi thöông buoân:

–Haõy vieát tôø trình cho ta veà taát caû taøi saûn cuûa ngöôi coù.

Ngöôøi thöông buoân trôû veà nhaø suy nghó: “Ta haõy ñem nhöõng vaät ñaõ boá thí töø tröôùc ñeán nay töø vieäc boá thí cho nhöõng keû aên xin moät böõa aên, cho ñeán taát caû nhöõng thöïc phaåm rau ñaäu, maø ta ñaõ boá thí cho chim choùc vaø muoân thuù ghi vaøo tôø trình daâng vua”.

Nhaø vua xem xong lieàn hoûi:

–Nhöõng chuyeän nhö theá ngöôi ghi cheùp laïi laøm gì?

Ngöôøi ñi buoân ñaùp:

–Tröôùc ñaây ñaïi vöông coù ra leänh: Toâi phaûi laøm tôø trình taát caû cuûa caûi, taøi saûn cuûa toâi coù cho ngaøi xem, maø taøi saûn cuûa toâi laø nhöõng thöù ghi trong tôø trình naøy ñaây.

OÂng noùi keä:

Taøi saûn cuûa naêm nhaø

Nay ñeàu ôû trong nhaø

Nhöõng gì ghi trong ñieäp

Khoâng ai chieám ñoaït ñöôïc,

Caùc vaät ghi trong ñieäp

Giaëc, vua vaø nöôùc, löûa

Ñeàu khoâng xaâm phaïm ñöôïc.

Duø baûy maët trôøi moïc

Tu-di vaø bieån lôùn

Taát caû ñeàu tan chaûy

Nhöõng vaät boá thí aáy

Khoâng bò ñoát chuùt naøo.

Tieàn taøi gôûi cha meï

Anh em vaø chò em

Taát caû caùc baïn thaân

Thaûy ñeàu seõ maát ñi

Chæ coù vaät boá thí

Khoâng bao giôø hao maát.

Thí laø boû vaøo kho

Ñôøi ñôøi maõi theo ta

Thí laø baïn raát thaân

Chaúng ai phaù hoaïi ñöôïc.

Bieån lôùn ngheøo naøn kia

Thaät laø ñaùng sôï haõi

Thí laø thuyeàn vöõng chaéc

Chæ coù ngöôøi boá thí

Ñöôïc qua ñeán bôø kia

Ta bieát quaû baùu thí

Cho neân noùi khoâng sôï.

Ñieäp naøy laø taøi saûn

Cuûa baùu coù trong nhaø

Laø thuoäc veà naêm nhaø

Theá neân khoâng daùm trình

Noùi laø thuoäc cuûa toâi.

Nhaø vua nghe keä sinh taâm vui möøng, khen ngôïi:

–Laønh thay! Ngöôi xöùng ñaùng laø ngöôøi cao ñeïp. Nay, ta khoâng duøng cuûa caûi nhaø ngöôi. Nhö lôøi ngöôi noùi, boá thí chính laø taøi saûn cuûa ngöôi, coøn nhöõng taøi saûn khaùc ñeàu laø cuûa chung.

Khi ñoù vua lieàn noùi keä:

Neáu ngöôøi haønh boá thí

Töï tay mình trao cho

Neân phaùt taâm vui möøng

Chôù sinh yù aên naên

Theá neân ñôøi vò lai

Sinh trôøi, ngöôøi höôûng vui.

Taát caû caùc taøi vaät

Maét thaáy laø cuûa mình

Phaân taùn thuoäc naêm nhaø

Neáu khoâng voäi cho ngay

Thì khoâng ai xaâm ñoaït.

Neáu keo kieät khoâng thí

Cuoái cuøng bò ngöôøi ñoaït

Hieän taïi bò tieáng xaáu

Ñôøi sau thöôøng ngheøo thieáu

Ñoù laø ngu si nhaát.

Thaáy nhaø cöûa cuûa ngöôøi

Cuøng taøi saûn cuûa hoï

Cheát ñi, ngöôøi khaùc höôûng

Moät chuùt chaúng mang theo

Maét thaáy vieäc nhö vaäy

Khoâng theå sinh chaùn gheùt.

Haõy mau boû cuûa caûi

Vì noù khoâng thuoäc ai

Chæ coù tu boá thí

Luùc cheát buoâng taát caû

Chaúng coù gì theo ta

Nhaát ñònh phaûi lìa boû

Nhöng khoâng mong baùo thí

Vì thaáy vieäc nhö vaäy

Ngöôøi trí neân boá thí.

Hai vieäc ñeàu goïi thí

Phaûi neân töï thí cho

Ñaøn-vieät nhö voi lôùn

Beán bôø doøng thôm chaûy

Ñaøn-vieät hieåu bieát aáy

Lôïi ích coâng ñöùc ñaày

Ñöôïc ngöôøi ñôøi khen ngôïi.

Keû nhieàu cuûa boûn seûn

Bò ngöôøi ñôøi cheâ cöôøi

Hoaëc ngöôøi coù tieàn taøi

Thaáy keû xin ngoaûnh maët

Tuy coù nhieàu cuûa baùu

Vaãn goïi ñoù ngheøo naøn.

Ngöôøi thí tuy khoå ngheøo

Vaãn ñöôïc goïi giaøu coù

San tham tuy nhieàu cuûa

Khoâng thoaùt khoûi hoïa ngheøo.

Ñaøn-vieät boá thí nöôùc

Röûa buïi tham trong taâm

Boûn xeûn khoâng quaû laønh

Daãn ñeán ñöôøng sinh töû

AÉt ñoïa hoá hieåm saâu,

Bao nhieâu caùc baùu vaät

Voi, ngöïa laãn traâu, deâ

Khi thöùc ñi, khí döùt

Taát caû ñeàu boû ñi

Saép cheát sinh khoå naõo

Vì vaäy, taâm quyeán luyeán

Sôï haõi, raát khoå naõo.

Ngöôøi tu thí khi cheát

Vui veû khoâng aên naên.

Tham ganh, ngöôøi trí cheâ

Ngöôøi thí, duø ngheøo, giaøu

Thöôøng ñöôïc söï vui söôùng

Boûn seûn nhö goø maû

Ngöôøi ñeàu muoán laùnh xa

Ngöôøi tham tuy coøn soáng

Cuõng ñoàng nhö ngaï quyû.

Boá thí ñöôïc ngôïi khen

Taát caû ñeàu toân kính

Ngöôøi hieåu bieát meán thöông

Qua ñôøi sinh coõi trôøi

Moïi ngöôøi ñeàu thöông mình

Vì sao khoâng boá thí?

Boá thí, laø baïn laønh

Tö löông toát ñeïp nhaát

Khoâng duøng xe ngöïa chôû

Taát caû nhöõng ngöôøi haàu,

Thí, kho baùu bieát ñi

Caàu noái beán ñôøi sau

Boá thí döùt caùc naïn

Naêm nhaø khoâng xaâm ñoaït

Coù ngöôøi naøo yeâu mình

Maø khoâng tu boá thí!

Neáu thí traêm ngaøn muoân

Ñôøi sau ñöôïc chuùt ít

Coøn phaûi tu boá thí

Huoáng hoà boá thí ít

Laïi ñöôïc phöôùc baùo nhieàu

Theá neân ngöôøi hieåu bieát

Haõy neân tu boá thí.

 CHÖÔNG 26

Neáu ñöôïc nghe chaùnh phaùp thì coù theå côûi môû söï troùi buoäc. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, taïi nöôùc Ñöùc-xoa-thi-la, coù ngöôøi toäi kia bò nhoát trong Taêng phöôøng. Vaøo ban ñeâm, khi chuùng Taêng noùi phaùp, ngöôøi ñoù vaøo trong Taêng, theo thöù töï ngoài nghe phaùp. Coù moät vò Tyø-kheo giaûng kinh Sinh Töû Thuaän Nghòch. Kinh ghi: “Phaät baûo caùc Tyø-kheo: Ngöôøi phaøm ngu khoâng nghe chaùnh phaùp, khoâng bieát saéc, khoâng bieát saéc taäp, khoâng bieát saéc vò, khoâng bieát tai haïi cuûa saéc, khoâng bieát thoaùt khoûi saéc, khoâng bieát nhaøm chaùn saéc. Taát caû chuùng sinh nhö thaät khoâng bieát tai haïi loãi laàm nhö theá. Neáu bò saéc troùi buoäc, môùi ñuùng thaät laø bò troùi buoäc. Sao goïi laø saéc troùi buoäc? Ñoù laø nhìn ngaém söï xinh ñeïp goïi laø saéc troùi buoäc. Ngöôøi bò saéc troùi buoäc töùc laø trong taâm ñeàu bò troùi buoäc. Saéc naøy ôû trong sinh töû khoâng bieát coäi goác, doøng soâng sinh töû meânh moâng chaúng bieát nôi naøo laø bôø beán. Khoâng bieát thoaùt khoûi sinh töû, soáng trong sinh töû bò nhöõng söï buoäc raøng troùi buoäc thaân ñôøi naøy cho ñeán caû ñôøi sau.” Khi aáy, ngöôøi toäi bò nhoát nghe thaày Tyø-kheo noùi phaùp naøy, suy nghó nghóa lyù, ghi nhôù khoâng queân vaø ñoïc tuïng thoâng suoát. Moät hoâm, nhaø vua sai ngöôøi môû troùi cho oâng ta. Taát caû baø con baïn beø nghe tin ñeàu ñeán thaêm vieáng, hoûi han, chuùc möøng oâng ñöôïc ñöôïc thoaùt khoûi söï giam caàm. OÂng beøn noùi keä: Ngöôøi thaáy toâi thoaùt toäi Thaêm hoûi sinh vui möøng Keû phaøm phu ngu si Buoäc raøng maõi chöa côûi, Saéc troùi buoäc phaøm phu Buoäc raøng caû naêm aám

Soáng raøng buoäc vaät chaát

Cheát cuõng coøn buoäc raøng

Ñôøi naøy ñeán ñôøi sau

Chöa bao giôø thoaùt khoûi

Trong luaân hoài troùi buoäc

Maõi maõi chòu töû sinh.

Toâi töø choã thaày kia

Nghe daïy lôøi nhö vaäy.

Toâi nghe lôøi naøy töø

Baäc Nhaát Thieát Chuûng Trí

Taát caû caùc keát söû

Chuùng raøng buoäc taâm toâi.

Nhö traâu bò aùch buoäc

Toâi cuõng bò nhö vaäy

Trong ñoù chöa giaûi thoaùt,

Laøm sao caùc vò laïi

Noùi ta ñöôïc thoaùt khoûi?

Moïi ngöôøi ñoái vôùi toâi

Neáu thaät loøng thöông nghó

Haõy ñeán gaëp ñöùc vua

Xin cho toâi xuaát gia,

Daáu veát chaùnh kieán hieän

Bôø kia söï vaéng laëng

Neáu laøm ñöôïc nhö theá

Môùi ñaùng goïi giaûi thoaùt.

Neáu toâi ñöôïc xuaát gia

Khoâng coøn söï raøng buoäc

Chaân thaät ñöôïc giaûi thoaùt.

Baáy giôø, baø con cuûa ngöôøi toäi nghe noùi nhö vaäy lieàn ñeán taâu nhaø vua, xin cho oâng ta xuaát gia. Sau khi xuaát gia, oâng sieâng naêng tu haønh, chöùng quaû A-la-haùn.

Moät ngöôøi bò nhoát nôi Taêng phöôøng, nhôø nghe ñöôïc giaùo phaùp maø coøn ñöôïc giaûi thoaùt, huoáng chi laø ngöôøi bình thöôøng nghe phaùp. Cho neân ngöôøi tu haønh ôû nôi naøo coù chuøa thaùp, haõy ñeán nghe phaùp.

 CHÖÔNG 27

Con ngöôøi ñeán luùc beänh khoå nguy kòch thì lôøi noùi khoâng coøn giaù trò, maø coøn bò nhieàu söï choáng baùng. Theá neân vieäc gì laøm ñöôïc haõy neân laøm ngay. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, phaùp vöông A-duïc bò beänh naëng, coù caùc vaät quyù ñeàu daâng cuùng heát cho chö Taêng. Nhaø vua laïi ñoøi caùc quan phaûi daâng nhöõng vaät quyù giaù, caùc quan khoâng chòu tuaân leänh, chæ ñöôïc nöûa quaû Am-ma-laëc muoán ñem daâng chö Taêng, nhaø vua nhoùm hoïp caùc quan vaên voõ laïi vaø baûo: –Ngay ngaøy hoâm nay ai laøm vua? Ngoân giaùo cuûa ai löu haønh?

Caùc quan ñaùp:

–Chæ coù ñaïi vöông môùi ñuû oai ñöùc thoáng laõnh khaép coõi Dieâm-phuø-ñeà, chæ lôøi noùi cuûa ngöôøi môùi ñöôïc thi haønh.

Vua noùi keä:

Khanh goïi ta laø vua

Leänh ta ñöôïc thöïc haønh

Khanh thuaän theo yù ta

Neân môùi noùi nhö vaäy.

Caùc khanh noùi lôøi naøy

Ñeàu laø lôøi khoâng thaät

Lôøi ta heát hieäu löïc

Taát caû khoâng töï do,

Chæ coù nöûa quaû naøy

Laø thuoäc quyeàn cuûa ta

Giaøu sang thaät bæ oåi

Than oâi! Haõy töï traùch.

Ví nhö nöôùc thaùc geành

Tuoân mau, khoâng taïm döøng

Ta tuy laø laøm vua

Boãng nhieân bò ngheøo naøn

Ñôøi sôï söï baàn cuøng

Ta laïi ngheøo mau quaù.

Noùi keä xong, nhaø vua khen ngôïi lôøi Theá Toân daïy laø chaân thaät khoâng luoáng doái.

Nhaø vua laïi noùi keä:

Giaøu sang tuy röïc rôõ

Nhöng roài seõ suy dieät

Ngöôøi sang giaøu ít vui

Ñôøi suy dieät theâm aùc

Lôøi naøy khoâng luoáng doái

Do Ñöùc Cuø-ñaøm daïy.

Nhö nhöõng ngaøy tröôùc ñaây

Ta coù noùi ñieàu gì

Taâm nghó roài môùi noùi

Lôøi aét khoâng ñoïa laïc

Quyû thaàn ñeàu vaâng leänh

Khaép trong boán bieån lôùn

Ngöôøi nghe ñeàu laõnh thoï

Khoâng ngöôøi naøo traùi nghòch,

Nhö soâng bao nuùi lôùn

Nöôùc voït voøng trôû laïi

Suy baïi nhö nuùi lôùn

Ngaên khoâng cho ta ñi.

Xöa ta daïy ñieàu gì

Khoâng ai daùm traùi lôøi

Chöa töøng coù gian aùc

Keû giaëc khoâng choáng cöï

Uy traøn ngaäp khaép coõi

Khoâng theå traùi nghòch ta

Trai gaùi vaø lôùn nhoû

Ai ai cuõng kính vaâng.

Neáu coù keû traùi lôøi

Ta ñeàu haøng phuïc hoï,

Ngöôøi naøo gaëp naïn khoå

Ta an uûi cöùu giuùp,

Beänh taät vaø ñoùi ngheøo

Ta ñeàu chöõa trò heát.

Giôø phöôùc ñöùc ñaõ heát

Ngheøo naøn boãng nhieân ñeán

Khoán khoå nhö theá naøy

Ta laø vua A-duïc

Sao gaëp khoå nhö theá!

Nhö caây A-du-ca

Bò chaët reã cho cheát

Hoa, quaû vaø nhaùnh, laù

Taát caû ñeàu heùo khoâ

Giôø ta cuõng nhö vaäy.

Giaøu sang nhö huyeãn hoùa chaúng toàn taïi daøi laâu. Nhaø vua nhìn sang vò thaày thuoác

noùi:

–Than oâi! Giaøu sang laø teân cöôùp ñoäc aùc gioáng nhö saám chôùp, nhö ñoám löûa choùng taøn, nhö tai voi phe phaåy khoâng ngöøng, nhö löôõi raén le ra thuït vaøo khoâng döùt, cuõng nhö söông mai tan bieán khi aùnh maët trôøi leân. Ta coù nghe ngöôøi khaùc noùi keä raèng:

Lôïi giaøu sang khoù döøng

Xoân xao chaúng taïm ngöng

Ngöôøi trí neân kheùo bieát

Khoâng kieâu maïn, buoâng lung.

Ñôøi naøy vaø ñôøi sau

Haõy neân caàu töï lôïi

Neáu nhö ñöôïc giaøu sang

Tuy bo bo coá giöõ

Traêm caùch cuõng tieâu tan.

Ñang treân ñöôøng giaøu sang

Nhö raén boø quanh co

Neáu ngöôøi kheùo quaùn saùt

Khi mình coøn khoûe maïnh

Neân mau laøm phöôùc ñöùc

Neáu laïi bò beänh khoå

Taâm neân tu vieäc phöôùc.

Ñöøng quan troïng hình haøi

Keû thaân thuoäc trong nhaø

Bieát raèng mình phaûi cheát

Tuy mình coù taøi vaät

Khoâng ñöôïc thí töï taïi

Thì tieàn taøi ích gì!

Ñöôïc gaëp nôi ruoäng phöôùc

Haõy mau boá thí cho

Neáu khi thaân maïnh khoûe

Vaø luùc ñaõ beänh khoå

Neân thöôøng tu boá thí

Nhö nhau coù khaùc gì!

Nhöng caùc taøi vaät naøy

Chæ tai hoïa maø thoâi

Neáu khi maïng saép cheát

Vôï con vaø thaân thích

Tuy taøi saûn cuûa ta

Muoán ñem ra ban boá

Laïi giöõ chaúng chòu cho

Nguy aùch trong phuùt choác

YÙ nguyeän khoâng ñaït ñöôïc.

