Tuyen tap Thu Thay - Vien Minh - 32
Vietnamese, with Unicode Times font
Tuyển tập Thư
Thầy
Tỳ kheo Viên
Minh
[32]
Ngày ..... tháng ..... năm .....
H.T
Trước hết Sư bá nói
để con yên tâm là Sư bá đã chấp nhận yêu cầu của con,
kể từ nay Sư bá có trách nhiệm hướng dẫn tinh thần và
đạo lý cho con. Còn con, con hãy lấy đạo làm lẽ sống của
mình, hướng về nội tâm hơn là ngoại cảnh.
Nhận thức của con đã
sâu sắc rồi đó, những điều con nhận xét đều đúng. Sư
bá chỉ lưu ý con là đừng để những sai trái của người
khác làm vướng bận tâm mình là được.
Câu hỏi của con về
chuyện vi tiếu " Tu sửa " rất hay, ít người
hỏi Sư bá về những chuyện vi tiếu ấy. Những câu chuyện
ngắn gọn đó tuy không có ẩn ý gì nhưng nếu không nhận
ra ngay được thì rất dễ hiểu lầm.
Câu chuyện thế này (Sư bá nhắc đại ý):
"Có người hỏi:
- Tu có phải sửa không?
Thiền sư nói:
- Không.
- Vậy là không sửa?
- Cũng không.
- Như thế phải làm sao?
Thiền sư trả lời:
- Không sửa thì kẹt cái này, sửa thì thành ra cái khác."
Trong câu chuyện con để
ý là Thiền sư không hề trả lời đúng hay sai, vì như vậy
là đã xác định. Thiền sư chỉ nói " không "
với dụng ý làm người hỏi ngạc nhiên và chú ý. Từ ngạc
nhiên gây chú ý của chữ " không " đầu
đẩy người hỏi vào suy luận thứ hai. Thiền sư đã chờ
sẵn để bồi thêm một chữ " không " nữa
nhằm tuyệt đường suy luận của người hỏi. Nhưng với
hai lần phủ định Thiền sư vẫn chưa đẩy người hỏi vào
chỗ tuyệt đường suy luận của lý trí được. Lý
trí vốn đa nghi và bất an nên vẫn loay hoay tìm cầu kết
luận qua câu hỏi thứ ba. Thiền sư biết rất rõ điều đó,
nên đã không đưa ra một kết luận nào nhất định để lý
trí có thể bám víu được, mà chỉ nói: " không sửa
thì kẹt cái này, sửa thì thành ra cái khác ". Bởi
vì vấn đề không phải ở chỗ sửa hay không sửa, mà có
thấu rõ được cái trung tâm tạo ra nhu cầu sửa đó hay
không. Nếu sửa hay không sửa đều là hành động phát xuất
từ cái ta thì rốt cuộc cũng chẳng có gì mới
lạ.
"Vi tiếu"
hoặc các công án thiền đều nhằm mục đích đẩy
khối lý trí vọng thức vào chỗ tuyệt đường.
Tuyệt đường thì đi về đâu? Tuyệt đường thì không hướng
ra bên ngoài, mà trở về với chính mình, thấy rõ chính
mình như mình đang là. Giây phút hồi đầu đó Đức Phật
gọi là chánh niệm tỉnh giác . Các Thiền sư
Trung Hoa gọi là ngộ, kiến tánh , thấy bản
lai diện mục . Lão Tử gọi là kiến tố ,
phục mệnh v.v...
Những thành ngữ
đương xứ tức chân , bất động hiện quán ,
diệu trạm tổng trì , tuyệt thánh khí trí ...
hoặc Sanditthiko , Akàliko, Ehipassiko, Opanayiko,
Paccattam veditabbo vinnùhi... đều chính là tỉnh
thức , là thắp sáng chính mình hoặc Sư bá
gọi là sáng suốt, định tĩnh .
Để con dễ hiểu, Sư bá cho một ví dụ: Giả sử con đang sân, nếu con không tu sửa thì chẳng lẽ cứ để sân hoài, cứ mặc cho tâm sân lôi cuốn, đầu hàng vô điều kiện? nhưng nếu con loay hoay tu sửa, mong đạt một trạng thái đối nghịch là không sân, tức là con bực mình với cái sân của mình, làm cho nó càng sân thêm. Nếu sửa được thì giận hóa thành mừng, buồn hóa vui, có khi thành thỏa mãn, ngã mạn... Nghĩa là thành ra một trạng thái khác, mà tính chất vẫn là bản ngã.
Vậy phải làm sao? Cốt
tử là ở chỗ đó. Giản dị thôi, bây giờ con chánh niệm
tỉnh giác, thắp sáng cái sân của con lên ngay chính cái
lúc nó đang hiện diện. Lúc đó thật ra không còn là sân nữa,
mà là trí tuệ, là sáng suốt, định tĩnh, trong lành. Vấn
đề đã được giải quyết mà không hề nói đến sửa hay
không sửa.
Chánh niệm tỉnh giác là không sửa mà vẫn được sửa nên không kẹt cái này, không thành ra cái khác. Tu thật ra đơn giản chỉ là như vậy.
Bể khổ mênh mông, vấn đề không phải là sửa hay không sửa, mà phải biết hồi đầu. Tất cả lỗi lầm đều do lý trí vọng thức mà hướng ra ngoài. Hồi đầu, tức chánh niệm tỉnh giác, là bến. Hồi đầu là không buông trôi theo lý trí vọng thức, cũng không chống lại nó mà quay lại nhìn thẳng vào lý trí vọng thức, vào lỗi lầm đang khởi sinh và đang tự diệt cho nên ngay nơi sinh diệt mà giác ngộ giải thoát.
Tóm lại, người không tu thì đành thúc thủ trong luân hồi sinh tử, phiền não khổ đau, người loay hoay tu sửa thì lại chạy theo hình bóng lý tưởng của bản ngã vẽ vời, tuy không thúc thủ nhưng có vùng vẫy cũng không ra khỏi trầm luân. Chỉ có người tỉnh thức, không đến không đi mà vẫn ung dung tự tại.
Mong rằng "vi tiếu" đó giúp con thấy ra con đường tu tập của mình.
Sư bá.
Đầu
trang | Lời
đầu | 01 | 02 | 03
| 04 | 05 | 06
| 07 | 08 | 09
| 10 | 11 | 12
| 13 | 14 | 15
| 16 | 17 | 18
| 19 | 20 | 21
| 22 | 23 | 24
| 25 | 26 | 27
| 28 | 29 | 30
| 31 | 32 | 33 | 34
| 35 | 36 | 37
| 38 | 39 | 40
| 41 | 42
Chân thành cám ơn Tỳ kheo Viên Minh đã gửi tặng bản vi tính (Bình Anson, 06-2002)
[ Trở về trang Thư Mục ]
updated: 04-06-2002