🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Công ơn cha mẹ kể sao cho hết

Hiếu đạo – gia đình · 7 phút đọc

Có bao giờ bạn ngồi lại và thử kể xem cha mẹ đã làm gì cho mình không? Kể một lúc rồi bí. Không phải vì ít, mà vì nhiều quá, kể không hết.

Tôi nhớ có lần về quê, thấy mẹ ngồi nhặt rau ở hiên nhà. Tay mẹ run run, lưng còng xuống. Tôi chợt nhớ hồi nhỏ, cũng đôi tay ấy bế tôi đi khắp xóm khi tôi sốt cao giữa đêm. Đôi tay ấy giờ đã nhăn nheo, còn tôi thì đã lớn, đã đi xa, đã có cuộc sống riêng. Vậy mà mỗi lần tôi về, mẹ vẫn hỏi đúng một câu: ăn cơm chưa, có mệt không.

Trong kinh Phật có kể về mười ân đức của cha mẹ. Nghe thì như chuyện xưa, nhưng soi lại thì thấy đúng ngay trong nhà mình.

Ân thứ nhất, mẹ giữ gìn mạng sống cho con từ khi còn trong bụng. Chín tháng mang nặng, mẹ ăn cũng dè chừng, đi cũng dè chừng, chỉ sợ con trong bụng có chuyện gì. Ân thứ hai, lúc sinh con, mẹ chịu đau đớn cùng cực, có người mẹ còn mất mạng trong lúc sinh. Vậy mà sinh con xong, mẹ quên hết khổ nhọc. Câu hỏi đầu tiên của mẹ không phải là mình có sao không, mà là: con tôi có bình an, có mạnh khỏe hay không?

Ân thứ ba, thứ tư nghe mà xót. Cha mẹ tự chọn phần cay đắng khó nhọc, nhường phần ngon ngọt dễ dàng cho con. Miếng ngon trong mâm, cha mẹ gắp cho con trước. Chỗ nằm ấm áp khô ráo nhường cho con, còn mẹ co ro nơi giá lạnh ẩm ướt. Đêm con tè dầm, mẹ dậy thay tã, dọn rửa mà không sợ nhơ nhớp. Con đi xa, mẹ ở nhà tựa cửa ngóng chờ, nhớ con đến nhạt nhòa trong nước mắt.

Có một ân nghe qua tưởng nhỏ mà thấm lắm: dù con xấu xí, tàn tật hay hư đốn, cha mẹ cũng không ghét bỏ. Ngoài đời, người ta thương nhau còn có điều kiện. Chỉ có cha mẹ thương con là không điều kiện. Con có hư đến đâu, cha mẹ vẫn mong con quay về. Con có thất bại bao nhiêu lần, về nhà vẫn có một chỗ cho con ngồi ăn cơm.

Và ân cuối cùng: tình thương cha mẹ dành cho con không bao giờ vơi cạn. Nó không hết theo năm tháng. Con năm tuổi hay năm mươi tuổi, trong mắt cha mẹ vẫn là đứa con cần được lo.

Nghe đến đây, nhiều người sẽ hỏi: vậy làm sao trả cho hết? Trong kinh có một hình ảnh rất mạnh. Đức Phật dạy rằng, dù có cõng cha trên vai trái, gánh mẹ trên vai phải, đi quanh núi Tu-di đến da thịt nát tan, máu huyết khô cạn, cũng chưa báo đáp được thâm ân cha mẹ. Dù có cắt xẻo da thịt phụng dưỡng cha mẹ, so với ơn cha mẹ cũng chỉ nhỏ như hạt bụi.

Nghe vậy đừng nản. Phật dạy thế không phải để chúng ta bỏ cuộc, mà để chúng ta hiểu một điều: báo hiếu không phải là một món nợ phải trả cho xong, mà là một cách sống. Cách duy nhất để báo đáp, theo lời Phật dạy, là cố gắng tu dưỡng để trở thành người tốt, và khuyên dạy, chỉ bảo cho nhiều người khác cũng trở thành người tốt như mình.

Nói cho dễ hiểu: cha mẹ vui nhất không phải khi con đưa về một món quà đắt tiền. Cha mẹ vui nhất khi thấy con sống tử tế, sống đàng hoàng, không làm điều gì khiến cha mẹ phải xấu hổ với xóm làng. Một người con sống tốt, đó là món quà lớn nhất.

Trong kinh Pháp Cú có hai câu ngắn mà đẹp: phúc thay, hiếu kính mẹ; phúc thay, hiếu kính cha. Phúc ở đây không phải là phúc từ trên trời rơi xuống. Phúc là cái cảm giác bình yên trong lòng khi mình biết mình đã đối xử tốt với người sinh ra mình.

Nhiều người trong chúng ta vẫn nghĩ báo hiếu là chuyện của sau này. Đợi có tiền rồi báo hiếu. Đợi rảnh rồi về thăm. Đợi thành công rồi mới lo cho cha mẹ. Nhưng cha mẹ thì già đi từng ngày. Có những thứ đợi được, có những thứ không đợi được.

Bạn không cần phải làm gì lớn lao ngay hôm nay. Chỉ cần một cuộc điện thoại hỏi thăm. Một bữa cơm ngồi ăn cùng cha mẹ, không cầm điện thoại. Một câu hỏi han thật lòng: dạo này cha mẹ có khỏe không, có ngủ được không.

Công ơn cha mẹ kể sao cho hết? Không kể hết được đâu. Nhưng chính vì không kể hết được, nên mỗi ngày còn cha mẹ bên cạnh là một ngày còn cơ hội để sống cho xứng với ơn ấy.

Đừng đợi đến lúc muốn nói một lời cảm ơn mà không còn ai để nghe. Hôm nay, nếu còn cha mẹ, hãy gọi về nhà. Chỉ một câu thôi: con cảm ơn cha mẹ. Đôi khi, một câu nói đó đủ làm cha mẹ vui cả tuần.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Báo đáp Công ơn Cha Mẹ [Phụ Mẫu Ân Nan Báo Kinh] — tr. 16–21 (mười ân của cha mẹ)
• Báo đáp Công ơn Cha Mẹ [Phụ Mẫu Ân Nan Báo Kinh] — tr. 28–30 (cõng cha mẹ quanh núi Tu-di chưa đền đủ; tu dưỡng thành người tốt là cách báo đáp)
• Chữ Hiếu trong đạo Phật (TT Thích Nhật Từ) — tr. 20–21 (Kinh Pháp Cú, kệ 332)
Bài liên quanBáo hiếu khi cha mẹ còn sống quan trọng hơn cúng giỗ toMục Kiền Liên cứu mẹ — nghe lại tích Vu Lan cho thấmCha mẹ già yếu: chăm sóc là tu