Bạn tôi khoe cha mẹ vừa mua cho căn chung cư. Đồng nghiệp kể mẹ cho tiền mở cửa hàng. Lướt mạng thấy người ta đưa cha mẹ đi du lịch nước ngoài. Tôi về nhà, nhìn cha mẹ mình lam lũ trong căn nhà cũ, lòng chợt tủi thân. Sao cha mẹ người ta giàu có, lo cho con đủ thứ, mà cha mẹ mình chẳng có gì cho con?
Cảm giác ấy, nhiều người đã từng có. Không phải vì mình tham. Mà vì mình thương cha mẹ mà không biết làm sao. Thấy cha mẹ người ta sung sướng, quay lại thấy cha mẹ mình vất vả, lòng xót xa. Nhưng xót xa rồi, có người lại quay sang trách cha mẹ: sao cha mẹ không giỏi giang như người ta, sao nhà mình nghèo thế. Một câu trách như vậy, cha mẹ nghe mà đau hơn bị dao cắt.
Kinh dạy rằng có hai hạng người mà ta không bao giờ trả hết ơn được, đó là cha và mẹ. Dù có cõng cha mẹ trên vai suốt trăm năm, cũng chưa trả ơn đủ. Vì sao? Vì cha mẹ đã bỏ nhiều công sức cho con cái, nuôi dưỡng chúng cho đến lúc lớn khôn, và dẫn dắt chúng vào trong đời này. Câu kinh không nói cha mẹ giàu mới đáng ơn. Câu kinh nói công ơn nằm ở chỗ nuôi dưỡng và dẫn dắt. Cha mẹ nghèo mà nuôi con nên người, ơn ấy không nhỏ hơn cha mẹ giàu cho con nhà lầu xe hơi.
Lại có lời dạy rằng sữa mẹ mà con đã uống qua nhiều đời nhiều kiếp thì nhiều hơn nước trong bốn biển. Nói như vậy để thấy ơn mẹ lớn đến mức nào. Mẹ cho con bú mớm, thức đêm, nhịn ăn nhịn mặc, có khi cả đời chưa từng mua cho mình một thứ gì tử tế. Những thứ ấy không đo được bằng tiền. Đem so sánh với nhà người ta, là đem cái không đo được đi đo bằng tiền. So như vậy, cha mẹ mình bao giờ cũng thiệt.
Mỗi nhà một hoàn cảnh. Cha mẹ người ta giàu, có khi vì họ may mắn hơn, sinh ra trong nhà có điều kiện, gặp thời gặp vận. Cha mẹ mình nghèo, có khi vì họ sinh ra trong thời khó khăn, vì chiến tranh, vì mất mùa, vì phải nuôi quá nhiều miệng ăn. Đem cha mẹ mình ra so với cha mẹ người ta, là so hai cuộc đời hoàn toàn khác nhau. So như vậy không công bằng với cha mẹ.
Huống hồ, cha mẹ đã cho con tất cả những gì họ có. Người cha làm thuê cả đời, có bao nhiêu tiền đều dồn cho con ăn học. Người mẹ bán rau ngoài chợ, có đồng nào cũng để dành cho con. Họ không có nhà lầu để cho con, nhưng họ cho con cái chữ. Không có tiền mở cửa hàng cho con, nhưng họ cho con đôi tay biết làm lụng và cái tâm ngay thẳng. Những thứ ấy, nhìn qua thì không lấp lánh, nhưng dùng cả đời không hết.
So sánh còn làm hại cả hai bên. Con so sánh thì sinh ra bất mãn, coi thường cha mẹ. Cha mẹ nghe con so sánh thì sinh ra tự ti, thấy mình vô dụng. Có người cha cả đời tự hào vì nuôi con ăn học nên người, nghe con nói một câu "nhà người ta...", bỗng thấy cả đời mình chẳng ra gì. Có người mẹ đang vui vì con về thăm, nghe con thở dài "ước gì nhà mình...", nụ cười tắt ngấm. Một câu so sánh vô tình, đủ làm cha mẹ buồn cả tuần.
Thay vì so sánh, hãy nhìn lại những gì cha mẹ đã cho mình. Cha mẹ cho mình sự sống. Cho mình bú mớm, thuốc thang khi ốm đau, dạy bảo từng bước đi, từng câu nói. Kinh dạy rằng ơn cha mẹ gồm ơn sinh sản, ơn nuôi nấng, ơn thuốc thang, ơn dạy bảo. Bốn ơn ấy, nhà giàu hay nhà nghèo đều có đủ. Nhà nào cha mẹ cũng thức đêm khi con ốm. Nhà nào cha mẹ cũng lo khi con đi xa. Cái chung ấy mới là gốc của hiếu. Còn nhà cửa xe cộ, chỉ là ngọn.
Nếu thật sự thương cha mẹ vì thấy cha mẹ vất vả, thì cách đúng là làm cho cha mẹ đỡ vất vả, chứ không phải trách cha mẹ sao không giàu. Đi làm về, phụ mẹ việc nhà. Cuối tháng, gửi về cho cha mẹ một ít, nói là con biếu, đừng nói là con thương hại. Mua cho cha đôi dép mới, cho mẹ cái áo ấm, những thứ nhỏ mà cha mẹ dùng mỗi ngày. Cha mẹ không cần con làm giàu cho cha mẹ. Cha mẹ chỉ cần con sống tử tế và nhớ rằng mình đã cho con tất cả những gì mình có.
Đừng so sánh cha mẹ mình với cha mẹ nhà người ta nữa. Nhà người ta có cái hay của nhà người ta. Nhà mình có cái quý của nhà mình. Cha mẹ mình có thể không giàu, nhưng cha mẹ mình đã nuôi mình nên người bằng cả một đời lam lũ. Cái đó, không nhà nào so được.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư