Pha'p - Dharma
with Unicode Times font
Pháp - Dharma Joseph Goldstein Nguyễn Duy Nhiên dịch
"Đã hoàn tất rồi những gì cần phải
được hoàn tất."
Lời này, trong các kinh điển Phật giáo, bao giờ cũng
gây cho Tôi một sự phấn khởi. Câu
ấy xuất hiện trong những "bài ca giác ngộ."
Đó là những lời mà các tu sĩ đã cảm tác thốt
lên trong giây phút giải thoát. Những lời cảm tác ấy
đã đem lại cho tôi một niềm vui. Vì
chúng nhắc cho tôi nhớ rằng, chúng ta thật sự có
thể đi trọn hết được con đường tu tập của
mình. Giây phút ấy chắc là sẽ nhiệm mầu lắm, khi ta
có thể cất tiếng hát lên lời ca ấy,
"Đã hoàn tất rồi những gì cần phải được hoàn
tất."
Nhưng chúng ta lúc nào cũng vẫn còn bị ám ảnh bởi sự
nghi ngờ: "Ta có thể đạt được sự
giác ngộ không? Đức Phật thì ngài có thể thực
hiện được việc ấy, chứ còn tôi? Tôi thực
sự có thể làm được chuyện ấy không?" Tôi
nói với bạn điều này, chúng ta ai cũng có thể
làm được chuyện ấy hết nếu ta biết
phương pháp.
Ta tu Phật là để khám phá ra phương pháp ấy,
để ta có thể được tự tại và giải thoát.
Trọng
tâm của việc tu tập là để thực hiện bấy
nhiêu thôi. Sự tự tại ấy sẽ đem lại cho ta những đức
tính như từ bi, an lạc, một tuệ giác thấy được
rằng tất cả mọi vật đều có liên hệ mật
thiết
với nhau. Chữ Dharma trong Phạn ngữ, hay Dhamma trong Pali,
là một danh từ rất rộng
nghĩa, nó bao trùm chứa đựng hết tất cả. Một trong
những nghĩa của Dharma là Chân lý,
là Pháp, tự tánh của vạn vật. Nó cũng có nghĩa là
những yếu tố đặc biệt của một hiện
tượng và những luật tự nhiên điều khiển
hiện tượng ấy. Dharma cũng có nghĩa là những
lời dạy của đức Phật và con đường tu tập đưa
đến giác ngộ. Vì thế cho nên danh từ
Dharma bao trùm hết tất cả. Mọi vật trên cuộc
đời này đều có thể là Dharma, vì mọi vật
phải tuân theo định luật tự nhiên của chính nó.
Đức Phật đã nhìn thấy thật rõ rằng, những trạng thái
khác nhau của tâm và những hành
động khác nhau của tâm và những hành động khác nhau
của thân, sẽ đưa đến những hậu
quả hoàn toàn khác biệt. Tâm bất thiện sẽ tạo
nên một số ảnh hưởng đặc biệt. Và tâm tốt
lành sẽ có những quả trái riêng của nó. Khi hiểu
được sự thật này rồi, ta sẽ có khả năng
thấy được những gì trên đời này tạo nên khổ đau cho
ta và những gì có thể đem lại tự do
và hạnh phúc.
Trên con đường tu tập chân chánh không có vấn đề
cưỡng bách hay ép buộc. Đức Phật đã
vạch vẽ rõ ràng cho ta thấy một họa đồ tổng quát
của thực tại. Khi chúng ta hiểu được họa
đồ ấy cặn kẽ, ta có thể tự do chọn lựa con
đường nào mình muốn theo. Đơn giản lắm!
Nếu chúng ta muốn được hạnh phúc, và nếu chúng
ta biết được những hạt giống của hạnh
phúc, thì cứ tiếp tục tưới tẩm chúng đi, rồi một
ngày hạnh phúc sẽ đơm bông kết trái.
Sở dĩ chúng ta có được một sự chọn lựa vì Dharma
là một thực tại của định luật tự nhiên,
nó là đường lối chuyển vận biến hành của vạn
vật. Vì nếu cuộc sống của ta chỉ là một tập
hợp của những sự việc xảy ra theo may rủi, không theo
một định luật vật lý hay luân lý
nào hết, thì ta sẽ không bao giờ có thể
quyết định được đường hướng của đời mình.
