🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông kỳ vọng đặt lên vai con

Buông bỏ – an lạc · 7 phút đọc

Đứa trẻ học lớp ba, tối nào cũng ngồi vào bàn học từ bảy giờ đến chín giờ rưỡi. Mẹ ngồi bên cạnh, tay cầm quyển vở, miệng nhắc: con nhà người ta được chín điểm, sao con chỉ được bảy? Bố đi làm về, câu đầu tiên không phải là con hôm nay vui không, mà là hôm nay con được mấy điểm? Đứa trẻ cúi đầu, không trả lời. Nó không hiểu vì sao điểm bảy lại là một tội. Nó chỉ biết rằng mỗi lần mang điểm về nhà, mặt bố mẹ lại nặng thêm một chút.

Nhiều bậc cha mẹ thương con thật lòng, nhưng cái thương đó đi kèm với một danh sách rất dài: con phải học giỏi, phải đỗ trường tốt, phải có nghề ổn định, phải lấy vợ lấy chồng đúng tuổi, phải sống đúng như bố mẹ đã vẽ ra. Danh sách đó ban đầu là ước mong. Lâu ngày nó thành áp lực. Áp lực đè lên vai đứa trẻ từ lúc nó còn chưa biết mình thích gì. Lớn lên, có đứa làm đúng theo danh sách mà lòng thì trống rỗng. Có đứa làm trái đi, rồi cả nhà cãi nhau, bố mẹ bảo con bất hiếu, con bảo bố mẹ không hiểu con.

Kỳ vọng đặt lên con, nói cho cùng, cũng là một dạng tham cầu. Tham không chỉ là tham tiền, tham của. Tham còn là muốn mọi chuyện phải đúng ý mình, kể cả chuyện đời của người khác, kể cả đứa con do mình sinh ra. Sách cổ có lời dạy rất gọn: cắt bỏ tham lam, sân hận, diệt đi lòng ái dục. Lời này nghe có vẻ xa xôi, nhưng đặt vào chuyện nuôi con thì rất gần. Cắt bỏ tham lam ở đây chính là cắt bớt cái muốn con phải thế này thế kia, để nhìn xem con thật sự là đứa trẻ như thế nào.

Mỗi đứa trẻ có một nhịp riêng. Có đứa học giỏi toán nhưng vụng về chân tay. Có đứa học chậm mà khéo léo, tháo cái quạt hỏng ra lắp lại được. Có đứa thích vẽ, thích hát, thích chạy nhảy ngoài sân hơn là ngồi yên trong lớp. Những điều đó không phải là khuyết điểm. Đó là dáng hình riêng của nó. Cha mẹ nào cũng muốn con mình giỏi, nhưng giỏi theo kiểu của con, chứ không phải giỏi theo kiểu của con nhà người ta. Con nhà người ta là một đứa trẻ khác, sống một cuộc đời khác. Lấy nó làm thước đo cho con mình, thì con mình lúc nào cũng thiếu.

Buông kỳ vọng không có nghĩa là mặc kệ con, muốn làm gì thì làm. Buông ở đây là buông cái khuôn mình đã đúc sẵn, còn việc đồng hành, dạy dỗ, nhắc nhở thì vẫn làm mỗi ngày. Khác nhau ở chỗ: người cha người mẹ đã buông thì khi con được bảy điểm, họ hỏi con có hiểu bài không, chỗ nào chưa hiểu để cùng ôn lại. Người còn nắm chặt kỳ vọng thì khi con được bảy điểm, họ hỏi sao không được chín, rồi thở dài, rồi so sánh. Cùng một điểm số, nhưng đứa trẻ nhận được hai thứ hoàn toàn khác nhau: một bên là sự giúp đỡ, một bên là sự chê trách.

Có một cách thực hành rất cụ thể. Mỗi khi thấy mình sắp nổi giận vì chuyện học hành của con, hãy hỏi lại mình ba câu. Câu thứ nhất: chuyện này có thật sự quan trọng với cả đời con không, hay chỉ quan trọng với mặt mũi của mình? Câu thứ hai: con mình đang cần giúp đỡ, hay đang cần bị trách? Câu thứ ba: mười năm nữa, con mình sẽ nhớ gì về tối nay, nhớ sự ấm áp hay nhớ tiếng quát? Ba câu này không có trong sách giáo khoa nào, nhưng nó giúp cha mẹ dừng lại đúng lúc, trước khi lời nói làm tổn thương con.

Người xưa nói tâm không còn chỗ dựa, không còn bám víu, thì mới thấy được sự thật. Áp vào chuyện nuôi con, câu này có nghĩa là khi cha mẹ thôi bám vào kỳ vọng của mình, họ mới nhìn thấy con mình thật sự. Thấy nó đang cố gắng ra sao, đang sợ hãi điều gì, đang cần điều gì. Đứa trẻ nào cũng muốn làm bố mẹ vui. Nó chỉ không biết làm sao cho vừa lòng một danh sách cứ dài thêm mỗi năm. Khi danh sách đó ngắn lại, đứa trẻ thở được, và nó mới có sức mà lớn lên.

Buông kỳ vọng là món quà lớn nhất cha mẹ có thể tặng con, mà không tốn một đồng nào. Đó là để con được làm chính nó, được sai, được sửa, được lớn theo nhịp của nó. Một đứa trẻ được cha mẹ nhìn bằng ánh mắt tin tưởng sẽ đi xa hơn nhiều so với một đứa trẻ lúc nào cũng sợ làm cha mẹ thất vọng. Tối nay, khi con ngồi vào bàn học, thử đừng hỏi điểm nữa. Hỏi con hôm nay có chuyện gì vui không. Chỉ một câu đó thôi, có khi cả nhà nhẹ nhõm hẳn ra.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Huyền Yếu Thiên (Trương Tam Phong) — tr.22
• Tinh Mệnh Khuyết Chỉ Toàn Thư — tr.387
Bài liên quanMón tiền cho vay không đòi được, buông sao cho nhẹ lòngGiận người thân lâu ngày, người mệt nhất là mìnhTuổi già đến rồi, buông nỗi lo mà sống từng ngày