📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

with Unicode Times font

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 9,938 ký tự · ~9 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

with Unicode Times font

Nếp Sống Của Chư Tăng Thích Chơn Thiện

Gọi là Tỳ-kheo đối

với những vị nào xuất gia có

tuổi đời từ hai mươi tuổi

trở lên và được thọ Cụ

túc giới (Ni thì phải có hai mươi

hai tuổi đời), các vị dưới

hai mươi tuổi thì phải hành

đạo trong một thời gian cho đến

tuổi hai mươi. Trong thời gian này,

các vị này chỉ thọ Sa-di giới

(cho Tăng) và Sa-di-ni, Thức-xoa-ma-na giới

(cho Ni). Các vị Sa-di thường y chỉ,

nương tựa vào các bậc Trưởng

lão hay Thượng tọa, hoặc làm

thị giả riêng cho quý vị Trưởng

lão, Thượng tọa, và chịu trực

tiếp sự hướng dẫn, giáo dục

của quý vị này. Trong trường

hợp chứng đắc A-la-hán quả,

dù chỉ dưới hai mươi tuổi,

các Sa-di được Thế Tôn cho thọ

Cụ túc giới và tuyên bố

giữa Tăng chúng để chư Tăng

biết mà cung kính đối xử.

Các vị Tỳ-kheo mới

thọ giới Cụ túc hay mới nhập

đạo, thường chịu sự hướng

dẫn, giáo dục trực tiếp của

hai Tôn giả Xá-lợi-phất và

Mục-kiền-liên, đặc biệt là

Tôn giả Xá-lợi-phất. Thế Tôn

dạy Tôn giả Xá-lợi-phất hướng

dẫn chư Tăng cho đến quả vị

Tu-đà-hoàn, và Tôn giả

Mục-kiền-liên hướng dẫn từ

quả vị Tu-đà-hoàn cho đến

A-la-hán.

Tất cả chư Tăng

trong đoàn thể Giáo hội sinh hoạt

giữ cùng chung một Giới bổn, mỗi

nửa tháng đọc tụng một lần

vào ngày 15 và 30 âm lịch (theo

lịch Tàu). Trong những năm đầu,

Thế Tôn thân hành tụng Giới

bổn cho đến khi trong Chúng có

người phạm trọng giới. Đây

là truyền thống của chư Thế

Tôn. Từ khi có Tỳ-kheo phạm trọng

giới, Thế Tôn giao lại việc tụng

đọc Giới bổn cho Tôn giả Ưu-ba-ly.

Tôn giả Ưu-ba-ly thường phụ trách

việc tụng đọc Giới bổn từ

đó cho đến mãi về sau. (Xem

Tăng Chi III-A, tr. 135)

Hằng năm, chư Tăng,

Ni an cư vào mùa mưa. Tất cả

trở về sống chung trong các tịnh

xá lớn và các trú xứ nhỏ

hơn. Trong thời gian này, chư Tăng

không đi khất thực, đã

có thiện nam, tín nữ, đến

tại trú xứ "để bát"

và lo tứ sự cúng dường. Cứ

đến ngày Bố-tát (Uposatha), tụng

đọc Giới bổn, thì tất cả

đều qui tụ về quanh Thế Tôn.

Chư Ni thì có đại diện đến

xin lãnh giới ở chư Tăng và

trở về trú xứ riêng của Ni

để tụng đọc Giới bổn

Ni.

Vào ngày Tự tứ,

ngày kết thúc của một mùa

an cư, Thế Tôn và chư Tăng làm

lễ Tự tứ. Lễ này được

cử hành rất trang nghiêm, nhưng

rất đơn giản, được tổ

chức ngay giữa trời, hay trong một khu rừng.

Trong ba tháng an cư mùa

mưa, chư Tăng chuyên học hỏi

Phật pháp và hành trì Thiền

định dưới sự hướng dẫn

của Thế Tôn và chư vị Trưởng

lão.

Ngoài ba tháng an cư,

chư Tăng đi vào sinh hoạt mới,

được mở rộng. Chư Tăng được

tung ra khắp các phương hướng,

đi đến các trú xứ khác

nhau, trong các quốc độ, vừa

khất thực để độ nhật,

vừa thuyết pháp độ sinh, và

vừa nổ lực tinh cần tiếp tục

hành Thiền để đoạn trừ

các lậu hoặc.

Thông thường, chư

Tăng ở các trú xứ chung quanh

Thế Tôn thì có một số sinh

hoạt nhất định trong mỗi ngày.

Sáng thì khất thực khắp các

nẻo đường, thứ tự từng

nhà, không phân biệt; khất thực

xong, các vị trở về trú xứ

riêng hay đến dưới gốc cây

trong các khu rừng để độ

ngọ (ăn trưa). Sau bữa ăn, các

vị rửa bát, xếp gọn các y,

nghỉ ngơi trong chốc lát, liền

lại đến một gốc cây hay căn

nhà trống, ngồi kiết già lưng

thẳng, để niệm trước mặt

và hành tứ niệm xứ hay niệm

hơi thở vào, hơi thở ra.

Vào xế chiều (sau khi

chỉ tịnh, chư Tăng hoàn toàn

không ngủ trưa), Thế Tôn hay Tôn

giả Xá-lợi-phất thuyết pháp.

Thỉnh thoảng có các thời pháp

do các Tôn giả khác phụ trách.

Thời gian có thể kéo dài. Sau thời

pháp, chư Tăng nghỉ ngơi bằng

cách đi bách bộ, luôn luôn

giữ mình trong phương châm "Nói

năng như Chánh pháp và im lặng

như Chánh pháp". Điều này

có nghĩa là hoặc bàn luận

Phật pháp (nói năng), hoặc ngồi

Thiền định (im lặng).

Suốt năm canh của một

đêm, chư Tăng ngồi Thiền và

đi bách bộ vào canh một; ngủ

nghỉ canh hai; ngồi Thiền và bách

bộ vào canh ba; ngủ nghỉ canh tư;

và lại ngồi Thiền và bách

bộ vào canh năm. Chư Tỳ-kheo luôn

luôn giữ mình trong nếp sinh hoạt

đều đặn. Mọi việc tương

hệ, sinh hoạt nhỏ khác thì căn

cứ vào Giới bổn để xử

lý.

Phần y phục, chỗ nghỉ

(sàng tọa) và thuốc men thì đã

có cư sĩ Cấp Cô Độc,

nữ cư sĩ Lộc Mẫu (Visakhà) cùng

với các thiện nam, tín nữ khác

lo.

Thường ngày, vẫn

thường có các thí chủ, trai

chủ đến cung thỉnh Thế Tôn

và chư Tăng đi thọ trai. Chư

Tỳ-kheo được phép thọ biệt

thỉnh, nghĩa là được mời

dùng cơm riêng ở các tư gia.

Sau mỗi bữa cơm trưa cúng dường,

Thế Tôn hay một đại Tôn giả

thường ban một thời pháp ngắn

như là một thời kinh tùy hỷ

và chúc lành.

Thế Tôn cũng đi

khất thực và cũng thọ trai theo

thể thức biệt thỉnh, tùy theo nguyện

vọng của các thí chủ, trai chủ.

Việc nhận lời thọ

trai không phân biệt sang hèn, có

uy quyền hay không của trai chủ: trai chủ

nào thỉnh trước thì được

Thế Tôn nhận lời trước, như

trường hợp một kỹ nữ, cô gái

vườn xoài, thỉnh được

Thế Tôn và Tăng chúng, trong khi

các hoàng tử đến muộn hơn

nên không được Thế Tôn

nhận lời thọ trai trong cùng ngày.

Sau lời tác bạch cầu thỉnh thọ

trai của trai chủ, Thế Tôn thường

yên lặng nhận lời, nếu chưa có

lời thỉnh trước. Đây là

thái độ có tính truyền thống

của chư Thế Tôn: yên lặng là

tỏ sự đồng ý.