Baáy giôø, vua A-duïc toùc tai roái tung, khoaùc chieác aùo caùu baån, loâi thoâi leách theách, thaân theå gaày goø, run raåy hôi thôû khoø kheø. OÂng höôùng veà choã Ñöùc Nhö Lai nhaäp Nieát-baøn coá gaéng chaép tay nhôù nghó coâng ñöùc Phaät, nöôùc maét tuoân rôi vaø noùi keä:

Giôø chaép tay höôùng Phaät

Nhöõng ngaøy cuoái cuûa con

Phaät daïy: Ba khoâng beàn

Ñoåi thaønh ba phaùp beàn

Giôø con xin chaép tay

Ñeå ñoåi phaùp beàn chaéc,

Cuõng nhö nuùi ñaù chaûy

Mong laáy ñöôïc vaøng roøng

Ñoái taøi vaät khoâng beàn

Ngaøy ñeâm laáy phaùp beàn.

Giôø con coù phöôùc lôïi gì

Xin daâng Ñaáng Toái Thöôïng

Phöôùc nghieäp naøy cuûa con

Khoâng mong ngoâi Ñeá Thích

Vaø quaû baùo coõi Phaïm

Huoáng laøm vua Dieâm-phuø,

Ñem quaû boá thí naøy

Cuøng vôùi taâm kính tin

Nguyeän ñöôïc taâm töï taïi

Khoâng ai caét ñöùt ñöôïc

Ñaéc thanh tònh voâ caáu

Döùt haún caùc khoå ñau.

Vua A-du-ca muoán daâng cuùng nöûa quaû Am-ma-laëc leân cho chö Taêng, lieàn goïi moät ngöôøi ñöùng gaàn ñoù baûo:

–Ngöôi coù nhôù coâng nuoâi döôõng cuûa ta khi tröôùc chaêng? Baáy giôø ngöôi haõy nhôù laáy lôøi daïy cuoái cuøng cuûa ta, haõy daâng cuùng nöûa quaû Am-ma-laëc naøy leân chö Taêng chuøa Keâñaàu-maït vaø noùi teân ta laø vua A-du-ca, giôø phuùt cuoái cuøng xin ñaûnh leã döôùi chaân Tyø-kheo Taêng vaø thöa lôøi ta raèng: Keû nôi coõi Dieâm-phuø-ñeà ñöôïc töï taïi, nay quaû baùo suy taøn khoâng coøn naêng löïc töï taïi, chæ coøn laøm chuû nöûa quaû xoaøi naøy maø thoâi. Cuùi xin chö Taêng thöông xoùt nhaän ta cuùng döôøng nöûa quaû xoaøi cuoái cuøng, khieán ta ñôøi sau ñöôïc quaû baùo roäng lôùn. Mong raèng nhöõng ngöôøi khaùc ñöøng nhö ta giôø phuùt saép laâm chung maø khoâng ñöôïc töï taïi. Söù giaû vaâng leänh vua, ñem nöûa quaû Am-ma-laëc ñeán Taêng phöôøng, thænh taát caû chö Taêng nhoùm hoïp vaø ñaûnh leã döôùi chaân caùc thaày roài cung kính chaép tay baïch: –Vua A-du-ca xin ñaûnh leã döôùi chaân chö Taêng. Thöa xong, oâng ta nöôùc maét ñaàm ñìa, ngeïn ngaøo khoâng noùi neân lôøi, daâng nöûa quaû xoaøi leân chö Taêng vaø noùi keä: Moät loïng che trôøi ñaát Leänh ban moïi nôi theo Ví maët trôøi giöõa tröa AÙnh naéng nung nôi nôi Phöôùc nghieäp ñaõ tieâu tan Suy suïp boãng ñeán nôi Bò nghieäp baùo doái gaït Suy taøn maát vinh hoa, Nhö maët trôøi saép laën Tín taâm cung kính leã Laïi daâng nöûa quaû naøy Leân cuùng döôøng chö Taêng Noùi leân söï voâ thöôøng Giaøu sang ñeàu bieán ñoåi. Baáy giôø, caùc Thöôïng toïa nghe keä xong, ñoäng loøng thöông xoùt, xuùc caûm, nhaän nöûa quaû xoaøi vaø ñem trình vôùi ñaïi chuùng, noùi: –Giôø ñaây, chuùng ta haõy sinh taâm nhaøm chaùn lìa boû. Trong kinh, Ñöùc Phaät, Ñaáng Baø-giaø-baø coù daïy nhö vaày: Thaáy ngöôøi khaùc suy yeáu, hoïa hoaïn, haõy neân sinh nhaøm chaùn, xa lìa. Nhöõng ngöôøi coù söï nhaän thöùc, khi thaáy, ai maø khoâng thöông xoùt vaø sinh taâm nhaøm chaùn. Thöôïng toïa lieàn noùi keä: Ngöôøi haêng haùi boá thí Hôn heát trong caùc vua Voi lôùn trong moïi loaøi Teân laø A-du-ca Giaøu nhaát coõi Dieâm-phuø Taát caû ñeàu nhö yù Hoâm nay bò caùc quan Caûn ngaên, khoâng töï taïi Taát caû ñeàu caám ñoaùn Chæ coøn nöûa quaû xoaøi Ñöôïc coù quyeàn laøm chuû

Cuùng döôøng leân ñaïi chuùng. Raát giaøu coù roäng lôùn Taát caû ñöôïc töï taïi Sinh ra taâm töï cao Hoâm nay ñaâu coøn nöõa Keû ngu neân xem ñaây Haõy mau söûa taâm mình Giaøu sang khoâng toàn taïi Chæ coù nöûa quaû xoaøi Khieán caùc thaày Tyø-kheo Ñeàu sinh taâm nhaøm chaùn. Vò Thöôïng toïa baûo boû nöûa quaû Am-ma-laëc naøy vaøo moùn canh cuûa chö Taêng roài noùi: –Ñaây laø söï cuùng döôøng cuoái cuøng cuûa Ñaïi ñaøn-vieät vua A-duïc. Vì sao noùi taát caû taøi saûn giaøu coù naøy ñeàu khoâng beàn chaéc? Ñaây laø lyù do Ñöùc Phaät, Ñaáng Baø-giaø-baø ñaõ daïy: “Taøi vaät khoâng beàn chaéc ñoåi taøi vaät beàn chaéc. Thaân khoâng beàn chaéc ñoåi laïi thaân beàn chaéc. Maïng soáng khoâng beàn chaéc ñoåi laïi maïng soáng beàn chaéc.” Naøy ñaøn-vieät, haõy sinh taâm vui möøng, ñem taøi saûn khoâng beàn chaéc laøm tö löông cho mình ñeán ñôøi sau. Haõy thöôøng tu haïnh boá thí, chôù ñeå cho döùt maát.