Chúng
ta sẽ chỉ là những chiếc lá vàng rơi rụng lả tả,
bị lôi cuốn theo cơn gió xoáy của cuộc sống.
Trong sự tu tập, ở giai đoạn đầu, mặc dầu chúng ta có
thể cảm thấy tâm mình như là một
con trốt sinh hoạt quay cuồng, nhưng dần dần sự nhiệm
mầu của thiền tập sẽ giúp ta phân
định, sắp đặt lại tất cả. Theo thời gian chúng ta sẽ
trở nên an ổn và vững vàng, có thể định
tâm để nhìn thấy được yếu tố nào sẽ đem lại
cho ta an lạc hoặc khổ đau. Tất cả mọi sự
trên cuộc đời này - hạnh phúc hay khổ đau - đều
xảy ra đúng theo luật định của nó. Sự tự
tại của ta nằm ở sự minh triết của mình trong vấn
đề chọn lựa.
Khi đi theo con đường tỉnh thức, ta sẽ nhận thấy rằng
mục tiêu tối hậu của sự tu tập là làm
sao để phát triển được những thiện tính
trong tâm mình. Con đường tu tập là để chuyển
hóa tâm thức của mình, thanh lọc hết những tham,
sân, si, sợ hãi, mọi ganh tỵ, hiềm khích
- các năng lực đã từng gây nên khổ đau cho chính ta
và thế giới chung quanh.
Tất cả chúng ta đều cùng chia xẻ chung một mục tiêu
giải thoát vô cùng cơ bản. Mà tiềm
năng đó bao giờ cũng có sẵn trong tâm của mỗi
người chúng ta. Trong những năm đầu tu
tập ở Ấn độ, tôi theo học với ngài Munindra-ji,
một trong những vị thầy của tôi tại Bồ Đề
Đạo Tràng, nơi đức Phật đã thành đạo. Bồ Đề
Đạo Tràng là một ngôi làng nhỏ với nhiều
ngôi chùa thật đẹp. Và những khi tôi và ngài Munindra
có dịp đi bộ với nhau ngang qua
làng, ngài thường chỉ cho tôi thấy những người dân
làng mộc mạc từng là học trò của
ngài. Đa số các người ấy đều đã đạt đến
một số trình độ giác ngộ nào đó.
Thấy được những người ấy là một niềm khích
lệ lớn cho tôi, vì nhìn bề ngoài của họ thì
không cách nào ta có thể đoán rằng họ có một
trình độ tâm linh cao. Trông họ như những
dân làng hiền hòa, đang sống một cuộc đời bình
thường như mọi người khác. Đó cũng là
lần đầu tiên tôi chứng ngộ được chân lý, mà ta
thường hay nói, là giác ngộ không tùy
thuộc vào giai cấp xã hội hay trình độ học vấn của
ta. Tất cả mọi người, ai cũng đều có
chung những điều căn bản này, là ta đang sống,
chúng ta ai cũng có tâm và thân. Phận sự
của ta là tỉnh thức dậy và thanh lọc lại bản tâm
của mình, vì ích lợi của mọi loài chúng
sinh.
Và ý thức ấy là một khuôn vàng thước ngọc có
thể dùng để làm sự đo lường, mẫu mực cho
mỗi hành động của ta. Việc mà ta sắp sửa làm
đây - bất cứ là một hành động gì - sẽ giúp
ta trên con đường giác ngộ hay sẽ làm cản trở ta? Cho
dù trong hoàn cảnh nào, trường hợp
nào của cuộc sống ta cũng đều có thể tu tập
được. Khi chúng ta ý thức được con đường
giải thoát và thật tâm tu tập, thì dầu cho bất cứ
chuyện gì xảy ra, đoan chắc rằng rồi một
ngày ta sẽ hát lên bài ca giác ngộ của chính mình:
"Hoàn tất rồi những gì cần phải được
hoàn tất."
From Phat Hoc Magazine, http://www.win.net/phathoc/