🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ

Sống vì lời khen chê: buông thể diện

Buông bỏ · 7 phút đọc

Anh mới mua một chiếc xe máy mới. Xe đẹp, bóng loáng. Anh dắt xe ra đầu ngõ, mong hàng xóm nhìn thấy. Có người khen: "Xe đẹp quá." Anh vui cả buổi. Có người nói: "Xe này tốn xăng lắm." Anh khó chịu cả buổi. Một chiếc xe, mà tâm trạng của anh lên xuống theo lời người khác. Người ta khen thì anh vui. Người ta chê thì anh buồn. Anh tưởng mình mua xe để đi. Thật ra anh mua xe để người ta khen. Xe thì vẫn là xe. Chỉ có lòng anh là cứ chạy theo miệng thiên hạ.

Sống vì lời khen chê nó mệt như vậy đó. Mình làm gì cũng nghĩ: người ta sẽ nói gì? Mình mặc áo này, người ta có chê quê không? Mình nói câu này, người ta có cười mình không? Mình sống mà như đang diễn trên sân khấu. Khán giả thì lúc nào cũng có ý kiến. Hôm nay họ vỗ tay, mai họ la ó. Mình cứ chạy theo tiếng vỗ tay và tiếng la ó ấy, chạy mãi không tới đâu. Vì miệng thiên hạ không bao giờ im.

Có một câu kinh xưa nói thế này: "Như tảng đá lớn, gió không lay động, bậc trí ý vững, khen chê không nghiêng." Nghĩa là người trí vững như tảng đá lớn. Gió thổi không lay. Khen chê không làm nghiêng. Nghe thì hay. Nhưng làm sao để được như tảng đá? Không phải bằng cách bịt tai lại, không nghe ai nói gì. Mà bằng cách hiểu: lời khen chê chỉ là gió. Gió thổi qua đá, đá vẫn là đá. Lời nói thổi qua mình, mình vẫn là mình. Mình không vì một lời khen mà thành người giỏi hơn. Mình cũng không vì một lời chê mà thành người dở hơn. Mình là mình, trước và sau lời nói ấy.

Kinh còn dạy một câu nữa, nghe mà buồn cười: "Từ xưa đến nay, loài người chê nhau, nói nhiều bị chê, nói ít bị chê, nói vừa bị chê, sống khó tránh chê." Nghĩa là từ xưa tới nay, người ta vẫn chê nhau. Nói nhiều cũng bị chê. Nói ít cũng bị chê. Nói vừa cũng bị chê. Làm sao cũng bị chê. Vậy thì mình cố làm vừa lòng người ta để làm gì? Mình có làm gì, cũng sẽ có người chê. Hiểu được như vậy, mình sẽ thôi chạy theo lời chê. Chê thì chê. Mình vẫn sống đời của mình.

Nói theo lời thường, thể diện giống như một cái mặt nạ mình đeo ra đường. Đeo lâu, mình tưởng mặt nạ là mặt thật của mình. Ai khen mặt nạ đẹp, mình vui. Ai chê mặt nạ xấu, mình giận. Nhưng mặt nạ không phải là mặt mình. Lời khen chê cũng không chạm được vào mình thật. Nó chỉ chạm vào cái mặt nạ. Buông thể diện xuống không phải là sống bất cần, không cần biết ai nghĩ gì. Buông là biết đâu là mặt nạ, đâu là mặt thật. Mình vẫn giữ lịch sự, vẫn tôn trọng người khác. Nhưng mình không để lời người khác quyết định mình vui hay buồn.

Thực tập thì bắt đầu từ những chuyện rất nhỏ. Hôm nay, mặc cái áo mình thích, dù nó không phải áo mới nhất. Ăn món mình thích, dù người ta nói món ấy quê. Nói ý mình nghĩ trong cuộc họp, dù có thể bị chê. Mỗi lần làm như vậy, mình sẽ thấy một điều: trời không sập. Người ta chê thì chê, rồi người ta cũng quên. Còn mình thì được sống thật một lần. Sống thật nhiều lần, mình sẽ thấy nhẹ. Vì mình không còn phải diễn nữa.

Rồi thử nhìn lại những lời khen mình từng say mê. Có lời khen nào làm mình giỏi lên thật không? Người ta khen mình giỏi, mình có giỏi hơn không? Không. Mình vẫn vậy. Người ta khen mình đẹp, mình có đẹp hơn không? Không. Mình vẫn vậy. Khen chỉ làm mình vui một lúc. Rồi hết. Mà để được khen, mình phải làm bao nhiêu việc, phải gồng bao nhiêu thứ. Tính ra, cái giá đắt hơn cái vui. Buông cơn thèm được khen xuống, mình sẽ làm việc vì việc ấy đáng làm, không phải vì nó được khen.

Có người sợ rằng buông thể diện là mất hết, là người ta khinh mình. Không phải vậy. Người không cần thể diện là người khó bị điều khiển nhất. Người ta khen, mình cảm ơn, rồi thôi. Người ta chê, mình nghe, cái gì đúng thì sửa, cái gì sai thì bỏ qua. Mình không bị lời nói dắt đi. Mình đi bằng chân của mình. Người như vậy, người khác mới nể thật. Vì họ thấy mình vững. Còn người cứ chạy theo lời khen chê thì ai cũng thấy mình lung lay. Lung lay thì ai nể được.

Tối nay, thử làm một việc nhỏ: tắt điện thoại đi một buổi tối. Không lướt xem ai khen, ai chê mình. Ngồi ăn cơm với vợ con. Nghe con kể chuyện ở trường. Uống một ly trà nóng. Không cần ai khen buổi tối ấy. Buổi tối ấy vẫn vui. Vui thật, không cần khán giả. Làm được một buổi tối như vậy, mình sẽ hiểu: hóa ra mình không cần tiếng vỗ tay mới vui được. Mình vui được bằng chính đời sống của mình. Buông thể diện xuống, mình được lại cả một đời sống thật. Tính ra, mình lời to.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh) — kệ 245, trang 58 (điểm tựa: "Như tảng đá lớn, Gió không lay động, Bậc trí ý vững, Khen chê không nghiêng.")
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh) — kệ 412, trang 93 (điểm tựa: "Từ xưa đến nay, Loài người chê nhau, Nói nhiều bị chê, Nói ít bị chê, Nói vừa bị chê, Sống khó tránh chê.")
Bài liên quanBuông con ra để con tự lớnThói quen xấu: buông một chút mỗi ngàySợ bệnh, sợ chết: buông nỗi sợ