 CHÖÔNG 28 Neáu keû phaøm ngu khinh cheâ ngöôøi hieàn ñöùc, ngöôøi hieàn aáy khoâng bao giôø sinh taâm giaän töùc. Bò ngöôøi khaùc huûy baùng, maéng nhieác, ngöôøi hieàn vaãn noùi lôøi tuøy thuaän. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, coù moät ngöôøi baøy tieäc ñaõi khaùch taïi nhaø mình. Ngöôøi naøy laøm raát nhieàu voøng hoa ñeå taëng cho khaùch môøi. Moïi ngöôøi ñöôïc taëng voøng hoa ñeàu ñoäi leân ñaàu. Coù moät hieàn giaû raát ngheøo khoå tieàu tuïy, ñi vaøo giöõa tieäc. Khi ñöôïc ñaët voøng hoa oâng khoâng ñoäi leân ñaàu maø ñaët beân caïnh mình. Moïi ngöôøi ñeàu noùi: –Ngöôøi naøy ngheøo khoå, ñònh baùn voøng hoa naøy cho neân khoâng ñoäi leân ñaàu. Vò Öu-baø-taéc nghe hoï noùi nhö vaäy lieàn ñaùp: –Vaâng! Neáu khi toâi ñem baùn ñöôïc giaù raát cao, thì sau ñoù seõ ñem cuùng döôøng. OÂng lieàn noùi keä: Nhö Tu-man ngaøy xöa Voán chæ baùn moät hoa Trong chín möôi moát kieáp Höôûng vui söôùng coõi trôøi Thaân cuoái cuøng hoâm nay Ñöôïc an vui Nieát-baøn, Nhö coâ gaùi chaên boø Ñem hoa coû xaáu heøn Moïi ngöôøi khoâng öa thích Coâ gaùi baùn hoa naøy Ñöôïc sinh trôøi Ñao-lôïi,

Nhö coâ gaùi kia baùn

Nay toâi höôùng veà Phaät

Cuõng muoán baùn hoa naøy.

Phaùt ñöôïc taâm nhö vaäy

Ít coù raát khoù gaëp

Nhö ngöôøi baùn hoa naøy

Ba coõi khoâng ai baèng.

Baáy giôø, moïi ngöôøi hoûi Öu-baø-taéc:

–Ai boá thí ít maø ñöôïc phöôùc baùo lôùn?

Öu-baø-taéc ñaùp:

–Baây giôø, toâi seõ noùi cho quyù vò nghe veà phaùp laønh toát, beàn chaéc: khi voøng hoa heùo khoâ seõ bò vaát boû. Ñöùc Phaät xaû boû ngoâi vua nhö ngöôøi ta boû voøng hoa heùo khoâ.

OÂng noùi keä:

Phaät boû ngoâi Chuyeån luaân

Nhö boû voøng hoa heùo

Baûy hoa giaùc ñeïp taâm

Thanh tònh khoâng nhô baån

Trang ñieåm ñaõ ñaày ñuû

Ñaâu caàn duøng hoa naøy.

Nhöng toâi chuyeân nhaát taâm

Cuùng thaùp Phaät voøng hoa

Nay toâi baùn daâng Phaät

Theá gian khoâng ai baèng.

Ngöôøi buoân phaùp nhö theá

Khoâng bao giôø ngheøo cuøng

Vieäc baùn naøy cao toät

Goïi laø coù coâng ñöùc

Nay toâi ñem hoa naøy

Muoán ñeå cuùng döôøng thaùp.

 CHÖÔNG 29

Thí nhö nhaø aûo thuaät duøng laáy thaân naøy laøm ñuû caùc troø chôi, coù coâng naêng laøm cho ngöôøi trí troâng thaáy lieàn ñöôïc giaûi ngoä. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, coù moät nhaø aûo thuaät coù taâm kính tin, öa meán Phaät phaùp, vaøo nuùi Truù aùm thieát trai cuùng döôøng chö Taêng. Cuùng döôøng xong, oâng laáy goã Thi-ñaø-la laøm thaønh moät coâ gaùi xinh ñeïp laï thöôøng. Tröôùc maët ñaïi chuùng, nhaø aûo thuaät oâm chaët coâ gaùi naøy maø hoân hít vaø haønh daâm vôùi coâ ta. Luùc ñoù caùc thaày Tyø-kheo thaáy vieäc naøy ñeàu giaän döõ, cheâ traùch: –Ngöôøi naøy khoâng bieát xaáu hoå, vieäc oâng ta laøm thaät laø bæ oåi, neáu bieát nhö theá, chuùng ta khoâng nhaän böõa cuùng döôøng cuûa oâng ta! Nhaø aûo thuaät haønh daâm xong, nghe caùc thaày Tyø-kheo cheâ bai quôû traùch, lieàn duøng

