🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Tôi sẽ nuôi dưỡng cha mẹ: lời hứa bắt đầu từ chữ tôi sẽ

Hiếu đạo – gia đình · 7 phút đọc

Trong kinh Thiện Sanh, Phật dạy về đạo làm con bằng năm trách nhiệm. Nghe qua tưởng là năm việc phải làm, nhưng đọc kỹ sẽ thấy có một chữ rất đáng chú ý: chữ tôi sẽ. Người con nói: tôi sẽ nuôi dưỡng cha mẹ, tôi sẽ làm tròn bổn phận đối với cha mẹ, tôi sẽ giữ gìn danh dự gia đình và truyền thống, tôi sẽ bảo vệ tài sản thừa tự, tôi sẽ lo chu toàn tang lễ của cha mẹ đúng pháp.

Chữ tôi sẽ không phải là lời hứa suông. Theo lời giảng trong kinh, mệnh đề tôi sẽ biểu thị một ý thức trách nhiệm cao độ. Đức Phật định nghĩa nghiệp là những hành vi có ý thức, và ý thức là chất xúc tác dẫn đạo các hành vi của lời nói và việc làm. Chỉ có với một ý thức sâu sắc về bổn phận làm con, người con mới duy trì tốt truyền thống hiếu thảo. Nói cách khác, hiếu bắt đầu từ trong tâm, từ một quyết định rõ ràng của chính mình, chứ không phải từ sự ép buộc của ai.

Nhiều người con thương cha mẹ thật lòng, nhưng chưa bao giờ tự nói với mình một câu rõ ràng: tôi sẽ nuôi dưỡng cha mẹ. Thương thì thương, nhưng khi cha mẹ già yếu, khi tiền bạc eo hẹp, khi công việc bận rộn, cái thương ấy dễ bị lấn át bởi trăm thứ lo toan khác. Đến lúc cha mẹ nằm xuống rồi mới giật mình: sao mình chưa làm gì cho cha mẹ cả. Cái thiếu không phải là tình thương, mà là một lời hứa rõ ràng với chính mình.

Trách nhiệm đầu tiên là nuôi dưỡng cha mẹ. Đạo Phật rất thực tiễn ở điểm này: người con hiếu thảo trước tiên và hơn hết lo phần đời sống vật chất cho cha mẹ. Chăm lo đời sống vật chất bao gồm dâng tặng cho cha mẹ tiền chi tiêu, quà quý, thuốc thang, sự thăm viếng khi cha mẹ đau ốm hay không còn sức lao động. Không phải đợi giàu mới báo hiếu. Khi còn ngồi dưới mái trường, làm tròn bổn phận là vâng lời thầy cô, học hành chăm chỉ. Khi đã có gia đình, làm tròn bổn phận là sống đúng, sống theo các nguyên tắc đạo đức, chăm lo cho vợ chồng con chu đáo, thăm viếng cha mẹ khi có thời gian, phụng dưỡng đời sống vật chất cho cha mẹ.

Trách nhiệm thứ ba là giữ gìn danh dự gia đình và truyền thống. Một người con sống tử tế, không làm điều xấu, không để người đời chê cười cha mẹ vì mình, đó cũng là hiếu. Có những người con làm ăn phi pháp, kiếm tiền mang về cho cha mẹ, tưởng đó là hiếu. Nhưng đạo Phật chống lại sự hiếu thảo phi pháp như vậy. Làm tròn bổn phận tùy theo hoàn cảnh và điều kiện cho phép mới là cách thể hiện chữ hiếu hợp lý nhất. Tiền kiếm bằng điều ác mang về, cha mẹ ăn cũng không ngon, ngủ cũng không yên.

Trách nhiệm thứ tư là bảo vệ tài sản thừa tự. Nghe qua tưởng là chuyện tiền bạc, nhưng thật ra là chuyện giữ gìn những gì cha mẹ cả đời gây dựng. Có nhà cha mẹ mất đi, anh em tranh nhau tài sản, kiện tụng nhau ra tòa, tình thân tan nát. Đó là bất hiếu lớn nhất: cha mẹ còn sống thì lo, cha mẹ mất rồi thì giành nhau. Giữ gìn tài sản thừa tự là giữ cho nhà cửa êm ấm, anh em thuận hòa, để công sức cả đời của cha mẹ không bị phí hoài vì lòng tham của con cháu.

Trách nhiệm cuối cùng là lo chu toàn tang lễ của cha mẹ đúng pháp. Người Việt mình coi trọng việc này lắm. Nhưng đúng pháp ở đây không có nghĩa là làm cho thật to, thật tốn kém. Đúng pháp là làm bằng lòng thành, bằng sự tưởng nhớ, bằng việc lành hồi hướng, chứ không phải bằng mâm cao cỗ đầy để khoe với thiên hạ.

Năm trách nhiệm ấy, xét cho cùng, đều bắt đầu từ hai chữ tôi sẽ. Một lời hứa với chính mình, nói ra rõ ràng, nhắc lại mỗi ngày. Người con nào tự nhủ được câu đó, thì khi cha mẹ già yếu, sẽ không lúng túng không biết làm gì. Vì đã có sẵn một lời hứa để mà giữ.

Hôm nay, xin mỗi người con thử tự nói với mình một câu: tôi sẽ nuôi dưỡng cha mẹ. Không cần nói to, chỉ cần nói thật. Rồi từ ngày mai, làm một việc nhỏ cho cha mẹ: một cuộc điện thoại, một bữa cơm, một thang thuốc, một lần về thăm. Lời hứa lớn bắt đầu từ việc nhỏ. Và chữ hiếu, suy cho cùng, cũng chỉ là giữ được lời hứa ấy cho đến cùng.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đạo hiếu của Phật giáo qua kinh Thiện Sanh (Thích Nhật Từ, Thư Viện Phật Học BudSas) — Năm trách nhiệm của người con: tôi sẽ nuôi dưỡng cha mẹ; làm tròn bổn phận; giữ gìn danh dự gia đình; bảo vệ tài sản thừa tự; lo tang lễ đúng pháp; Trường Bộ Kinh II. 542
Bài liên quanBốn danh hiệu Phật gọi cha mẹ: nhà mình có sẵn bậc đáng kínhHiếu hạnh đứng đầu trăm hạnh tốt: làm con trước, làm việc lớn sauKính cha mẹ dễ, thương cha mẹ khó: học chữ hiếu từ cái tâm