📜 Giảng Sư
Kho kinh › Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)

with Unicode Times font

Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas) · 9,760 ký tự · ~9 phút đọc
🏠 Trang chủ 📜 Kho kinh ⬇ Tải .txt

with Unicode Times font

Chúng Ta Cùng Một Thân Thể

Thích Nhất Hạnh

Trích "An Lạc

Từng Bước Chân", NXB Lá Bối,

1995

Có hàng triệu người chơi thể

thao trên thế giới. Khi ta xem một trận

đá bóng, ta thường theo phe này

hoặc phe kia, có thể ta mới có thể

theo dõi trận đấu một cách

hứng thú. Khi cầu thủ phe ta đá

bóng thì ta cũng muốn đưa

chân ra để đá theo. Khi phe ta

thắng thì ta cũng nhảy nhót mừng

rỡ, khi phe ta thua, ta cũng thất vọng

não nề.

Trong chiến tranh cũng vậy, ta cũng ưa

thích theo phe. Ta thường bênh vực

phe bị áp bức. Ta tranh đấu

bằng cách la ó phẫn nộ; ít

khi ta chịu vượt lên trên những

tranh chấp để nhìn cho rõ, như

một bà mẹ nhìn đàn con đang

đánh nhau.

Việt Nam có câu tục ngữ: gà

một nhà bôi mặt đá nhau .

Vì ta bôi mặt nên ta mới không

thấy rõ nhau, tưởng người kia

là người lạ. Vì vậy ta mới

bắn vào người kia. Chỉ khi nào

ta thấy được mọi người là

anh em một nhà, mỗi người là

một phần của thân thể thì

ta mới có thể nhìn nhau bằng con

mắt yêu thương, mới có thể

hòa giải.

Trong cuộc đời, ta phải tự nhủ

là mình may mắn khi ta gặp được

những người biết yêu thương

cả loài vật và cây cỏ. Có

những người dù sống trong an bình

vẫn không quên hàng triệu người

đang đói khổ, bệnh tật. Những

người đó đã thấy

được sự liên hệ mật thiết

của mọi loài mọi sự với nhau.

Họ hiểu rằng những nước giàu

có không thể nào sống sót

nếu không có những nước kém

mở mang và nghèo khổ. Sự nghèo

khổ thiếu thốn, sự áp bức

bóc lột đưa đến chiến

tranh. Trong thời đại chúng ta, khi chiến

tranh xảy ra, tất cả các nước

đều cảm thấy đang lâm chiến.

Số phận của nước này dính

líu tới số phận của nước

kia.

Đến khi nào thì gà nhà

mới hết bôi mặt để đá

nhau? Đến khi nào chúng ta mới

thấy rõ chúng ta là anh em, là

một phần của thân thể? Có

lẽ mỗi ngày chúng ta phải nhìn

nhau mà nói rằng: "Tôi là

em của anh. Tôi là chị của em.

Chúng ta đều là con người.

Chúng ta chỉ có một cuộc sống."

Hòa Giải

Ta phải làm gì khi ta gây tổn thương

cho người khác và khi họ trở

thành kẻ thù của ta? Người

đó có thể là một người

thân trong gia đình hay là một

người bạn. Ta chẳng cần phải

làm gì nhiều.

Điều trước tiên là ta phải

có thì giờ để xin lỗi. Ta

nói: "Tôi rất tiếc về việc

đã xảy ra. Tôi thành thật

xin lỗi. Tôi đã thiếu sáng

suốt, thiếu hiểu biết. Tôi sẽ

cố gắng thay đổi. Sẽ không

bao giờ tôi nói và làm như

vậy nữa". Nhiều khi ta không cố

tình làm cho người khác buồn

và giận, nhưng vì thiếu chánh

niệm hoặc vì vụng về nên ta

đã làm thế. Cho nên chánh

niệm rất cần thiết trong đời

sống hàng ngày. Có chánh niệm

ta tránh được những lỡ lầm

trong khi nói và làm.

Điều thứ hai là ta biết khai triển

phần hoa trong ta và chuyển hóa phần

rác. Khi ta trở nên nhẹ nhàng tươi

mát và dễ thương, người

kia từ từ sẽ thấy và sẽ

hiểu rằng ta đã thay đổi.

Lúc đó ta chẳng cần nói

gì thêm. Người ấy đã

thấy và đã tha thứ cho ta.

Cho nên hãy nói bằng chính cuộc

sống của mình chứ không chỉ

bằng lời nói.

Khi thấy được người kia đang

đau khổ là ta đã bắt đầu

có sáng suốt. Và khi trong tâm

ta nẩy nở ý muốn làm vơi bớt

nỗi khổ của người kia là ta đã

bắt đầu có tình thương

chân thật. Nhưng hãy cẩn thận.

Đôi khi ta tưởng là ta đã

vững vàng rồi. Muốn biết chắc,

ta nên tìm đến người kia, nghe

người kia nói thì ta mới biết

rõ là ta đã thật sự thương

người kia chưa. Nếu chỉ ngồi

đó mà nghĩ rằng mình đã

hiểu và thương người kia thì

đôi khi đó chỉ mới là

sự tưởng tượng.

Hòa giải không có nghĩa là

ký kết một hiệp ước với dã

tâm và sự thiếu lương thiện.

Nếu còn có tham vọng, còn có

chủ tâm chia phe chia nhóm thì đó

không phải là hòa giải. Phần

lớn chúng ta vẫn còn muốn theo

phe này hay phe kia khi có tranh chấp. Chúng

ta vẫn còn ưa thiên lệch, phán

đoán đúng sai căn cứ

trên những tin đồn nhiều khi thất

thiệt, vẫn còn muốn nuôi dưỡng

căm thù để làm động

lực hành động. Lòng bất

nhẫn tuy tốt nhưng vẫn không đủ.

Xã hội này không thiếu những

người sẵn sàng lao mình vào

hành động. Xã hội này cần

những người có từ tâm, không

phe phái, thấy được sự thật

một cách toàn diện. Khi nào ta

thấy được một em bé Uganda

chỉ còn da và xương là chính

bản thân ta, khi nào ta thấy sự

đói khổ đó là sự

đói khổ của chính ta, khi ấy

ta mới hiểu được thế nào

là tình thương vô phân biệt.

Lúc ấy ta mới thao thức tìm đủ

mọi cách để làm vơi bớt

nỗi khổ của muôn loài.

Hãy Gọi Đúng Tên Tôi

Ở Làng Hồng, mỗi tuần chúng

tôi nhận được hàng trăm

bức thư từ các trại tỵ nạn

gửi về, những bức thư tràn ngập

những đau buồn tủi nhục, đọc

mà rớt nước mắt. Chúng tôi

thật sự không biết làm cách

nào để làm vơi bớt những

đau thương dù chúng tôi cố

gắng hết lòng. Người ta kể rằng

rất đông những người vượt

biển đã bỏ thây trên biển

cả. Số còn lại lên được

bờ thì sống lây lất qua ngày

trong những trại tỵ nạn.

Không những phụ nữ mà cả một

số các em bé gái cũng bị

hải tặc hãm hiếp. Liên Hiệp Quốc

và chính quyền Thái Lan đã

cố gắng can thiệp nhưng nạn hải

tặc vẫn hoành hành trên biển.

Có một bức thư kể chuyện một

em bé mười hai tuổi bị hải tặc

hãm hiếp phải nhảy xuống biển

tự tử.

Khi nghe tin này, ai mà chẳng tức giận

và chỉ muốn xách súng bắn

chết tên cướp biển. Nhưng nếu

nhìn sâu hơn ta sẽ thấy nhiều

điều cần thấy. Ta thử đặt

mình vào địa vị tên hải

tặc. Sinh ra và lớn lên trong một

gia đình nghèo khổ ở ven biển

Thái Lan, không được dạy dỗ,

không được đi học, cha đi

biển về chỉ biết uống rượu

say, suốt ngày lêu lổng theo bạn

bè xấu, lớn lên trong hoàn cảnh

đó chắc ta cũng sẽ trở thành

hải tặc mà thôi. Hàng ngày

ở vịnh Thái Lan có hàng trăm

em bị sinh ra trong hoàn cảnh tương

tự và nếu chúng ta, những nhà

chính trị, xã hội và giáo

dục không lo tìm cách để

thay đổi hoàn cảnh các em thì

hai mươi năm sau, các em đó

cũng sẽ trở thành hải tặc. Do

đó, nếu ta xách súng bắn

những em đó tức là chúng

ta bắn chính chúng ta vì ta là

người có trách nhiệm về tình

trạng này.

Bài thơ " Hãy Gọi Đúng

Tên Tôi " có ba nhân vật:

em bé gái, tên hải tặc và

tôi. Chúng tôi nhìn nhau mà chúng

tôi có nhận ra nhau không? Hãy

gọi đúng tên tôi. Tôi có

nhiều tên lắm. Chỉ cần gọi

ra một tên là tất cả đều

lên tiếng một lần.