dao chaët coâ gaùi thaønh töøng ñoaïn. OÂng ta moùc maét, xeûo muõi, duøng nhieàu caùch taøn ñoäc ñeå gieát coâ gaùi. Caùc thaày Tyø-kheo thaáy vieäc naøy laïi sinh taâm giaän döõ, cheâ traùch naëng hôn luùc naõy. –Neáu chuùng ta bieát nhö theá, thaø laø uoáng thuoác ñoäc coøn hôn thoï nhaän söï cuùng döôøng cuûa oâng aáy. Luùc baáy giôø, nhaø aûo thuaät beøn noùi: –Luùc quyù thaày thaáy con haønh daâm lieàn toû ra giaän döõ, thaáy con döùt duïc vaø gieát coâ gaùi, quyù thaày laïi cheâ traùch. Con phaûi laøm theá naøo ñeå thôø phuïng chuùng Taêng ñaây? Caùc thaày Tyø-kheo nghe oâng noùi nhö vaäy boái roái, aùy naùy khoâng yeân vaø chaúng bieát noùi sao cho hôïp. Baáy giôø, nhaø aûo thuaät mang khuùc caây Thi-ñaø-la ñöa cho quyù thaày thaáy vaø chaép tay thöa: –Ngöôøi maø con haønh ñoäng vöøa roài chính laø khuùc caây naøy. Ñoái vôùi khuùc caây naøy laøm sao coù chuyeän daâm duïc vaø gieát haïi? Vì con muoán chö Taêng ñöôïc an thaân cho neân thieát trai cuùng döôøng. Vaø vì muoán laøm cho chö Taêng an taâm cho neân laøm ra troø aûo thuaät naøy. Xin quyù thaày cho pheùp con noùi: Chaúng leõ quyù thaày khoâng nghe trong kinh Ñöùc Phaät daïy: “Taát caû phaùp ñeàu nhö huyeãn hoùa”. Nay con vì muoán theå hieän lôøi Ñöùc Phaät daïy, neân laøm ra troø aûo thuaät naøy. Nhö caùi thaân huyeãn naøy khoâng coù tuoåi thoï, khoâng coù maïng soáng, neân bieát raèng do nhaø aûo thuaät vaän chuyeån caùi maùy khieán cho töôïng goã bieát nhìn ngoù, cuùi, ngöôùc, lieác ngoù, böôùc ñi hay döøng laïi, hoaëc noùi, hoaëc cöôøi… nhôø vieäc aáy maø chuùng ta bieát moät caùch saâu saéc raèng: “Thaân naøy thaät söï laø voâ ngaõ.” OÂng lieàn noùi keä: Tröôùc thaáy hình aûnh kia Töôûng töôïng sinh voïng hoaëc Nghó ñoù laø coâ gaùi Chìm vaøo löôùi aùi duïc Quaùn saùt saâu thaät hôn Bieát thaân ñeàu voâ ngaõ. Nhö nhaø aûo thuaät kia Duøng goã laøm coâ gaùi YÙ haønh nôi ñieân ñaûo Keû ngu cho chuùng sinh Ñoái troø aûo thuaät naøy Voïng töôûng laø trai gaùi. Ngöôøi trí kheùo quaùn saùt AÁm giôùi vaø caùc nhaäp Giaû hôïp thaønh chuùng sinh Moãi moãi ñeàu khaùc nhau Hoøa hôïp caùc phaàn laïi Taïo taùc ra caùc nghieäp. Caùc haønh khoâng nam, nöõ Cuõng chaúng coù thoï maïng Saéc duïc vaø mòn laùng Cöû chæ vaø nôi choán

Boán thöù duïc nhö theá

Xoay chuyeån taâm ngu daïi.

Nhaát Thieát Trí cuõng noùi

Huyeãn aûo doái theá gian

Nhö trong löôùi huyeãn kia

Hoùa thaønh caùc saéc töôïng

Löôùi sinh töû cuõng vaäy

Hieän naêm ñöôøng khaùc nhau

Buoàn vui vaø giaän döõ

Saàu naõo vaø ñaáu tranh

Caùc nhieãu loaïn nhö theá

Gioáng nhö quyû khaép thaân.

Taâm taïo taùc caùc nghieäp

Gioáng quyû kia khaùc gì

Töø taâm sinh ra gioù

Nhaân gioù gaây ra nghieäp

Chuùng sinh thaáy gaây nghieäp

Vaø caùc thöù saéc töôïng

Ñoái vôùi haønh nghieäp naøy

Sinh cöû chæ, hình saéc

Khoâng bieát choã phaûi döøng

Lieàn voïng töôûng chaáp ngaõ.

Thaân naøy laø boä maùy

Gaân, tuûy, toùc, da, thòt

Taát caû baêm saùu vaät

Hoøa hôïp laïi thaønh thaân,

Ngöôøi ngu chaáp chuùng sinh

Thaät ra khoâng chuû teå

Nhöng nhôø coù söùc gioù

Maø cuùi, ngöôùc, co, duoãi

Nhôø nöông töïa vaøo taâm

Maø sinh khôûi naêm thöùc

Nhöng maø taâm thöùc naøy

Nieäm nieäm ñeàu bieán dieät.

Keû ngu khôûi si giaùc

Chaáp thaân naøy coù ta

Khaåu nghieäp bao nhieâu loaïi

Thaân nghieäp cuõng baáy nhieâu.

Noùi cöôøi vaø cöû chæ

Thaûy ñeàu laø nhö huyeãn

Trong ñoù khoâng coù ngaõ

Vì khoâng coù chuû teå.

Phaùp luoáng doái nhö theá

Khoâng thoï, khoâng tri kieán

Voïng sinh khôûi töôûng töôïng

Vuøi laáp caùc phaøm phu. Nhö vieäc maø nhaø aûo thuaät kia ñaõ noùi, hoaøn toaøn chaân thaät khoâng khaùc. Khi aáy, caùc thaày Tyø-kheo nghe xong ñeàu ñöôïc Kieán ñeá. Theá môùi bieát raèng, caùc phaùp ñeàu nhö huyeãn. Ngöôøi naøo bieát ñöôïc ñieàu ñoù thì döùt boû ñöôïc coäi goác caùc haønh.

