🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Giới là hàng rào giữ mình, không phải xiềng xích

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Nhà anh Ba có một mảnh vườn nhỏ sau nhà. Hồi mới về, anh không rào gì cả. Gà hàng xóm sang bới tung luống rau. Chó chạy vào cắn nát mấy chậu hoa. Có đêm, người ta vào hái trộm trái cây. Anh Ba bực lắm. Anh nghĩ, sao người ta không biết điều. Rồi anh dựng một cái hàng rào tre quanh vườn. Từ đó, gà không vào được, chó không vào được, rau lớn lên yên ổn. Anh Ba nói, hàng rào không phải để ngăn người tốt. Hàng rào là để giữ cho vườn của mình được yên.

Giới trong đạo Phật cũng giống như cái hàng rào đó. Nó không phải là sợi dây trói mình lại. Nó là cái mình tự dựng lên để giữ cho lòng mình được yên.

Sách xưa ghi lại một câu rất rõ. Đại ý là bậc thánh tu trì giới, định, tuệ để tâm mình được rỗng lặng, để luyện tinh thần mà giữ thân. Thân được giữ thì nền tảng của mệnh mới vững vàng. Câu ấy nói rõ: giữ giới là để giữ mình, không phải để khoe với ai, không phải để ai khen mình là người tốt.

Nhiều người nghe chữ giới thì sợ. Tưởng giới là cấm đoán, là không được làm cái này, không được làm cái kia. Nhưng thử nghĩ lại xem. Không sát sinh, tức là không giết hại mạng sống của loài khác. Không trộm cắp, tức là không lấy thứ không phải của mình. Không tà dâm, tức là không làm tổn thương tình cảm gia đình mình và gia đình người khác. Không nói dối, tức là không dùng lời nói để lừa người. Không uống rượu say, tức là không để mình mất tỉnh táo rồi làm điều hối hận.

Năm điều ấy, có điều nào làm khổ mình không. Không sát sinh thì lòng mình nhẹ. Không trộm cắp thì mình không sợ bị phát hiện. Không làm điều sai trái trong tình cảm thì nhà mình yên. Không nói dối thì mình không phải nhớ mình đã nói dối cái gì. Không say xỉn thì sáng dậy đầu óc tỉnh táo. Năm điều ấy không lấy mất tự do của mình. Nó trả lại cho mình sự tự do thật sự, là tự do khỏi lo sợ, khỏi hối hận, khỏi giấu giếm.

Người không giữ giới giống như nhà không có hàng rào. Gà vào bới rau, chó vào cắn hoa, trộm vào hái trái. Lòng mình cũng vậy. Không có giới, tham vào được, sân vào được, si vào được. Mỗi thứ vào một ít, lòng mình thành cái vườn hoang. Đến lúc muốn dọn lại thì mất rất nhiều công.

Có người nói, giữ giới thì thiệt thòi. Người ta làm ăn gian dối mà giàu, mình làm ăn thật thà thì nghèo. Người ta nói dối mà được việc, mình nói thật thì mất lòng. Nghe thì có lý. Nhưng giàu bằng gian dối thì đêm ngủ có yên không. Được việc bằng nói dối thì lần sau có còn ai tin mình không. Cái thiệt thòi của người giữ giới chỉ thấy trong một lúc. Cái thiệt thòi của người không giữ giới thì kéo dài cả đời, mà mình không nhìn ra.

Giới cũng không phải là chuyện một lần giữ là xong. Hàng rào tre cũng phải sửa. Mưa làm mục một cây, gió làm ngã một đoạn, mình phải dựng lại. Giới cũng vậy. Có hôm mình giữ được, có hôm mình lỡ. Lỡ rồi thì dựng lại, không phải bỏ luôn cả hàng rào. Người tu không phải là người không bao giờ lỡ. Người tu là người lỡ rồi biết dựng lại.

Anh Ba dựng hàng rào xong, vườn rau tốt lên. Nhưng anh không chỉ dựng rào cho vườn. Anh còn dựng rào cho miệng mình. Trước đây, ai làm anh bực là anh nói ngay. Giờ anh dừng lại một chút rồi mới nói. Anh dựng rào cho tay mình. Trước đây thấy đồ rẻ mà không rõ nguồn gốc là anh mua. Giờ anh hỏi rõ rồi mới mua. Anh nói, hàng rào nhỏ thôi, nhưng vườn nhà mình yên, lòng mình cũng yên.

Giới là hàng rào giữ mình, không phải xiềng xích trói mình. Xiềng xích là thứ người khác đeo vào cho mình, càng vùng càng đau. Hàng rào là thứ mình tự dựng, để bảo vệ những gì mình quý. Người hiểu được điều này thì giữ giới một cách nhẹ nhàng, không gồng, không khoe. Giữ giới xong, lòng yên, nhà yên, vườn yên. Đó là quả của giới.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tinh Mệnh Khuê Chỉ Toàn Thư — trang 22
• Tinh Mệnh Khuê Chỉ Toàn Thư — trang 361
Bài liên quanĐọc một câu kinh cho thấm, hơn đọc nhiều mà không hiểuNgã mạn: cái tôi lớn lên từ một lời khenTính không là gì — cái bàn vẫn là cái bàn, sao lại bảo không