🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Anh em bất đồng về cách chữa trị cho cha mẹ: hiếu là ngồi lại với nhau

Hiếu đạo – gia đình · 7 phút đọc

Cha nằm viện đã một tuần. Anh cả muốn mổ ngay, bảo mổ thì còn hy vọng. Em út muốn điều trị bảo tồn, bảo cha già rồi, mổ rủi ro lắm. Hai anh em cãi nhau ngay hành lang bệnh viện. Giọng mỗi lúc một to. Y tá phải ra nhắc. Cha nằm trong phòng, nghe hết. Tối đó cha không ăn gì. Cha nói với cô điều dưỡng: "Tôi mệt lắm, không phải vì bệnh, mà vì nghe con tôi cãi nhau."

Cảnh này không hiếm. Cha mẹ ốm nặng, anh em bất đồng về cách chữa trị. Người muốn chạy chữa đến cùng. Người muốn để cha mẹ ra đi nhẹ nhàng. Người tin bác sĩ này, người nghe theo lời khuyên của người khác. Ai cũng thương cha mẹ. Ai cũng nghĩ mình đúng. Nhưng càng cãi, cha mẹ càng khổ. Cha mẹ nằm đó, không chỉ chịu đau của bệnh, mà còn chịu đau vì con cái bất hòa ngay lúc mình yếu nhất.

Kinh dạy rằng người hiếu dưỡng cha mẹ thì nói những lời nhu hòa, từ bỏ lời hai lưỡi, chế ngự lòng sân hận. Lời nhu hòa không chỉ dành cho cha mẹ. Mà còn dành cho anh em trong nhà. Lúc cha mẹ ốm, anh em nói với nhau một câu nặng, cũng là làm cha mẹ đau. Hiếu lúc này không chỉ là lo cho cha mẹ. Mà là giữ cho anh em không làm nhau tổn thương trước mặt cha mẹ.

Hãy nhớ lại một điều: ngày con còn nhỏ, ốm đau, cha mẹ đã lo thuốc thang cho con thế nào. Kinh dạy rằng khi con đau ốm, cha mẹ lo săn sóc, chữa trị, quên ăn bỏ ngủ, cốt bảo vệ sức khỏe, thân mạng cho con. Giờ đến lượt con lo cho cha mẹ. Nhưng lo không có nghĩa là giành quyền quyết định. Lo là cùng nhau quyết định, vì cha mẹ, chứ không phải vì ai đúng ai sai.

Việc đầu tiên anh em cần làm là hỏi ý cha mẹ, khi cha mẹ còn tỉnh táo. Cha mẹ muốn mổ hay không? Cha mẹ sợ nhất điều gì? Có người già sợ đau hơn sợ chết. Có người muốn được chữa đến cùng vì còn muốn sống thêm với con cháu. Có người chỉ muốn về nhà, ăn bữa cơm nhà, không muốn nằm viện thêm ngày nào. Ý muốn của cha mẹ phải được đặt lên đầu. Chữa trị là cho cha mẹ, không phải cho sự yên lòng của con cái.

Việc thứ hai là cùng nghe bác sĩ, cùng một lúc, cùng một thông tin. Nhiều nhà cãi nhau vì mỗi người nghe một nơi. Anh nghe bác sĩ tuyến trên nói mổ được. Em đọc trên mạng nói mổ rủi ro. Chị nghe người quen nói có thuốc hay. Mỗi người một nguồn, không ai chịu nghe ai. Hiếu là ngồi lại cùng nhau, gặp bác sĩ điều trị, hỏi cho rõ: bệnh tình thế nào, phương án nào, rủi ro ra sao, chi phí bao nhiêu. Hỏi xong, cả nhà cùng quyết. Quyết rồi thì cùng chịu trách nhiệm, đừng đổ lỗi cho nhau sau này.

Việc thứ ba là phân công rõ ràng. Ai lo tiền viện phí. Ai trực đêm. Ai lo giấy tờ. Ai đưa đón. Có lịch rõ ràng, không đùn đẩy. Nhiều nhà cãi nhau không phải vì cách chữa, mà vì một người gánh hết, người kia đứng ngoài chỉ trích. Người trực đêm mệt lả mà còn bị nói là quyết định sai. Người ở xa gửi tiền về mà bị nói là không có mặt. Phân công rõ, ai cũng có phần, thì không ai có cớ trách ai.

Cũng cần nói một điều khó nghe: có khi anh em cãi nhau về cách chữa trị, thực ra là đang cãi nhau về tiền, về trách nhiệm, về những ấm ức cũ. Chuyện ngày xưa cha mẹ thương ai hơn, chuyện chia đất chưa xong, chuyện ai nuôi cha mẹ nhiều hơn. Những chuyện ấy dồn lại, đến lúc cha mẹ ốm thì bùng ra. Nhưng hành lang bệnh viện không phải chỗ giải quyết chuyện cũ. Cha mẹ nằm trong kia không cần con cái phân xử đúng sai. Cha mẹ chỉ cần con cái hòa thuận.

Nếu anh em thật sự không thống nhất được, hãy nhờ một người thứ ba mà cả nhà đều tin: một bác sĩ, một người lớn trong họ, hay một vị sư thầy. Người ngoài cuộc thường nhìn rõ hơn. Nghe người ta phân tích, cả nhà dễ đồng lòng hơn là cứ khăng khăng ý mình.

Cuối cùng, dù quyết định thế nào, đừng cãi nhau trước mặt cha mẹ. Ra ngoài hành lang, ra quán nước, về nhà mà bàn. Trước mặt cha mẹ, chỉ nói những lời làm cha mẹ yên lòng: "Cha mẹ cứ yên tâm chữa bệnh, mọi việc đã có chúng con lo." Cha mẹ yên lòng thì bệnh cũng nhẹ đi một phần. Cha mẹ lo lắng vì con cái cãi nhau, thì thuốc nào cũng khó có tác dụng.

Cha mẹ ốm là lúc nhà cần hòa thuận nhất. Hiếu không phải là ai quyết định đúng nhất. Hiếu là anh em ngồi lại được với nhau, vì cha mẹ, dù mỗi người một ý. Ngồi lại được, là cha mẹ đã được báo hiếu một nửa rồi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giới thiệu Đạo Phật (Bình Anson, NXB Tôn Giáo 2005), chương "Lòng hiếu thảo trong kinh điển Pali" — trang 1 ("Ai hiếu dưỡng cha mẹ, kính trọng bậc gia trưởng, nói những lời nhu hòa, từ bỏ lời hai lưỡi, chế ngự lòng gian tham, là một người chân thực, nhiếp phục mọi sân hận.")
• Người Phật tử chân chánh (Phúc Trung, Thư viện Phật học BudSas) — trang 1 ("Ân thuốc thang: Khi con đau ốm, cha mẹ phải lo săn sóc, chữa trị cho con, lo đến nỗi quên ăn bỏ ngủ, cốt làm sao để bảo vệ sức khỏe, thân mạng cho con cái của mình.")
Bài liên quanĐừng so sánh cha mẹ mình với cha mẹ nhà người taĐể cha mẹ già còn có bạn: hiếu là mở cửa cho cha mẹ ra ngoàiHiếu là giữ hòa khí với họ hàng để cha mẹ yên lòng