 CHÖÔNG 30

Veà boá thí, giöõ giôùi vaø baøn luaän söï caïn thaáp cuûa vaán ñeà naøy, ngöôøi coù caên laønh thuaàn thuïc seõ öa thích phaùp saâu xa. Toâi töøng nghe: Thuôû xöa, khi vua A-duïc môùi phaùt tín taâm, thöôøng thænh chö Taêng vaøo cung cuùng döôøng, haèng ngaøy nghe phaùp. Nhaø vua ra leäng giaêng maøn, tröôùng ñeå che chaén caùc phuï nöõ khi hoï nghe phaùp. Caùc thaày Tyø-kheo noùi phaùp cho laø phuï nöõ phaàn nhieàu ñaém meâ khoaùi laïc treân ñôøi, neân chæ khen ngôïi phaùp boá thí, trì giôùi cho hoï nghe maø thoâi. Coù moät kyõ nöõ caên laønh ñôøi tröôùc ñaõ thuaàn thuïc, naøng khoâng sôï vua seõ baét toäi, lieàn veùn maøn, ñeán choã thaày Tyø-kheo baïch: –Nhöõng ñieàu Ñöùc Phaät daïy chæ coù phaùp boá thí vaø trì giôùi, khoâng coøn phaùp naøo khaùc sao? Thaày Tyø-kheo ñaùp: –Naøy coâ, vì yù toâi khoâng cho raèng coù nhöõng ngöôøi lôïi caên nhö vaäy cho neân môùi noùi nhö theá. Neáu coâ muoán nghe phaùp, toâi seõ noùi cho coâ nghe giaùo phaùp saâu xa hôn. Thaày Tyø-kheo baûo coâ gaùi: –Ñöùc Phaät daïy giaùo phaùp maø caû theá gian chöa töøng nghe, ñoù laø phaùp Töù ñeá. Thaày Tyø-kheo lieàn giaûi thích cho coâ gaùi nghe. Nghe xong, coâ gaùi lieàn chöùng quaû Tu-ñaø-hoaøn. Baáy giôø coâ gaùi noùi: –Tuy traùi pheùp vua nhöng ta ñöôïc lôïi ích lôùn. Coâ lieàn noùi keä: Nghe giaûng boán Chaân ñeá Phaùp nhaõn tònh voâ caáu Ñem maïng mong manh naøy Ñoåi maïng beàn phaùp Phaät. Duø bò vua coõi ngöôøi Giôø ñeán gieát cheát ta Ta ñaõ ñöôïc Tueä maïng Taâm khoâng heà aên naên. Khi aáy, caùc cung nhaân thaáy ngöôøi kyõ nöõ naøy traùi phaïm phaùp vua, trong loøng raát sôï bò keát toäi ñoàng loõa. Ngöôøi kyõ nöõ thaáy vieäc aáy, töï tay caàm dao ñeán tröôùc vua, gieo naêm voùc saùt ñaát, thuù toäi xin ñöôïc cheát. Coâ gaùi noùi: Leänh vua raát nghieâm ngaët Khoâng ai daùm traùi phaïm Toâi vì nghe phaùp maàu Traùi phaïm xin chòu cheát.

Toâi vì khaùt khao phaùp

Ñöôøng ñoät ñeán choã Taêng

Nhö traâu khaùt naéng xuaân

Tìm nöôùc chaúng sôï roi

Ñoät nhaäp doøng nöôùc trong

Uoáng ñaõ môùi quay veà.

Xin ñaïi vöông bieát cho

Phaùp Phaät khoù ñöôïc nghe

Thí nhö hoa Öu-ñaøm

Khoù coù theå ñöôïc gaëp

Caùc phaùp maàu do Phaät

Thaày ba coõi ñaõ noùi

Toâi ñöôïc nghe phaùp naøy

Sao laïi chaúng vui möøng!

Phaùp do Phaät chæ daïy

Môùi thaät ngoïn ñuoác saùng

Tieáng troáng lôùn dieät kieát

Caàu beán cuûa trôøi ngöôøi

Nghe tieáng linh giaûi thoaùt

Tieáng hoan hyû an vui.

Ngaøy xöa Ñöùc Boà-taùt

Khoå haïnh sieâng caàu phaùp

Nhaûy vöïc saâu, caét thòt

Ñeå caàu ñaïo Voâ thöôïng

Ñaõ ñöôïc ngöôøi chæ giaùo

Raát khoù coù theå gaëp

Toâi ñöôïc gaëp phaùp naøy

Vì sao khoâng nghe nhaän!

Thaân naøy nhö chuøm boït

Caây chuoái vaø ñoám löûa

Raén töù ñaïi quaán nhieãu

Nay hoäi thí phaùp naøy

Khoù ñöôïc nghe vaø gaëp

Tieác gì thaân dô xaáu

Maø khoâng nghe phaùp maàu.

Thaân mong manh huyeãn aûo

Tuy hoaït ñoäng tôùi lui

Caùc cöû chæ ngoù nhìn

Naèm, ngoài vaø ñeán ñi

Xem xeùt cuøng noùi naêng

Nhöng thaät chaúng chuùng sinh

Maø töôûng laø chuùng sinh.

Moïi haønh ñoäng cöû chæ

Taát caû ñeàu nhö huyeãn

Khoâng laâu seõ tan hoaïi

Vaát boû ngoaøi goø maû

Thi haøi ñoàng goã ñaù

Dieàu, quaï ñeán giaønh aên

Möa gioù laøm thoái raõ

Vöõa naùt cuõng nhö buøn.

Luùc aáy, nhaø vua nghe keä xong noùi:

–Ngöôi coù thaønh yù nghe phaùp nhö vaäy, giôø ñaây ngöôi ñaõ chöùng ñaéc ñöôïc quaû gì?

Kyõ nöõ lieàn noùi keä:

Baây giôø khoâng che giaáu

Toâi phaûi noùi söï thaät

Ñaõ chöùng Tu-ñaø-hoaøn.

Neân phaùt taâm vui möøng

Doác loøng kheùo laéng nghe

Nay toâi töï thaáy phaùp

Khoâng coøn tin ngöôøi khaùc,

Taâm khoâng coù löôùi nghi

Ñaõ ñoùng ba neûo aùc

Sinh töû laø ven bôø.

Toâi ñaõ lìa nguïc höõu

Ñoái saùu hai taø kieán

Ñaõ môû heát buoäc raøng

Chaúng laâu seõ xa lìa

Tieán veà thaønh cam loä.

Nôi Ñöùc Phaät daãn daét

AÁm giôùi vaø caùc nhaäp

Toâi ñeàu thaáy nhö thaät

Quaùn thaân nhö gioû raén

AÁm nhö giaëc ruùt ñao

Duïc nhö oaùn giaû thaân

Caùc caên nhö maây nhoùm

Saùu traàn giaëc phaù xoùm

Doøng soâng aùi laáp vuøi

Ñaõ ngoä vieäc nhö theá

Mong choã an oån kia.

Nhaø vua nghe nhöõng lôøi naøy sinh loøng kính tin phaùp Phaät gaáp boäi. OÂng noùi:

–Hay thay phaùp Phaät! Con ñöôøng nhaøm chaùn sinh töû cuûa Ñaáng Ñaïi Löïc Theá Toân.

