🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Cha mẹ ly hôn, con giữ hiếu thế nào

Hiếu đạo – gia đình · 7 phút đọc

Tôi quen một cô bé mười sáu tuổi. Cha mẹ em ly hôn khi em mười ba. Từ đó, em sống với mẹ. Mỗi tháng, em qua nhà cha một lần. Mỗi lần đi, em đều thấy nặng nề. Cha hỏi em: mẹ mày có nói xấu tao không? Mẹ hỏi em: cha mày có cho mày tiền không? Em ở giữa, không biết trả lời sao cho vừa lòng cả hai. Có lần em nói với tôi: con ước gì cha mẹ đừng hỏi con những câu đó nữa. Con chỉ muốn được thương cả hai mà không phải chọn phe.

Câu nói của em làm tôi nhớ mãi. Vì nhiều người lớn cứ nghĩ, ly hôn là chuyện của hai vợ chồng. Nhưng đứa con thì không ly hôn được với ai cả. Nó vẫn là con của cả cha lẫn mẹ. Nó vẫn thương cả hai. Bắt nó chọn một bên, là bắt nó tự cắt một nửa trái tim mình.

Có người hỏi tôi: cha mẹ ly hôn rồi, con cái báo hiếu thế nào? Tôi nghĩ, câu trả lời nằm ở chỗ: hiếu không phụ thuộc vào việc cha mẹ có còn ở với nhau hay không. Hiếu là chuyện giữa con và từng người. Cha là cha. Mẹ là mẹ. Tình cảm con dành cho cha không trừ đi tình cảm dành cho mẹ. Và ngược lại.

Trong sách Hiếu Kinh có câu: thân thể, tóc da, là cha mẹ cho. Không dám làm hư hại, đó là hiếu bắt đầu. Câu này nói về thân thể. Nhưng tôi nghĩ ý của nó rộng hơn. Thân thể mình là do cả cha lẫn mẹ mà có. Mình giữ mình cho đàng hoàng, mình sống cho tử tế, thì đó là hiếu với cả hai. Không cần phải chọn. Không cần phải đứng về phe nào. Chỉ cần mình sống tốt, thì cả cha lẫn mẹ đều được thơm lây.

Tôi cũng nhớ một câu khác trong Hiếu Kinh. Lập thân hành đạo, để làm rạng rỡ cha mẹ, đó là hiếu trọn vẹn. Con sống đàng hoàng, làm người tử tế, thì cha mẹ nào cũng tự hào. Cha mẹ có ly hôn hay không, điều đó cũng không đổi. Một đứa con ngoan, học giỏi, sống tử tế, thì người cha ở nhà riêng cũng mừng, người mẹ ở nhà riêng cũng mừng. Hiếu không nằm ở chỗ cha mẹ có còn chung một mái nhà hay không. Hiếu nằm ở chỗ con sống thế nào.

Nhưng nói thì dễ, làm thì khó. Vì đứa con của cha mẹ ly hôn thường bị kẹt ở giữa. Cha nói xấu mẹ. Mẹ nói xấu cha. Con nghe mà đau. Con muốn bênh mẹ thì sợ cha buồn. Con muốn bênh cha thì sợ mẹ buồn. Có đứa chọn cách im lặng. Có đứa chọn cách nổi loạn. Có đứa chọn cách xa cả hai. Tất cả những cách đó đều làm đứa trẻ tổn thương.

Tôi muốn nói với những người làm cha, làm mẹ đã ly hôn một điều. Ly hôn là hết duyên vợ chồng. Nhưng không hết duyên làm cha mẹ. Con mình vẫn cần cả hai. Mình đừng bắt con phải chọn. Mình đừng hỏi con những câu bắt con phải đứng về một phía. Mình đừng nói xấu người kia trước mặt con. Vì mỗi lần mình nói xấu, là mình đang bắt con mình nghe người ta chê một nửa của chính nó.

Và tôi muốn nói với những đứa con có cha mẹ ly hôn một điều. Con không có lỗi gì trong chuyện của cha mẹ. Con không cần phải hàn gắn hai người lại. Con không cần phải làm trọng tài. Con chỉ cần làm một việc thôi. Sống tốt. Học hành cho đàng hoàng. Giữ mình cho sạch. Thương cha theo cách của cha. Thương mẹ theo cách của mẹ. Gọi điện cho cha khi nhớ cha. Gọi điện cho mẹ khi nhớ mẹ. Không cần giấu. Không cần xin lỗi ai vì mình thương người còn lại.

Có một điều nữa tôi muốn nói. Nhiều đứa con sợ rằng, nếu mình thương cha nhiều, mẹ sẽ buồn. Nếu mình ở với mẹ, cha sẽ tủi thân. Tôi nghĩ, cha mẹ nào thật lòng thương con thì sẽ không bao giờ bắt con phải đong đếm tình thương. Cha mẹ nào cũng muốn con mình hạnh phúc. Nếu cha mẹ còn giận nhau, thì đó là việc của cha mẹ. Con không phải gánh.

Tôi gặp lại cô bé mười sáu tuổi đó gần đây. Em kể, em đã nói với cha mẹ một câu. Con thương cả cha lẫn mẹ. Con không chọn ai hết. Cha mẹ em nghe xong, im lặng. Rồi từ đó, họ bớt hỏi em những câu khó trả lời. Em nói với tôi: con thấy nhẹ hẳn. Tôi nghe mà mừng. Vì em đã hiểu ra một điều mà nhiều người lớn còn chưa hiểu. Hiếu không phải là chọn phe. Hiếu là sống cho đàng hoàng, và thương cả hai người đã sinh ra mình. Dù họ có còn ở chung một nhà hay không.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Hiếu Kinh — dẫn trong Bách Gia Chư Tử, tr. 115 ("Thân thể phát phu, thọ chi phụ mẫu, bất cam hủy thương")
• Hiếu Kinh, Khai tông minh nghĩa — dẫn trong Trung Dung Tân Khảo (Nhân Tử Nguyễn Văn Thọ), tr. 116 ("Lập thân hành đạo, dương danh ư hậu thế, dĩ hiển phụ mẫu, hiếu chi chung dã")
Bài liên quanAnh em cãi nhau vì chuyện chăm cha mẹ: hiếu ở đâuGhi lại lời cha mẹ kể: hiếu là giữ ký ức gia đìnhCha mẹ già muốn ở riêng: hiếu là tôn trọng lựa chọn của cha mẹ