🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ

Buông con ra để con tự lớn

Buông bỏ · 8 phút đọc

Con trai anh mười sáu tuổi. Hôm qua, con nói muốn học vẽ, không muốn thi vào trường mà anh đã chọn sẵn. Anh nghe mà nóng ruột. Anh nói: "Học vẽ thì sau này làm gì mà ăn?" Con im lặng. Tối đó, hai cha con không nói với nhau câu nào. Anh nằm trằn trọc. Anh nghĩ: mình lo cho con, sao con không hiểu? Anh nghĩ: mình đi làm vất vả, để con ăn học, con lại muốn đi đường khác. Anh càng nghĩ càng buồn. Anh thương con, mà sao thương lại thành nặng nề như vậy?

Thương con mà giữ con chặt quá, nó thành như vậy đó. Mình lo cho con ăn, lo cho con học, lo cho con sau này. Lo nào cũng chính đáng. Nhưng lo nhiều quá, mình biến thành người cầm lái cuộc đời con. Mình chọn trường cho con. Mình chọn nghề cho con. Mình chọn cả bạn cho con. Con đi đâu cũng có tay mình nắm. Con lớn rồi, mà tay mình vẫn nắm chặt. Con muốn gỡ ra, mình lại nắm chặt hơn. Mình tưởng nắm chặt là thương. Thật ra nắm chặt là sợ. Sợ con sai. Sợ con khổ. Sợ con không bằng người ta.

Có một câu kinh xưa nói thế này: "Có con, tài sản, kẻ ngu lo lắng, thân ta chẳng có, lo gì con, của." Nghĩa là người mê cứ lo cho con, lo cho của, mà quên mất ngay cả thân mình cũng không phải của mình, thì lo con lo của để làm gì. Nghe thì nặng. Nhưng ngẫm kỹ thì câu ấy nói đúng một sự thật: con không phải là tài sản của mình. Con là một con người riêng. Con có đời của con. Mình sinh con ra, nuôi con lớn, nhưng mình không sở hữu con. Mình chỉ đi cùng con một đoạn đường. Đi cùng, không phải cầm lái thay con cả đời.

Kinh còn dạy một câu nữa: "Hiền nhân không thế sự, không mong con, tiền, quốc, thường giữ đạo giới tuệ, chẳng tham phú quý tà." Nghĩa là người hiền không mong cầu con cái, tiền bạc, danh vọng theo ý mình. Người ấy chỉ giữ mình sống ngay thẳng, có trí tuệ. Nghe thì có vẻ lạnh lùng. Nhưng thật ra đó là thương con đúng cách. Thương con không phải là mong con thành cái mình muốn. Thương con là mong con thành chính con. Con muốn học vẽ, mình giúp con học vẽ cho giỏi. Con muốn làm thợ, mình giúp con làm thợ cho lành nghề. Con đường nào cũng có thể sống tử tế. Chỉ có con đường bị ép là con đường khổ.

Nói theo lời thường, nuôi con giống như trồng một cái cây. Mình tưới nước, bón phân, che nắng. Nhưng mình không thể bắt cây phải mọc theo hình mình vẽ. Cây mọc theo sức của cây. Có cây cao, có cây thấp. Có cây ra hoa sớm, có cây ra hoa muộn. Mình càng uốn, cây càng cong. Mình càng ép, cây càng gãy. Buông con ra không phải là bỏ mặc con. Buông là thôi uốn cây theo ý mình. Mình vẫn tưới, vẫn bón, vẫn che nắng. Nhưng mình để cây mọc theo sức của nó.

Thực tập thì bắt đầu từ những chuyện rất nhỏ. Khi con nói một ý khác với mình, đừng bác ngay. Nghe hết đã. Hỏi con: "Con nghĩ sao? Con muốn làm gì?" Nghe con nói xong, mình mới nói ý mình. Nói xong, để con suy nghĩ. Không bắt con phải nghe theo ngay. Con mười sáu tuổi rồi, con cần được suy nghĩ. Suy nghĩ rồi sai, con sẽ học. Mình ngày xưa cũng sai bao nhiêu lần mới nên người. Sao mình lại đòi con phải đúng ngay từ đầu?

Rồi thử nhìn lại những kỳ vọng mình đặt lên con. Mình muốn con học giỏi nhất lớp. Mình muốn con thi đậu trường tốt. Mình muốn con sau này lương cao. Những cái muốn ấy, bao nhiêu phần là vì con, bao nhiêu phần là vì mình? Vì mình muốn nở mặt với hàng xóm? Vì mình muốn bù lại những gì mình chưa làm được hồi trẻ? Hỏi thật lòng như vậy, mình sẽ thấy: có những kỳ vọng không phải của con. Nó là của mình. Mình đặt lên vai con, rồi bắt con gánh. Con gánh nặng, con mệt, con xa mình dần. Buông kỳ vọng của mình xuống, con mới có chỗ để thở. Mà con thở được, con mới lớn được.

Có người nói: nhưng buông ra thì con hư thì sao? Đúng, buông không phải là bỏ mặc. Buông là đổi cách thương. Thay vì kiểm soát từng bước đi của con, mình dạy con cách tự đi. Dạy con phân biệt đúng sai. Dạy con chịu trách nhiệm với việc mình làm. Dạy con biết xin lỗi khi sai, biết đứng dậy khi ngã. Những thứ ấy mới là hành trang thật. Còn trường nào, nghề nào, chỉ là con đường. Con đường nào cũng đi được, miễn là con biết đi.

Tối nay, thử làm một việc nhỏ: ngồi xuống bên con, không dạy, không khuyên, chỉ hỏi: "Hôm nay con vui không? Con đang nghĩ gì?" Nghe con trả lời, đừng sửa, đừng chen ngang. Chỉ nghe thôi. Nghe xong, nói một câu: "Ba mẹ tin con." Chỉ một câu như vậy thôi. Con sẽ nhớ câu ấy rất lâu. Vì con không cần một người cha lúc nào cũng đúng. Con cần một người cha tin mình. Buông tay ra, mình vẫn còn đó, đứng sau lưng con. Con ngã, mình đỡ. Con đi xa, mình nhìn theo. Như vậy mới là thương con thật.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh) — kệ 220, trang 53 (điểm tựa: "Có con, tài sản, Kẻ ngu lo lắng, Thân ta chẳng có, Lo gì con, của.")
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh) — kệ 248, trang 58 (điểm tựa: "Hiền nhân không thế sự, Không mong con, tiền, quốc, Thường giữ đạo giới tuệ, Chẳng tham phú quý tà.")
Bài liên quanThói quen xấu: buông một chút mỗi ngàySợ bệnh, sợ chết: buông nỗi sợCầu toàn quá: buông cái phải hoàn hảo