🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Hơn thua một câu, thua cả ngày yên: buông thói so đo

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Bữa cơm đang vui thì ông anh buột miệng: "Nhà thằng Tư xây ba tầng rồi, nhà mình bao giờ mới bằng người ta?" Không ai nói gì thêm. Nhưng cả bữa cơm sau đó nhạt hẳn. Bà vợ gắp thức ăn mà lòng cứ nặng. Đứa con ngồi nghe, nó hiểu một điều: nhà mình thua nhà người ta. Chỉ một câu so đo thôi, mà đủ làm cả nhà mất ngon một bữa cơm.

Thói so đo nó len lỏi như vậy đó. Nó không ồn ào. Nó nằm trong những câu nói vu vơ hằng ngày. Đồng nghiệp lương cao hơn mình. Bạn cùng lớp giờ làm sếp rồi. Nhà hàng xóm mua xe mới. Con nhà người ta học giỏi hơn con nhà mình. Cứ so mãi, so mãi, đến lúc mình quên mất mình đang có gì. Mình có nhà để ở, có cơm để ăn, có sức khỏe để đi làm, có người thân bên cạnh. Nhưng vì mải nhìn sang nhà người ta, mình thấy nhà mình cái gì cũng thiếu.

Trong kinh Pháp Cú có câu: "Chiến thắng sinh thù oán, thất bại chịu khổ đau. Sống tịch tịnh an lạc. Bỏ sau mọi thắng bại." Nghe thì như chuyện đánh trận. Nhưng thật ra câu kinh nói về cái tâm hơn thua trong mỗi người. Thắng một câu cãi nhau, mình được gì? Được cái hả hê một lúc, rồi mang về một mối thù, một người quay lưng. Thua một cuộc so đo, mình được gì? Được một ngày buồn, một đêm mất ngủ, một lòng tự ti. Thắng hay thua, mình đều thiệt. Chỉ khi bỏ sau mọi thắng bại, lòng mới yên.

So đo với người khác cũng giống như vậy. Mình so để làm gì? Để biết mình đang ở đâu ư? Nhưng đời mỗi người một đường. Người ta giàu vì người ta đánh đổi thứ khác, có khi là sức khỏe, có khi là thời gian bên gia đình. Người ta giỏi vì người ta đi trước mình mười năm, hoặc vì người ta có hoàn cảnh khác mình. So hai cuộc đời khác nhau thì làm sao mà công bằng. Mình chỉ thấy cái người ta có, không thấy cái người ta mất. Mình chỉ thấy cái mình thiếu, không thấy cái mình đang có.

Có một cách nhìn khác. Khi thấy người ta hơn mình, hãy thử mừng cho người ta một câu thật lòng. Mừng xong rồi quay về việc của mình. Nhà mình chưa cao thì mình lo làm ăn, từ từ xây lên. Con mình chưa giỏi thì mình kèm con, kiên nhẫn từng chút. Lương mình chưa cao thì mình học thêm, làm tốt hơn mỗi ngày. Mình đi con đường của mình, bước nào chắc bước đó. So với chính mình ngày hôm qua, đó mới là phép so có ích.

Ông anh trong bữa cơm hôm đó, sau khi vợ nói lại, cũng nhận ra mình lỡ lời. Hôm sau, ông nói với con: "Nhà mình tuy chưa to bằng nhà bác Tư, nhưng là nhà của mình. Ba sẽ cố làm ăn, con cứ cố học. Nhà mình rồi cũng khang trang thôi." Đứa con nghe xong thì cười. Bữa cơm tối đó ngon trở lại. Không phải vì nhà to lên, mà vì trong nhà không còn ai so đo nữa.

Buông thói so đo không phải là thôi cố gắng. Người buông so đo vẫn làm việc chăm chỉ, vẫn muốn đời mình khá lên. Chỉ khác một điều: họ khá lên vì muốn sống tốt hơn, chứ không phải vì muốn hơn người khác. Cái đích của họ nằm trong tay họ, không nằm trong mắt thiên hạ. Cho nên họ làm việc mà lòng nhẹ. Họ tiến lên mà không cần đạp ai xuống.

Nếu hôm nay mình lại thấy lòng nhói lên khi nghe tin người khác hơn mình, hãy dừng lại một chút. Hít một hơi, tự hỏi: mình đang thiếu cái gì thật sự, hay chỉ đang thiếu vì mình so? Nhiều khi trả lời xong, mình sẽ thấy mình chẳng thiếu gì cả. Chỉ thiếu một cái nhìn yên. Buông một câu so đo xuống, lòng mình rộng ra một chút. Buông nhiều câu như vậy, đời mình thảnh thơi lúc nào không hay.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đạo Phật và nền trật tự đạo đức mới — Pháp Cú kệ 201 (phap019.htm)
• Tam Quy, Ngũ Giới — đua đòi giành giật hơn thua (phap018.htm)
Bài liên quanSợ mất mát vì tưởng mọi thứ là của mìnhThói quen xấu không bỏ một lần được, bỏ từng chút mộtBuông lời khen chê của người đời để sống cho chính mình