with Unicode Times font
Tùy Duyên Phương Tiện Minh Tâm
Xưa có câu chuyện: Một cháu
bé 5 tuổi thấy ông nội đọc
sách thường đeo kính, cũng
bắt chước lấy kính đeo, nhưng
chẳng đọc được chữ nào.
Ông nội liền bảo: Cháu muốn
biết đọc thì phải học, cặp
kính chỉ giúp cho đôi mắt
điều chỉnh thị giác chứ
không giúp cho người không học
mà đọc sách được đâu.
Câu chuyện này dạy cho chúng ta
một bài học rất quý báu: Đừng
lầm phương tiện với cứu cánh,
đừng lầm tùy duyên với
ỷ lại. Chúng ta đi chùa lễ
Phật, tụng kinh, gõ mõ là những
phương tiện để giữ cho thân
khẩu ý được thanh tịnh, nhờ
thanh tịnh mà trí huệ phát sinh,
được giác ngộ và giải
thoát. Vậy đi chùa, lễ Phật,
tụng kinh, gõ mõ là một trong
nhiều phương tiện tùy duyên mà
đức Phật đã chỉ dạy
cho các đệ tử thực hành để
đạt tới cứu cánh là giác
ngộ, phát huy được cái trí
huệ sẵn có từ xưa, phải có
nhân duyên tu hành mới hưởng
được quả giải thoát.
Nhưng phương tiện này chỉ thích
hợp với một số người, còn
những người khác lại dùng những
phương tiện khác như: Tu Thiền,
Niệm Chú và pháp môn thông
dụng nhất hiện giờ là sáu
chữ "Nam Mô A Di Đà Phật"
để cầu vãng sinh Tịnh Độ.
Tại sao lại niệm Phật A Di Đà
mà không niệm Phật khác? Tất
cả các Phật đều đồng
nhau nhưng mỗi vị có hạnh nguyện
và nhân duyên riêng, Đức
Phật A Di Đà có nhân duyên
lớn với chúng sinh cõi Ta Bà, ai
nhất tâm niệm Phật sẽ được
ngài tiếp dẫn về cõi Tây Phương
Cực Lạc. Các Phật tử gặp nhau
đều chào A Di Đà Phật là
có ý chúc nhau được vãng
sinh Tịnh Độ, nhắc nhở nhau là
trong mỗi người đều có Phật
tánh, mỗi người đều bình
đẳng có Phật ở Tâm, đừng
tìm Phật ở ngoài.
Chúng ta hiện sống ở nước ngoài,
mọi nếp sinh hoạt đều khác
trước, dĩ nhiên việc tu hành
cũng phải thay đổi tùy hoàn
cảnh, có nơi có chùa, có
Tăng Ni chân chính thì có đủ
duyên mà tu, nhưng có chùa mà
không có Tăng Ni hoặc gặp phải
những vị tu hành đức hạnh
kém, không giữ Lục Hòa, ham cầu
danh lợi thì làm sao đây? Đức
Phật đã dự trù những việc
này trước khi nhập Niết Bàn,
ngài dạy ông A Nan: "Phải giữ
giới luật làm thầy, phải theo Chánh
Pháp mà tu, được vậy thì
ta vắng mặt cũng không sao. Trái
lại, nếu chẳng giữ giới luật,
chẳng theo Chánh Pháp thì dù
ta còn ở đời cũng chẳng giúp
gì cho ai được cả. Hãy tự
thắp đuốc mà đi, ta chỉ
là người dẫn đường".
Người tu hành quy y Tam Bảo, không
phải chỉ quy y với Phật Thích Ca,
với kinh điển của ngài và
với các vị Tăng mặc áo nâu
hoặc áo vàng, mà nên hiểu
theo lý Quy Y Tam Bảo là trở về nương
tựa với Phật sẵn có của mình:
Đó là Từ Bi, Trí Tuệ,
Giác Ngộ, Giải Thoát; trở về
nương tựa với Chánh Pháp sẵn
có của mình là tuân theo những
luật thiên nhiên điều khiển
vũ trụ: Đó là lý Vô
Thường, Vô Ngã, Luân Hồi,
Nhân Quả; trở về nương tựa
với vị Tăng sẵn có nơi mình:
Đó là sự Thanh Tịnh, Hòa
Hợp.