Trong chín tháng sau mùa

mưa, chư Tăng được phép

độc cư Thiền định trong các

khu rừng.

Việc nói của Pháp

của chư Tôn giả hoàn toàn

thuần túy giáo lý giải thoát,

và được trình bày một

cách rất xác thực, cụ thể,

minh bạch và đúng pháp. Chư

Tăng không được phép biểu

dương các thần túc thông

(các phép mầu), thiên nhĩ thông

hay tha tâm thông. Chư Tăng vận dụng

thân giáo và khẩu giáo. Phần

ý giáo chính là công việc

giảng dạy và học tập thường

kỳ của chư Tăng và cư sĩ.

Thế Tôn luôn luôn nhấn mạnh

đến "giáo hóa thần thông".

Ngài nhàm chán và ghê tởm

các pháp thuật, thần thông.

Chuyện kể, một lần

ngoại đạo sư biểu diễn thần

thông đi lướt nổi trên mặt

sông Hằng, từ bờ này qua bờ

kia, và thách thức Thế Tôn làm

như vậy. Thế Tôn ôn tồn hỏi

ngoại đạo sư do tu tập bao lâu

mà được kết quả thần thông

ấy. Ngoại đạo sư ấy đáp

là ba mươi năm. Thế Tôn mỉm

cười nói: "Ta chỉ cần có

ba xu là qua được bên kia sông

Hằng" (nghĩa là đi đò).

Câu chuyện nói lên

rõ thái độ sống rất thực,

rất tự nhiên và rất người

của Thế Tôn, vừa nói rõ

thái độ coi nhẹ các thần

thông của Thế Tôn.

Thế Tôn xây dựng

việc tu tập và việc nói pháp

của chư Tăng trên căn bản Giới

bổn, Thiền định và Trí tuệ,

tuyệt đối không đi ra ngoài

các sinh hoạt đó. Về các

nghi thức tế lễ, Thế Tôn dạy

giới đàn tế lễ tốt là

cúng hoa trái; tốt hơn nữa là

bố thí; tốt hơn nữa là trì

giới; tốt hơn nữa là hành

Thiền định; và tốt hơn nữa

là hành Trí tuệ để đoạn

trừ các lậu hoặc. Thế Tôn

hoàn toàn không khích lệ chư

Tăng sống dựa vào mong cầu, cầu

nguyện hay vọng ngoại mà chỉ có

chú tâm tỉnh giác, chánh niệm

tu tập. Một lần, Thế Tôn hỏi

một số Tỳ-kheo đang theo Thế Tôn

đi dọc bờ sông Hằng rằng: "Nếu

có một đám dầu nổi trên

mặt nước, và có các lễ

sư thông thạo trong việc cúng lễ

cầu nguyện ngồi ở trên bờ,

các lễ sư cầu nguyện cho đám

dầu chìm xuống, có được

không?"

-- "Bạch Thế Tôn,

không", chư Tăng đáp -- "Nếu

có một viên đá chìm xuống

lòng sông, các lễ sư ấy

cầu nguyện cho viên đá nổi

lên, được không?" - "Bạch

Thế Tôn, không", chư Tăng đáp.

Thế Tôn dạy: "Đúng vậy",

và tiếp tục cuộc hành trình.

Câu chuyện này nói

lên rõ ràng không phải là

việc tế lễ đoạn trừ các

nghiệp, các lậu hoặc; mà là

việc tu tập để đoạn trừ

các nghiệp, các lậu hoặc.

Trên mọi nẻo đường

khất thực và hoằng hóa, Thế

Tôn và chư Tăng luôn luôn

đi chân không và đi bộ với

bình bát trên tay. Giản dị chỉ

có thế, chư vị không dùng

xe cộ và các thần thông. Hình

ảnh nổi bật nhất là cho đến

khi nghe Thế Tôn vừa nhập diệt ở

Kusinàra, bấy giờ Tôn giả Mahà

Kassapa (Đại Ca-diếp) đang trên

đường về từ Pàva đến

Kusinàra, Tôn giả tiếp tục đi

bộ về, tuyệt đối tôn trọng

hành trì lời dạy của Thế Tôn,

không xử dụng thần thông ngay cả

thời điểm tối quan trọng này.