Hãy gọi đúng tên tôi

đừng bảo ngày mai tôi đã ra đi

bởi vì chính hôm nay tôi vẫn còn đang tới

hãy ngắm tôi thoát hình trong từng phút từng giây

làm đọt lá trên cành xuân

làm con chim non cánh mềm

chiêm chiếp vui mừng trong tổ mới

làm con sâu xanh trên cuống hoa hồng

làm gân viên ngọc trắng tượng hình trong lòng đá

tôi còn tới để khóc để cười

để ước mong để lo sợ

sự xuất nhập của tôi là hơi thở

nhịp sinh diệt của tôi cũng là tiếng đập một lần

của hàng triệu trái tim

tôi là con phù du thoát hình trên mặt nước

và là con chim sơn ca mùa xuân về trên sông đón bắt phù du

tôi là con ếch bơi trong hồ thu

và cũng là con rắn nước trườn đi

tìm cách nuôi thân bằng thân ếch nhái

tôi là em bé nghèo Uganda, bao nhiêu xương sườn đều lộ ra,

hai bàn chân bằng hai ống sậy

tôi cũng là người chế tạo bom đạn

để cung cấp kịp thời cho các dân tộc Á Phi

tôi là em bé mười hai, bị làm nhục nhảy xuống biển sâu

tôi cũng là người hải tặc sinh ra với một trái tim chưa biết nhìn biết cảm

tôi là người đảng viên cao cấp cầm quyền sinh sát trong tay

và cũng là kẻ bị coi là có nợ máu nhân dân

đang chết dần mòn trong trại tập trung cải tạo

nỗi vui của tôi thanh thoát như trời Xuân, ấm áp cỏ hoa muôn lối

niềm đau của tôi đọng thành nước mắt, ngập về bốn đại dương sâu

hãy nhớ gọi đúng tên tôi

cho tôi được nghe một lần tất cả những tiếng tôi khóc tôi cười

cho tôi thấy được nỗi đau và niềm vui là một

hãy nhớ gọi đúng tên tôi

cho tôi giật mình tỉnh thức

và để cho cánh cửa lòng tôi để ngỏ

cánh cửa xót thương

Khổ Đau Là Chất Liệu Nuôi Dưỡng Tình Thương

Ở Việt Nam, trong bốn mươi năm

qua, đạo Phật đã đi vào

cuộc đời. Trong chiến tranh, chúng

tôi không thể chỉ ngồi thực

sự thực tập thiền tọa và tụng

kinh trong chùa. Chúng tôi thực tập

thiền ở khắp nơi, nhất là những

nơi có khổ đau, chết chóc.

Tiếp xúc với những khổ đau trong

chiến tranh, ta có thể chữa lành

những khổ đau của riêng mình,

những khổ đau từ một đời

sống hời hợt, thiếu ý nghĩa. Khi

phải đối diện với chết chóc,

với thương tích, với máu chảy,

ta nhận ra rằng ta có thể là nguồn

an ủi cho những kẻ đang khổ đau,

ta có thể giúp họ bằng tình

thương, bằng niềm vui, ta không phải

là một kẻ vô ích. Cho nên

ngay giữa những khổ đau tột cùng,

giữa những gian lao nguy hiểm, ta vẫn thấy

có một niềm vui lớn khi hiểu được

rằng thế nào là thực tập tình

thương. Một mùa đông kia, tôi

đã cùng một vài người

bạn đi thăm một trại tỵ nạn

ở Hong Kong. Ở đó chúng tôi

chứng kiến rất nhiều điều

thương tâm. Có những em bé

mới một hay hai tuổi đã phải

theo cha mẹ vượt biển ra đi, trong chuyến

đi các em đều mất cả cha

lẫn mẹ. Thế mà bây giờ người

ta sắp sửa trả các em về nước

vì người ta cho là các em đã

ra đi một cách bất hợp pháp.

Khi chính mình tai nghe mắt thấy những

cảnh tượng thương tâm này,

ta thấy những đau khổ của bạn

bè ta ở Âu châu hay Mỹ châu

thật chẳng đáng kể.

Sau mỗi chuyến cứu trợ trở về,

tôi thấy thành phố Paris thật

là xa lạ, như ở trong mơ. Tôi

thấy hai thế giới sao mà cách biệt

nhau quá, một bên khổ đau tràn

ngập, một bên phù phiếm xa hoa. Tôi

tự hỏi tại sao ở đây người

ta có thể sống được như

vậy trong khi tình trạng bên kia quá

thê thảm? Nếu bạn chỉ ở Paris

suốt mười năm không tiếp xúc

gì hết với thế giới bên ngoài

thì bạn sẽ thấy ở Paris người

ta sống như vậy là điều tự

nhiên.

Thực tập thiền là để tiếp

xúc. Đôi khi không cần phải

đến tận nơi có khổ đau

mới tiếp xúc được. Ta chỉ

cần ngồi yên một chỗ, theo dõi

tình hình đang xảy ra khắp nơi

trên thế giới là ta có thể

hiểu và thấy được tất

cả. Ta để tâm đến mọi

việc xảy ra chung quanh, nên ta có thêm

hiểu biết, thêm yêu thương và

ta bắt tay hành động ngay tại nơi

ta ở mà chẳng cần phải đi

đâu xa.

Thích Nhất Hạnh (1995)

Chân thành cám ơn Chị Dương

Kim Nguyệt đã có thiện tâm

giúp đánh máy lại bài

viết nầy (06/97)

← Văn bản trướcwith Unicode Times fontVăn bản tiếp →BBC Pho?ng Va^'n TNH
☰ Mục lục Thư Viện Phật Học — Văn Bản Chọn Lọc (BudSas)