Có người cho rằng: Chùa mà
không có Tăng là không đủ
Tam Bảo; đó là chỉ đúng
về sự tướng mà quên đi
cái lý ẩn tàng cao siêu huyền
diệu. Vẫn biết có vị Tăng trụ
trì thì tốt hơn, có người
thay Phật để dạy dỗ chúng
sinh, nhưng đó phải là những
vị Tăng chân chính, đạo
cao đức cả, nắm giữ luật Phật,
thực hành đúng lời Phật dạy,
sống đời thanh tịnh vị tha, giữ
Lục Hòa làm căn bản. Nếu
vị Tăng không được như
vậy thì thà không có Thầy
trụ trì còn hơn, vì người
dẫn đường mà lầm lạc
thì chắc chắn sẽ dẫn chúng
sinh xuống hố sâu.
Chùa có Tăng chân chính thì
dĩ nhiên rất tốt vì có
người chỉ dạy các phương
pháp tu hành, nhưng nếu vì hoàn
cảnh khó khăn, không có Tăng
thì tự mình tùy duyên phương
tiện mà tu, chỉ cần các Phật
tử hiểu luật Phật, tu đúng
các pháp Phật, thực hành lời
dạy của Phật, hướng dẫn lẫn
nhau, đừng ỷ lại vào người
khác, vì Phật còn chẳng cứu
được ai, chư Tăng làm sao cứu
giúp chúng ta giác ngộ, chỉ có
chúng ta tự cứu mình mà thôi.
Đó là chúng ta tùy hoàn
cảnh, phong tục mà phương tiện
mà tu học, nắm vững lý Vô Thường,
Vô Ngã, Luật Nhân Quả Duyên
Sinh, thực hành Từ Bi Hỷ Xả, phát
huy Trí Tuệ, tự giác giác tha...
thì dù sớm dù muộn, chúng
ta cũng đạt được mục
đích của sự tu hành: Đó
là giác ngộ và giải thoát.
Chùa nát mà có Phật vàng,
bộ áo không tạo ra thầy tu chân
chánh, chúng ta không cần phải
có chùa to, Phật lớn, không cần
nhất thiết phải có Tăng mới
tu được, mà nên nhớ rằng:
Tam Bảo sẵn có khắp nơi, sẵn có
trong chúng ta.
Có chùa to, tượng đẹp, có
chư Tăng chân chính trụ trì
thì tốt, nhưng đừng vì
vậy mà hao tốn tiền bạc, hoặc
gặp thầy tà, bạn ác cũng
lễ lạy cúng dường, mà chúng
ta cần chú ý đến việc tự
tu, tự học, tu học phải đi đôi,
đừng thấy người ta tụng
kinh gõ mõ mà mình cũng phải
tụng kinh gõ mõ, ví như ông
nội đeo kính mà cháu bé
cũng đòi đeo kính hòng
đọc được sách. Chúng
ta nên lựa một pháp môn thích
hợp với căn cơ của mình, rồi
tinh tấn thực hành, đừng trông
cậy vào người khác làm giùm,
tu giùm.
Đức Phật nói: Có hai hàng
đệ tử Phật là đệ tử
xuất gia và đệ tử tại gia.
Đệ tử xuất gia không bị gia
duyên ràng buộc nên dễ bề
tu hành, còn đệ tử tại gia
thì có nhiều duyên sự ở đời
nên khó tu, nhưng hai hàng đứng
về Phật tánh thì đều bình
đẳng như nhau, và thứ bậc
cao thấp chỉ căn cứ vào quả
vị tu chứng mà thôi.
Một bằng chứng rõ ràng là
cư sĩ Duy Ma Cật đã được
chư Phật ngợi khen, chư Bồ Tát
kính trọng, và chư Tăng phục
tòng chỉ vì cư sĩ đã
chứng được Pháp môn Bất
Nhị và được giải thoát.
Hoàn cảnh chúng ta hiện nay khó
khăn, nhưng đó chỉ là thử
thách, những ai sáng suốt nhận
định và tuân theo đúng
lời Phật dạy mà tu hành tinh tấn,
chỉ những người đó mới
hưởng lợi lạc thực sự của
một đời sống thanh cao.
Minh Tâm
Trích "Tìm Phật ở đâu?" NXB Văn Nghệ, Hoa Kỳ.
Chân thành cám ơn anh Nguyễn Quang Trung đã có thiện tâm giúp đánh máy lại bài viết nầy