Hay thay phaùp Phaät. Ngöôøi coù loøng tin höôùng ñeán ñeàu ñöôïc giaûi thoaùt. Vì sao maø bieát nhö vaäy? Ngöôøi nöõ trí noâng caïn coøn coù khaû naêng giaùc ngoä, hôn caû saùu vò giaùo chuû ngoaïi ñaïo! Nay con phaùt taâm quy y höôùng veà Ñaáng Voâ Thöôïng Ñieàu Ngöï Tröôïng Phu. Con xin kính leã Ñaáng Ñaïi Bi cöùu giuùp taát caû chuùng sinh, khai môû phaùp cam loä cho nam nöõ, treû giaø… cuøng nhau tu haønh.

Vua noùi keä:

Neáu cho raèng ngöôøi nöõ

Tröø hieåu bieát noâng caïn

Nhöõng ngöôøi trí saâu khaùc

Phaûi kính môùi ngoä ñöôïc.

Nghóa saâu xa nhö theá

Ñöôïc ngöôøi trí toân kính

Chính laø Ñaáng Maâu-ni

Toái thaéng ñaïo chaùnh noùi,

Phaùp maàu do Ngaøi noùi

Ngöôøi nghe raát vui möøng

Chuyeân nieäm vaø nhaát taâm

Khieán cho chaúng buoâng lung.

Ngaøi khoâng daïy luaän baøn

Cuõng khoâng vì baøi xích

Caùc ngoân luaän ngoaïi ñaïo

Taát caû töï phaù hoaïi.

Chöa heà töï khen ngôïi

Vang danh khaép theá gian

Tuy noùi coâng ñöùc thaät

Khoâng phaûi töï khen ngôïi,

Tuy oai ñöùc rôõ raøng

Ñaày saùng trong vaéng laëng

Ñaày ñuû trí Nhaát thieát

Khoâng caäy mình, töï cao,

Vieäc laøm tuy maïnh meõ

Nhöng laïi kheùo ñieàu hoøa

Döùt boû caùc coáng cao

Nhöng laïi khoâng thaáp heøn.

Phaùp truyeàn baù laâu daøi

Khoâng ai cheâ traùch ñöôïc

Lôøi Ñaáng Voâ Haïi noùi

Raát nhieàu loaïi khaùc nhau

Nhöng taát caû moïi ngöôøi

Khoâng theå noùi loãi Ngaøi.

Lôøi noùi tuy doài daøo

Khoâng coù ai chaùn nhaøm

Phaùp noùi tuy gioáng tuïc

Nhöng lyù xuaát theá gian.

Lôøi Thieän Theä ñaõ daïy

Vaên töï truyeàn theá gian

Nhöng thöôøng chöa töøng coù

Hoùa ñoä thöôøng ñoåi môùi

Lôøi nhieäm maàu nhö theá

Ai cuõng chaép tay leã

Ñeàu ngôïi khen Theá Toân

Ñaïi Sö Töû kheùo daïy.

Thí nhö luùc muøa xuaân, haï

Raâm, naéng ñeàu lôïi vaät

Lôøi Phaät cuõng nhö vaäy

Nhieàu lôïi ích chuùng sinh

Döùt taâm nghi moïi ngöôøi

Ñoái trò kheùo giaûi thích

Giuùp thoaùt ra ba coõi

Chæ roõ choán an oån,

Cuõng laøm cho chuùng sinh

Hoaëc vui, hoaëc sôï haõi

Cuõng laøm cho öa thích

Cuõng khieán cho buoàn thöông

Cuõng laøm ñöôïc lôïi ích.

Phaùp dieät kieát ñaõ noùi

Chaân thaät laø thaàn bieán

Ñieàu neân noùi seõ noùi

YÙ khoâng tieác tình ngöôøi

Daïy lôøi tuy cöùng coûi

Nhöng khoâng traùi phaùp töôùng.

Ñaáng Toái Thaéng trí tueä

Tôï nhö nöôùc bieån lôùn

Ñaàu, giöõa vaø bôø meù

Cuøng moät vò nhö nhau

Phaùp Phaät cuõng nhö theá

Ñaàu, giöõa, cuoái ñeàu laønh

Ngöôøi nghe ñeàu thanh tònh.

Ngöôøi trí nghe lôøi Phaät

YÙ maïnh meõ ñaày ñuû

Laéng nghe lôøi Phaät roài

Chaúng ham saùch ngoaïi ñaïo,

Ngoân töø ñeàu ñaày ñuû

Bieän taøi raát vaên hoa

Cuõng khoâng töï coáng cao

Lôøi noùi khoâng yeáu heøn

Hôn heát trong taát caû

Nghóa hieån baøy ñaày ñuû

Thaät laø Nhaát thieát trí.

Theå nghóa ngoaïi ñaïo ít

Trang nghieâm töø baèng trí

Ngoân töø raát boùng baåy

Nhöng khoâng coù nghóa vò

Noùi dua nònh, taø vaïi,

Theá gian thaät ngu toái

Caàm ñuoác phaùp cuûa ngöôøi

Ñi vaøo nôi Chaân ñeá

Nhö vaøo nhaø cuûa mình.

Ñeä töû Ñaáng Thieän Theä

Seõ ñöôïc ta uûng hoä

Caùc vò ñaïi ñeä töû

Kheùo ñieàu phuïc caùc caên

Ñieàu Phaät daïy ñeä töû

Nay ta tin saâu xa.

ÔÛ tröôùc caùc ñaïi chuùng

Ta tuyeân noùi lôøi naøy

Töø hoâm nay trôû ñi

Cho pheùp caùc Thích töû

Thöôøng ñöôïc vaøo cung ta.

Nay theå nhaän kính tin

Haøng Sa-moân Thích töû

Töï tieän ñöôïc vaøo cung

Thoûa maõn taâm ngöôøi nöõ

Baèng giaùo phaùp cam loä.

Taâm nöõ ñaõ vaéng laëng

Höôùng veà nôi giaûi thoaùt

Theá neân thöôøng phaûi nghe

Nghóa boán Ñeá saâu xa.

← Văn bản trướcT015 BD VI 201-Q4 Đại Trang Nghiêm Kinh LuậnVăn bản tiếp →T015 BD VI 201-Q6 Đại Trang Nghiêm Kinh Luận
☰ Mục lục Đại Tạng Kinh (Linh Sơn Pháp Bảo)
⬇ Tải .txt⬇ Tải PDF