🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ

Thói quen xấu: buông một chút mỗi ngày

Buông bỏ · 7 phút đọc

Anh hứa với vợ từ đầu năm: năm nay bỏ thuốc, bỏ nhậu khuya, tối về sớm với con. Giờ đã cuối năm. Thuốc thì vẫn hút. Nhậu thì vẫn nhậu. Tối về, con đã ngủ. Vợ không còn nhắc nữa. Vợ im lặng. Im lặng còn nặng hơn nhắc. Anh biết mình sai. Anh cũng muốn bỏ. Nhưng cứ tối đến, bạn rủ, anh lại đi. Cứ buồn, anh lại châm một điếu. Anh tự nhủ: mai bỏ. Mai lại thành mai nữa. Một năm trôi qua, toàn là ngày mai.

Thói quen xấu nó bám người ta như vậy đó. Nó không ồn ào. Nó lặng lẽ. Ngày nào cũng một chút. Một điếu thuốc sau bữa cơm. Một chén rượu lúc buồn. Một giờ lướt điện thoại trước khi ngủ. Mỗi lần một chút, tưởng không sao. Nhưng một năm nhìn lại, mình đã mất bao nhiêu tiền, bao nhiêu sức khỏe, bao nhiêu buổi tối với vợ con. Thói quen không lấy của mình một lần. Nó lấy từng chút một, đều đặn, cho tới khi mình không còn gì để mất nữa.

Có một câu kinh xưa nói thế này: "Rượu làm mất chí, hành động phóng dật, sau đọa ác đạo, do không thành thật." Nghĩa là rượu làm mất đi sự sáng suốt, khiến người ta sống buông lung, làm những việc mà lúc tỉnh mình không bao giờ làm. Nghe thì nói về rượu. Nhưng ngẫm rộng ra, câu ấy nói về mọi thói quen xấu. Thói quen xấu nào cũng làm mất chí. Lướt điện thoại tới hai giờ sáng, sáng dậy đầu óc mụ mẫm, làm việc không xong, đó là mất chí. Ăn nhậu liên miên, tiền hết, sức hết, nhà lạnh, đó là mất chí. Thói quen xấu không chỉ hại thân. Nó hại cả cái đầu tỉnh táo của mình.

Kinh còn dạy một câu nữa: "Thiền không phóng dật, chớ sống dục loạn, đừng nuốt đồng sôi, đốt thân, tự khổ." Nghĩa là đừng sống buông lung, đừng chạy theo ham muốn, đừng tự đốt thân mình mà khổ. Nghe thì nặng. Nhưng thử nghĩ mà xem. Mỗi lần mình biết việc ấy hại mình mà vẫn làm, có phải mình đang tự đốt mình không? Biết thuốc hại phổi mà vẫn hút. Biết nhậu hại gan mà vẫn uống. Biết lướt đêm hại sức mà vẫn lướt. Mình biết hết. Mình vẫn làm. Đó là tự đốt mình. Đốt từng chút một, mỗi ngày.

Nói theo lời thường, thói quen xấu giống như một sợi dây thừng. Lúc mới bắt đầu, nó chỉ là một sợi chỉ. Mình bứt là đứt. Nhưng ngày nào mình cũng thêm một sợi chỉ nữa. Một năm sau, nó thành dây thừng. Dây thừng thì bứt không đứt. Mình tưởng mình không bỏ được. Thật ra không phải mình không bỏ được. Mà là mình để nó to quá rồi mới chịu bỏ. Buông thói quen xấu không phải là bứt dây thừng một lần. Mà là ngừng thêm chỉ. Hôm nay không thêm một sợi nào. Ngày mai cũng vậy. Dây thừng không to thêm nữa. Rồi mình gỡ từng sợi một. Gỡ được một sợi, mình nhẹ đi một chút.

Thực tập thì bắt đầu từ một việc rất nhỏ, nhỏ tới mức mình không thể thất bại. Không phải "từ mai bỏ hẳn thuốc". Mà là "hôm nay hút ít hơn hôm qua một điếu". Không phải "từ mai không lướt điện thoại nữa". Mà là "tối nay tắt điện thoại sớm hơn hôm qua mười phút". Nhỏ như vậy thôi. Làm được một ngày, mình sẽ thấy mình làm được. Làm được rồi, mình mới tin mình làm được tiếp. Người ta thất bại không phải vì mục tiêu lớn. Người ta thất bại vì đặt mục tiêu lớn quá, làm không tới, rồi nản, rồi bỏ. Mục tiêu nhỏ thì làm được. Làm được thì vui. Vui thì có sức làm tiếp.

Rồi thử thay thói quen xấu bằng một thói quen tốt, ngay tại chỗ cũ. Sau bữa cơm, thay vì châm thuốc, mình đi dạo một vòng quanh nhà. Buồn, thay vì gọi bạn đi nhậu, mình gọi điện cho vợ, hỏi vợ đang làm gì. Trước khi ngủ, thay vì lướt điện thoại, mình đọc vài trang sách. Thói quen xấu không biến mất khi mình chỉ cố nhịn. Nó biến mất khi có một thói quen khác chiếm chỗ của nó. Chỗ trống thì thói quen xấu sẽ quay lại. Chỗ đã có người ở thì nó không vào được.

Có một điều nữa rất quan trọng: đừng đợi tới khi có động lực mới bỏ. Động lực không đến trước. Động lực đến sau. Mình làm được một ngày, mình mới có động lực làm ngày thứ hai. Mình làm được một tuần, mình mới tin mình làm được một tháng. Đợi động lực thì đợi cả đời. Làm trước đã. Làm rồi, động lực sẽ tới. Mà nếu có lỡ một ngày, đừng tự trách mình rồi bỏ luôn. Lỡ một ngày thì mai làm lại. Lỡ không có nghĩa là thua. Bỏ luôn mới là thua.

Tối nay, thử làm một việc nhỏ: trước khi đi ngủ, viết ra một câu: "Hôm nay mình đã bớt được một chút." Dù chỉ là một chút thôi. Một điếu ít hơn. Mười phút sớm hơn. Một lần từ chối bạn rủ nhậu. Viết xong, gấp tờ giấy lại, ngủ ngon. Ngày mai, làm tiếp một chút nữa. Một chút mỗi ngày, một năm sau nhìn lại, mình sẽ không nhận ra mình nữa. Không phải vì mình thành người khác. Mà vì mình đã buông được cái dây thừng mình tự buộc vào mình bao nhiêu năm nay.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh) — kệ 128, trang 34 (điểm tựa: "Rượu làm mất chí, Hành động phóng dật, Sau đọa ác đạo, Do không thành thật.")
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh) — kệ 606, trang 131 (điểm tựa: "Thiền không phóng dật, Chớ sống dục loạn, Đừng nuốt đồng sôi, Đốt thân, tự khổ.")
Bài liên quanSợ bệnh, sợ chết: buông nỗi sợCầu toàn quá: buông cái phải hoàn hảoMuốn mọi người theo ý mình: buông kiểm soát