🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông sự hơn thua với người dưng: thắng rồi được gì

Buông bỏ – an lạc · 7 phút đọc

Sáng hôm đó, tôi chứng kiến một cảnh cãi nhau ngoài đường. Hai người đi xe máy va quẹt nhẹ. Không ai ngã, không ai bị thương, xe chỉ trầy một vết nhỏ. Vậy mà hai người đứng giữa đường cãi nhau gần nửa tiếng. Người này nói người kia chạy ẩu. Người kia nói người này lấn đường. Xe cộ kẹt lại phía sau, còi inh ỏi. Cuối cùng, một người bỏ đi, mặt hằm hằm. Người còn lại đứng đó, chửi với theo vài câu cho hả giận. Tôi nhìn đồng hồ: nửa tiếng đồng hồ, cho một vết trầy nhỏ xíu, với một người mà có lẽ cả đời họ không gặp lại lần thứ hai.

Tôi tự hỏi: họ thắng được gì? Người bỏ đi trước, thắng hay thua? Người ở lại chửi thêm vài câu, thắng hay thua? Cả hai đều thua. Thua nửa tiếng đồng hồ. Thua một buổi sáng yên lành. Thua cả tâm trạng của cả ngày hôm đó. Mà đối thủ của họ, là một người dưng. Một người không biết tên, không biết nhà, mai mốt gặp lại ngoài đường cũng không nhận ra nhau. Vậy mà mình đem cả buổi sáng của mình ra để hơn thua với người ta.

Chuyện hơn thua với người dưng, bây giờ còn nhiều hơn ngày xưa, vì có thêm một cái chợ mới: mạng xã hội. Người ta cãi nhau trong phần bình luận, cãi với những người chưa từng gặp mặt, chưa từng nói chuyện. Một câu nói trái ý, là cãi. Một bài viết không hợp lòng, là cãi. Cãi tới khuya, cãi tới mất ngủ, cãi tới mức quên cả ăn. Sáng hôm sau, người ta vẫn sống cuộc đời của người ta. Còn mình, ôm cục tức đi làm, đi chợ, về nhà gắt gỏng với người thân. Hơn thua với người dưng, mà người thân trong nhà phải gánh hậu quả.

Trong Kinh Pháp Cú, có một câu kệ nói về thắng bại, nghe xong mà thấm. Câu kệ nói rằng người chiến thắng thì nuôi hận thù, người chiến bại thì nằm ngủ khổ đau. Còn người nào bỏ sau mọi thắng bại, sống tịch tịnh, an lạc. Nghe kỹ mà xem: thắng cũng khổ, bại cũng khổ. Thắng thì nuôi hận thù, vì người thua sẽ tìm cách trả đũa. Bại thì nằm ngủ khổ đau, vì lòng không cam. Chỉ có người bỏ sau thắng bại mới an lạc. Bỏ sau, không phải là chạy trốn. Mà là bước ra khỏi cuộc chơi hơn thua, không tham gia nữa.

Cũng trong kho sách Phật giáo, có đoạn giải thích rất rõ: người Phật tử thấu triệt lý vô ngã, không đặt mình đối lập với một người nào khác, không tranh giành hơn thua với những người khác. Chính ở đó mà có thái độ thăng bằng, thanh thoát, đứng lên trên tất cả, bỏ ra đằng sau mọi thắng bại. Tôi đọc đoạn này mà nghĩ: hóa ra, hơn thua là do mình đặt mình đối lập với người ta. Mình và người ta, hai bên. Mình phải hơn, người ta phải thua. Nhưng nếu mình không đặt mình vào thế đối lập đó thì sao? Người ta chạy ẩu, mình tránh đi, mình vẫn về nhà an toàn. Người ta nói sai, mình cười, mình vẫn giữ được buổi tối yên lành của mình. Ai thắng ai thua, quan trọng gì?

Tôi xin gợi ý một cách tập, gọi là tập thua. Nghe lạ, nhưng rất hiệu quả. Mỗi ngày, tập thua một chuyện nhỏ với người dưng. Ai chen hàng, cho người ta chen. Ai nói mình sai, không cãi lại ngay, cười một cái rồi đi. Ai bấm còi sau lưng, nhường đường. Thua như vậy, mình mất gì? Mất một chút tự ái. Được gì? Được một buổi sáng yên, một buổi tối nhẹ, một giấc ngủ ngon. Tính ra, thua lời hơn thắng nhiều.

Có lần, tôi đang chạy xe thì có người vượt lên, quay lại lườm tôi một cái. Hồi trẻ, chắc tôi đã rồ ga đuổi theo, lườm lại cho bằng được. Hôm đó, tôi nhớ tới câu kệ: bỏ sau mọi thắng bại. Tôi chạy chậm lại, để người ta đi xa. Tự nhiên tôi thấy lòng mình nhẹ. Người ta lườm mình, mà mình không nhận cái lườm đó, thì cái lườm đó ở lại với người ta, không vào được lòng mình. Mình thắng, không phải vì mình lườm lại giỏi hơn. Mà vì mình không tham gia cuộc chơi đó nữa.

Buông sự hơn thua với người dưng, nói cho cùng, là thương mình. Thương buổi sáng của mình, thương giấc ngủ của mình, thương sự bình yên của mình. Người dưng không biết tên mình, không thương mình, sao mình lại giao cả ngày của mình cho người ta quyết định? Thắng rồi được gì? Được một vết trầy nhỏ và nửa tiếng cãi nhau. Thua một chút, được cả một ngày yên. Chọn cái nào, mình tự biết.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 201, trang 1 (Bỏ sau mọi thắng bại, sống tịch tịnh an lạc; người Phật tử không tranh giành hơn thua với những người khác) (phap019.htm)
• Kinh Phật giáo, bài về Lục Hòa — trang 1 (Người thế gian sống trong đua đòi giành giật hơn thua với nhau, không bao giờ hòa thuận được) (phap018.htm)
Bài liên quanBuông thói quen ôm việc: mệt là dấu hiệu cần dừngBuông nỗi buồn mất người thân: thương trong lòng, không níu trong tayBuông danh lợi: nhẹ vai mới thấy đường