🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Xoa bóp, day ấn: thuật đạo dẫn dưỡng sinh trong sách cổ

Dưỡng sinh cổ truyền · 7 phút đọc

Ông Sáu năm nay đã ngoài bảy mươi. Sáng nào ông cũng dậy lúc năm giờ. Ông ra sân, đứng một lúc, rồi bắt đầu xoa hai bàn tay vào nhau. Xoa đến khi lòng bàn tay ấm lên. Rồi ông xoa lên mặt, lên cổ, lên vai. Sau đó, ông ngồi xuống ghế, day day lòng bàn chân. Mỗi chân day chừng vài chục lần. Cuối cùng, ông vỗ nhẹ hai cánh tay, hai bắp chân. Cả quá trình chỉ mất chừng mười lăm phút. Nhưng ông làm đều đặn mỗi sáng, không bỏ ngày nào.

Hàng xóm hỏi ông học đâu ra bài này. Ông cười: "Học từ ông nội tôi. Ông tôi cũng làm vậy mỗi sáng. Ông sống đến chín mươi hai tuổi, đến cuối đời vẫn tự đi lại được." Ông Sáu không biết nhiều về y học. Ông chỉ biết rằng sáng nào xoa bóp xong, người ông cũng ấm lên, tay chân linh hoạt hơn, đi lại vững vàng hơn.

Trong sách Khí Đạo có trích lại lời dạy trong sách y thời nhà Tống, cuốn Thánh tế tổng lục. Sách viết rằng thuật đạo dẫn, xoa bóp, day ấn có lợi cho việc xoay chuyển khí cơ, làm cho khí huyết lưu thông, tuyên phát lay động trăm quan trong cơ thể, làm thông những chỗ ách tắc. Sau đó, tự nhiên khí vận hành mà thần hòa hợp, trong ngoài đều suôn sẻ, lên xuống trơn tru, tai thính mắt sáng, thân thể mạnh khỏe nhanh nhẹn. Người già khỏe lại, người trẻ khỏe hơn.

Nghe qua thì có vẻ cao siêu. Nhưng ý chính rất gần gũi: xoa bóp giúp khí huyết trong người lưu thông tốt hơn. Khi khí huyết lưu thông, tay chân sẽ ấm. Cơ thể sẽ nhẹ nhõm. Người già vốn hay bị lạnh tay chân, hay bị mỏi vai gáy, hay bị tê bì — xoa bóp đều đặn sẽ giúp những triệu chứng ấy giảm đi phần nào.

Xoa bóp không cần phải học bài bản mới làm được. Những động tác đơn giản nhất ai cũng làm được. Sáng dậy, xoa hai bàn tay vào nhau cho ấm lên. Rồi dùng lòng bàn tay ấm đó xoa lên mặt, từ trán xuống cằm, vài lần. Sau đó xoa cổ, xoa vai, xoa gáy. Ngồi xuống, dùng ngón tay cái day lòng bàn chân, day từng điểm một cách nhẹ nhàng. Cuối cùng, vỗ nhẹ hai cánh tay và hai bắp chân. Mỗi động tác chỉ cần làm vài chục lần, với lực vừa phải, không cần mạnh.

Bàn tay và bàn chân là hai nơi đáng xoa bóp nhất. Người xưa coi bàn tay và bàn chân là nơi tập trung nhiều đường kinh lạc. Day ấn lòng bàn tay giúp tay linh hoạt hơn. Day ấn lòng bàn chân giúp chân vững hơn. Ông Sáu kể rằng hồi trẻ ông hay bị chuột rút ban đêm. Từ ngày ông chịu khó day lòng bàn chân mỗi sáng và mỗi tối trước khi ngủ, chứng chuột rút giảm hẳn. Ông không biết giải thích vì sao. Ông chỉ biết nó có hiệu quả với ông.

Xoa bóp vai gáy cũng rất có ích cho người làm việc văn phòng. Ngồi máy tính cả ngày, vai gáy cứng lại, cổ mỏi, đầu nặng. Thỉnh thoảng đứng dậy, dùng tay xoa bóp vùng cổ và vai vài phút, sẽ thấy dễ chịu hơn nhiều. Không cần ai xoa giúp. Tự mình xoa cũng được. Dùng các ngón tay day nhẹ theo vòng tròn ở hai bên cổ. Dùng lòng bàn tay xoa từ gáy xuống vai. Làm chậm rãi, đều đặn, hít thở tự nhiên.

Có một điều cần nhớ: xoa bóp phải nhẹ nhàng, vừa sức. Không day ấn quá mạnh. Không xoa vào chỗ đang sưng đau, đang có vết thương. Người có bệnh về xương khớp, về tim mạch, hay đang uống thuốc điều trị, nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi xoa bóp thường xuyên. Xoa bóp là cách dưỡng sinh hỗ trợ. Nó không thay thế việc chữa bệnh.

Ông Sáu có một thói quen nữa: tối trước khi đi ngủ, ông cũng xoa bóp một lúc. Ông ngồi trên giường, day lòng bàn chân, xoa hai bàn tay, rồi mới nằm xuống. Ông bảo làm vậy xong ngủ ngon hơn. Tay chân ấm lên, người dễ chìm vào giấc ngủ. Nhiều người lớn tuổi hay bị lạnh chân vào ban đêm, khó ngủ. Xoa bóp bàn chân trước khi ngủ là một cách đơn giản để làm ấm chân và dễ ngủ hơn.

Xoa bóp, day ấn là thuật dưỡng sinh có từ rất lâu trong sách cổ. Nó không cần dụng cụ. Không tốn tiền. Không mất nhiều thời gian. Chỉ cần đôi bàn tay của mình và một chút kiên trì mỗi ngày. Người già làm được. Người trẻ làm được. Ai cũng làm được. Mười lăm phút mỗi sáng, mười phút mỗi tối — một thói quen nhỏ nhưng có thể theo mình cả đời.

Bài viết này chỉ mang tính tham khảo, không thay lời khuyên y tế của bác sĩ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo (Lục Lưu) — Thánh tế tổng lục, đạo dẫn xoa bóp, tr. 311
Bài liên quanCháo gừng buổi sớm: món ấm từ bếp của người xưaUống trà vừa phải: ngũ vị cốt điều hòaSúc miệng buổi sáng: phép nhỏ trong sách dưỡng sinh xưa