🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Báo hiếu lớn nhất là sống có ích: bài học từ Nguyễn Trãi

Hiếu đạo – gia đình · 5 phút đọc

Năm ấy, Nguyễn Trãi tiễn cha đến cửa ải Nam Quan. Cha ông là Nguyễn Phi Khanh, bị quân Minh bắt giải đi phương Bắc. Hai anh em Trãi lẽo đẽo theo sau, khóc đỏ cả mắt. Đến ải, cha dừng lại, gọi Trãi đến gần và bảo: con hãy quay về. Ta già rồi, chết cũng không hối hận. Còn con, con có học, có tài, sau này hãy theo bậc chân chúa mà rửa nhục cho nước, trả thù cho cha. Như thế mới chính là đại hiếu. Cứ lẽo đẽo theo cha, khóc lóc như thế mới là hiếu sao?

Nguyễn Trãi nghe lời cha, quay về. Sau này ông theo Lê Lợi, đánh đuổi quân Minh, giành lại độc lập cho nước nhà. Người đời nhắc đến ông không chỉ vì tài văn võ, mà vì ông đã báo hiếu bằng cách lớn nhất: sống xứng đáng với kỳ vọng của cha, làm việc có ích cho đời.

Câu chuyện ấy dạy một điều mà nhiều người hay quên: hiếu không chỉ là ở bên cha mẹ. Hiếu còn là sống sao cho cha mẹ tự hào. Có những đứa con ở cạnh cha mẹ suốt ngày mà chỉ biết ăn bám, lêu lổng, làm cha mẹ lo lắng. Ở gần như thế có ích gì? Lại có những đứa con đi xa, ít về, nhưng sống đàng hoàng, làm việc có ích, giúp được nhiều người. Cha mẹ ở nhà nghe tin con như thế thì yên lòng, tự hào. Hiếu nào lớn hơn, mỗi người tự trả lời được.

Cha mẹ nào cũng vậy. Khi con còn nhỏ, cha mẹ chỉ mong con khỏe mạnh, ăn ngon ngủ yên. Khi con lớn lên, cha mẹ mong con nên người. Nên người không có nghĩa là giàu sang. Nên người có nghĩa là sống tử tế, có ích, không làm điều xấu hổ với gia đình. Một đứa con nghèo mà ngay thẳng, cha mẹ vẫn mát lòng. Một đứa con giàu mà làm ăn gian dối, cha mẹ vẫn nặng lòng. Của cải không làm cha mẹ tự hào bằng nhân cách của con.

Nhiều người con đi làm xa hay day dứt vì không ở gần cha mẹ. Day dứt ấy là tốt, vì nó cho thấy lòng hiếu còn đó. Nhưng đừng để day dứt biến thành mặc cảm rồi bỏ luôn việc phấn đấu. Cha mẹ cho con đi xa không phải để con mãi mãi áy náy. Cha mẹ cho con đi xa để con học hành, làm ăn, nên người. Con sống tốt ở nơi xa, ấy là đang báo hiếu. Con gọi về đều đặn, kể cho cha mẹ nghe việc mình làm, để cha mẹ biết con đang sống ra sao, ấy cũng là báo hiếu.

Ngược lại, có những người con ở nhà mà chẳng làm gì nên hồn. Sáng ngủ đến trưa, chiều tụ tập bạn bè, tối về xin tiền cha mẹ. Cha mẹ già rồi vẫn phải lo cho con. Hiếu ở đâu trong cảnh ấy? Ở gần mà làm cha mẹ khổ thì không bằng ở xa mà làm cha mẹ yên lòng. Khoảng cách không đo được hiếu. Cách sống mới đo được.

Báo hiếu lớn nhất không phải là mua cho cha mẹ thứ đắt nhất. Báo hiếu lớn nhất là sống một đời mà cha mẹ có thể ngẩng cao đầu khi nhắc đến con. Là đi đến đâu người ta cũng khen: con nhà ấy ngoan, con nhà ấy tốt. Là khi cha mẹ nhắm mắt, con có thể nói: con đã sống không phụ lòng cha mẹ.

Hôm nay, nếu bạn đang đi xa, đừng chỉ gửi tiền về. Hãy gửi về cả tin tức tốt lành: con khỏe, con làm việc tốt, con giúp được người khác. Nếu bạn đang ở gần cha mẹ, đừng chỉ ngồi ăn cơm cùng. Hãy sống sao cho bữa cơm ấy có thêm niềm vui, vì cha mẹ thấy con mình đang lớn lên từng ngày. Đó mới là đại hiếu như lời cha Nguyễn Trãi dặn con: trả ơn nước, giúp đời, sống có ích, ấy là báo hiếu cho cha.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Người Việt Nam thương mẹ kính cha — Thích Minh Châu (BudSas, vbpha049.htm, trang 1)
• Đất Trời Nam Đạo — trang 23
Bài liên quanĐi xa phải có phương: hiếu là để cha mẹ biết mình ở đâuHiếu là hiểu trước khi cha mẹ nói: thuận ư vô hìnhMẹ già ở tấm lều tranh: hiếu là về thăm đều đặn