🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Đọc một câu kinh cho thấm, hơn đọc nhiều mà không hiểu

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Nhà chị Thu có một tủ sách. Trên kệ có đủ thứ kinh: kinh này, kinh kia, sách giảng, sách chú giải. Chị mua nhiều lắm, có cuốn còn chưa mở ra. Chị nói, mình đọc nhiều mà sao lòng vẫn rối. Có hôm chị ngồi đọc một buổi, đọc xong chẳng nhớ mình đọc gì. Có hôm chị nghe giảng trên mạng, nghe hết bài này đến bài khác, nghe xong vẫn thấy thiếu cái gì đó.

Chuyện của chị Thu không phải là chuyện lạ. Nhiều người cũng vậy. Đọc nhiều, nghe nhiều, mà lòng không đổi. Sách thì đầy nhà, mà phiền não vẫn đầy lòng. Vấn đề không phải là mình đọc ít. Vấn đề là mình đọc mà không thấm.

Trong một bài giảng về thiền, có một hình ảnh rất hay. Đại ý là có người nghe mà không thực hành, giống như con kiến chỉ nghe. Học Phật có ba bước là văn, tư, tu. Văn là nghe, là đọc sách, nghe giảng. Nhưng chỉ có văn thôi thì chưa đủ. Nghe rồi phải suy nghĩ, rồi phải thực hành. Chỉ nghe mà không làm, thì kiến thức nằm ngoài da, không vào được trong lòng.

Sách Phật Giáo của Trần Trọng Kim cũng nói một ý tương tự. Đại ý là đạo Phật là đạo của chân lý, cần phải học nhiều, suy nghĩ kỹ, rồi mới dùng giới, định, tuệ mà trừ ba món độc trong tâm. Học nhiều là bước đầu. Suy nghĩ kỹ là bước thứ hai. Không có suy nghĩ kỹ thì học nhiều cũng như không.

Đọc một câu kinh cho thấm nghĩa là sao. Nghĩa là mình chọn một câu thôi, đọc chậm, nghĩ kỹ, rồi đem ra sống thử một tuần. Ví dụ câu dạy về lòng từ bi. Mình đọc xong, mình nghĩ: từ bi trong nhà mình là gì. Là lúc vợ chồng giận nhau, mình có nói được một câu nhẹ nhàng không. Là lúc con làm sai, mình có mắng ít đi một câu không. Là lúc gặp người khó khăn, mình có giúp được một việc nhỏ không. Nghĩ như vậy, rồi làm thử. Một tuần sau, mình mới biết câu kinh đó thấm hay chưa.

Đọc nhiều mà không thấm giống như ăn nhiều mà không tiêu. Ăn bao nhiêu cũng đói. Đọc bao nhiêu cũng thấy thiếu. Còn đọc một câu mà thấm thì giống như ăn một bữa no. Một câu thấm rồi, nó ở trong mình, nó đổi cách mình nói, cách mình làm, cách mình nhìn người khác. Một câu như vậy quý hơn mười cuốn đọc qua loa.

Chị Thu thử đổi cách đọc. Chị chọn một câu ngắn, viết ra giấy, dán lên tủ lạnh. Cả tuần đó, mỗi lần mở tủ lạnh chị đọc lại câu ấy. Chị nói, ban đầu thấy lạ, đọc hoài một câu thì chán. Nhưng đến ngày thứ ba, chị bắt đầu thấy câu đó hiện ra trong những chuyện thường ngày. Chồng nói một câu khó nghe, chị nhớ đến câu trên tủ lạnh, chị im lại, không đáp trả. Con làm đổ nước, chị nhớ đến câu đó, chị lau cùng con thay vì mắng con. Cuối tuần, chị nói với chồng, tuần này nhà mình yên hơn mọi tuần.

Đọc kinh không phải là để thuộc. Thuộc mà không hiểu thì cũng như con vẹt nói tiếng người. Đọc kinh là để hiểu, hiểu là để làm, làm là để lòng mình đổi. Ba bước văn, tư, tu là như vậy. Văn là nghe. Tư là nghĩ. Tu là làm. Thiếu một bước là chưa xong.

Có người hỏi, vậy đọc bao nhiêu là đủ. Câu trả lời là không có con số. Đọc một câu mà thấm thì đủ. Đọc một trăm cuốn mà không thấm thì vẫn thiếu. Kinh không phải là để sưu tầm. Kinh là để sống. Một tủ kinh đầy mà lòng vẫn rối thì tủ kinh đó chỉ là đồ trang trí.

Chị Thu giờ đọc ít lại. Mỗi tuần chị chỉ đọc một đoạn ngắn. Chị đọc chậm, đọc rồi ngồi nghĩ, nghĩ rồi đem ra làm. Tủ sách của chị vẫn đầy, nhưng chị không còn vội đọc cho hết nữa. Chị nói, đọc kinh giống như uống nước. Uống từng ngụm nhỏ, uống chậm, mới hết khát. Uống ừng ực cho nhiều, nước tràn ra ngoài, khát vẫn hoàn khát.

Đọc một câu kinh cho thấm, hơn đọc nhiều mà không hiểu. Câu ấy nghe đơn giản, mà làm được thì khó. Nhưng ai làm được, người đó sẽ thấy kinh không còn là chữ trên giấy nữa. Kinh thành cách mình sống mỗi ngày.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• 10 Bài Giảng Về Thiền Vipassana — trang 101
• Phật Giáo (Trần Trọng Kim) — trang 127
Bài liên quanNgã mạn: cái tôi lớn lên từ một lời khenTính không là gì — cái bàn vẫn là cái bàn, sao lại bảo khôngChánh niệm và tỉnh giác khác nhau ra sao