Hẳn nhiên, Thế Tôn

vẫn rất tế nhị và rất kín

đáo, dùng thần thông xuất

hiện trước các hội chúng để

giáo hóa. Bấy giờ Thế Tôn

dùng thần thông để đóng

vai trò hệt một người trong hội

chúng, nhưng tuyệt nhiên nội dung

giáo hóa vẫn là Giới, Định,

Tuệ qua thân giáo và khẩu giáo.

Lịch sử ghi lại, chỉ

có Tôn giả Mục-kiền-liên là

có dùng thần thông, thi thố

để hàng phục một số các

ngoại đạo sư manh động và

kiêu mạn. Trường hợp này Thế

Tôn có quở trách. Tuy vậy, chúng

ta cũng nhận ra được bối cảnh

truyền đạo, hành đạo quá

khó khăn và phức tạp thời

đó đòi hỏi sự có

mặt của Tôn giả Mục-kiền-liên

với sự sử dụng các đại

thần thông của Tôn giả.

Cho đến nay, chúng ta

thấy nếp sống của chư Tăng

thật là giản dị, rất gần

gủi với thiên nhiên; cho đến

cuối đời vẫn nhẹ nhàng và

giản dị.

Điển hình là

chính Thế Tôn, là bậc Thiên

Nhân Sư, vô thượng ở đời,

Ngài vẫn dung dị trong tấm y vàng;

có những lúc chỉ là y phấn

tảo, đi chân không, tấm lót

ngồi (tọa cụ) làm bằng cỏ

khô đan lại; có những lúc

Ngài trú mưa qua một đêm

trong chái nhà lá của thợ làm

đồ gốm một mình. Ngài

sinh ra dưới cội cây, xuất gia tu

tập dưới cội cây, thành Đạo

dưới cội cây và nhập Niết-bàn

cũng dưới cội cây, chỉ đơn

giản nằm nghiêng trên chiếc võng

dây treo giữa hai cây tàla. Cuộc

sống dung dị nhưng thơ mộng biết

bao! Đẹp đẽ biết bao! Xúc

cảm biết bao! Chính những hình ảnh,

những nét vẽ dung dị đó là

những hào quang tối thượng và

kỳ diệu nhất để cho đời

chiêm ngưỡng. Ôi! Thật là tuyệt

diệu! Đấy là suối nguồn

cảm hứng cho những bức danh họa,

cho những vần thơ kỳ ảo, cho những

bản nhạc tuyệt vời, và sau hết

là cho cuộc đời những ý sống

dạt dào.

Xúc cảm về nếp sống

đó của chư Tăng, đời

sau đã có sáng tác bốn

câu kệ mô tả:

"Nhứt bát thiên gia phạn,

Cô thân vạn lý du.

Kỳ vị sanh tử sự,

Thuyết pháp độ xuân thu."

Tạm dịch:

"Một bát cơm ngàn nhà,

Một thân vạn dặm xa.

Chỉ vì chuyện sanh tử,

Nói Pháp độ người qua."

Trong tập "Thiền Đạo

Tu Tập", bản dịch của Như Hạnh,

đã thi hóa bốn câu kệ trên

như sau:

"Một bát cơm ngàn nhà,

Thân chơi muôn dặm xa,

Mắt xanh xem trần thế,

Mây trắng hỏi đường qua."

Trích: Thích Chơn Thiện (1991),

"Tăng Già thời Đức Phật", Sài gòn, Việt Nam.

Chân thành cám ơn

anh Nguyễn Quang Trung đã có thiện

tâm, giúp đánh máy lại

bài viết nầy

← Văn bản trướcwith Unicode Times fontVăn bản tiếp →with Unicode Times font
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)