Đầu năm, bà Tư đi xem bói. Thầy bói nói năm nay bà gặp hạn, tháng bảy phải cẩn thận, đừng đi xa, đừng làm ăn lớn. Bà Tư về nhà, lo cả năm. Tháng bảy đến, bà không dám đi đâu, không dám làm gì. Có việc cần đi xa, bà cũng hoãn. Có cơ hội làm ăn, bà cũng bỏ. Cuối năm, bà than: năm nay làm ăn không được gì. Nhưng bà không thấy rằng chính nỗi lo đó đã làm bà không làm được gì, chứ không phải cái hạn đó.
Lời thầy bói có sức mạnh lạ lùng. Một câu nói trong vài phút, mà có thể trói người ta cả năm, thậm chí cả đời. Người ta nghe thầy nói mình có số giàu, thì mừng, thì chờ, thì không chịu làm. Người ta nghe thầy nói mình có số khổ, thì buồn, thì sợ, thì không dám làm. Cả hai đều giống nhau: mình giao đời mình cho một câu nói của người khác, rồi mình không sống đời mình nữa.
Sách Phật có nói về những ông thầy bói, bà xem quẻ, tiên đoán tương lai, vận may hay rủi, số hên hay xui. Sách nhắc đến họ không phải để tin theo, mà để mình thấy rõ: tương lai không nằm trong lời tiên đoán. Tương lai nằm trong việc mình làm hôm nay. Mình sống tốt hôm nay, ngày mai của mình sẽ tốt hơn. Mình sống xấu hôm nay, ngày mai của mình sẽ xấu đi. Đó mới là nhân quả thật.
Kinh Nhất Dạ Hiền Giả dạy: quá khứ không truy tìm, tương lai không ước vọng. Quá khứ đã đoạn tận, tương lai lại chưa đến. Câu này nói thẳng vào chuyện xem bói. Đi xem bói là đi tìm tương lai. Nhưng tương lai chưa đến, mình tìm nó bằng cách nào. Người ta nói cho mình một tương lai, mình tin, rồi mình sống theo cái tương lai đó. Mình bỏ mất hiện tại, là thứ duy nhất mình có thật trong tay.
Thực tập buông lời thầy bói bắt đầu bằng việc nhìn lại: lời đó nói về mình, hay nói chung chung cho ai cũng đúng. Nhiều lời bói rất chung chung: năm nay cẩn thận sức khỏe, đừng tin người lạ, có lộc nhỏ cuối năm. Ai nghe cũng thấy đúng với mình. Mình nghe xong, mình thấy thầy nói trúng, mình càng tin. Nhưng thật ra, những câu đó đúng với hầu hết mọi người, vào hầu hết mọi năm. Tin vào câu chung chung đó, rồi mình sống theo nó, thì mình tự trói mình.
Rồi mình tập hỏi lòng mình: nếu không có câu nói đó, mình có làm việc này không. Nếu có, thì mình cứ làm. Cơ hội làm ăn tốt, mình cứ làm, với sự cẩn thận vốn có. Chuyến đi cần thiết, mình cứ đi, với sự chuẩn bị chu đáo. Cẩn thận là tốt, lúc nào mình cũng nên cẩn thận. Nhưng cẩn thận vì mình hiểu việc, khác hẳn với sợ hãi vì một câu nói. Một cái giúp mình an toàn. Một cái làm mình tê liệt.
Có người nói: nhưng thầy bói nói đúng nhiều lần lắm. Có thể đúng, vì người xem bói giỏi quan sát, giỏi đoán tâm lý. Nhưng đúng một lần không có nghĩa là đúng mãi. Mình tin một lần, rồi mình nhớ mãi lần đúng đó, quên hết những lần sai. Lòng mình vốn thích tin vào điều mình sợ. Mình sợ cái hạn, mình tin cái hạn, rồi mình sống trong cái hạn đó. Cái hạn có thật hay không, mình không biết. Nhưng nỗi sợ thì có thật, và nó làm khổ mình thật.
Buông lời thầy bói không phải là mình coi thường ai, hay phủ nhận niềm tin của người khác. Buông là mình lấy lại quyền làm chủ đời mình. Đời mình, mình sống. Việc mình, mình làm. Phước mình, mình tạo bằng việc thiện hôm nay, bằng lời nói hiền hôm nay, bằng lòng ngay thẳng hôm nay. Một câu nói của người khác không thể trói được cả đời mình, trừ khi mình tự nguyện để nó trói. Buông câu nói đó xuống, mình bước tiếp, nhẹ nhàng, như chưa từng nghe nó.
Có một điều nữa về chuyện xem bói mà mình nên nói thẳng: nhiều người đi xem bói không phải vì tin, mà vì sợ. Sợ tương lai xấu, sợ mình làm sai, sợ mình bỏ lỡ. Nỗi sợ đó làm mình tìm một người nói cho mình biết trước, để mình yên tâm. Nhưng yên tâm kiểu đó không bền. Hôm nay thầy nói tốt, mình yên tâm một lúc. Mai có chuyện xấu xảy ra, mình lại lo, lại đi xem tiếp. Cứ như vậy, mình sống phụ thuộc vào lời người khác, không bao giờ tự đứng được trên đôi chân của mình. Buông lời thầy bói xuống, thật ra là buông nỗi sợ của mình xuống. Mình không biết trước tương lai, nhưng mình biết việc mình làm hôm nay. Làm tốt việc hôm nay, đó là cách chắc chắn nhất để lo cho ngày mai.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư